Nước ép rau củ có giúp thải độc, giảm mụn nội tiết?

Hiện nhiều công thức nước ép rau củ được chia sẻ và giới thiệu giúp "thải độc, sạch mụn chỉ sau vài tuần". Không ít chị em bị mụn nội tiết đã kiên trì uống nước ép cần tây, dưa chuột, rau xanh mỗi sáng nhưng mụn vẫn mọc đều đặn theo chu kỳ.

Để sử dụng nước ép đúng cách và không phản tác dụng, người bị mụn cần hiểu mụn nội tiết hình thành ra sao và chế độ ăn thực sự ảnh hưởng đến làn da như thế nào.

1. Mụn nội tiết là gì?

Mụn nội tiết là cách gọi phổ biến để chỉ tình trạng mụn liên quan đến sự thay đổi hormone trong cơ thể, đặc biệt là nhóm hormone androgen. Androgen kích thích tuyến bã nhờn tiết nhiều dầu, kết hợp với tế bào chết làm bít tắc lỗ chân lông, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây mụn phát triển. 

Ở phụ nữ trưởng thành, mụn nội tiết thường xuất hiện ở vùng cằm, quai hàm và quanh miệng, hay nổi nhiều hơn vào những ngày trước kỳ kinh nguyệt. Một số trường hợp mụn kéo dài kèm kinh nguyệt không đều, rậm lông có thể liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang.

Như vậy, nguyên nhân chính của mụn nội tiết nằm ở sự mất cân bằng hormone chứ không phải do cơ thể "tích tụ độc tố". Đây cũng là lý do khiến việc chỉ uống nước ép để "thải độc" khó có thể giải quyết được gốc rễ vấn đề.

2. Nước ép có thực sự "thải độc"?

Nước ép rau củ chỉ là một phần nhỏ trong chế độ ăn hỗ trợ cải thiện mụn. Ảnh minh họa pexels.

Cơ thể con người có các cơ quan như gan, thận, phổi, đường ruột và làn da đảm nhận việc đào thải các chất cặn bã. Ở người khỏe mạnh, những cơ quan này hoạt động liên tục mà không cần đến bất kỳ loại nước ép hay chế độ "detox" đặc biệt nào. Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nước ép rau củ giúp cơ thể thải độc tốt hơn và cũng chưa có nghiên cứu nào chứng minh nước ép có thể trị khỏi mụn nội tiết.

Tuy vậy, điều này không có nghĩa là chế độ ăn không liên quan gì đến mụn. Các nghiên cứu những năm gần đây cho thấy loại thực phẩm mỗi người ăn hằng ngày có thể ảnh hưởng đến mức độ nặng nhẹ của mụn.

3. Chế độ ăn ít đường giúp cải thiện mụn

Một thử nghiệm công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ đã theo dõi 43 nam giới từ 15 đến 25 tuổi bị mụn trứng cá trong 12 tuần. Nhóm áp dụng chế độ ăn có tải lượng đường huyết thấp, tức là ưu tiên đạm và tinh bột hấp thu chậm, có số nốt mụn giảm nhiều hơn rõ rệt so với nhóm ăn uống bình thường. Người trong nhóm này cũng cải thiện độ nhạy insulin và giảm cân nhiều hơn. 

Cơ chế được giải thích như sau: khi một người ăn nhiều đồ ngọt, tinh bột tinh chế, đường huyết tăng nhanh kéo theo insulin tăng cao. Insulin và một số yếu tố tăng trưởng liên quan có thể kích thích tuyến bã nhờn và làm tăng hoạt động của androgen, từ đó khiến mụn nặng hơn.

Điều này dẫn đến một lưu ý quan trọng: nhiều loại nước ép được quảng cáo là "trị mụn" lại chứa rất nhiều đường. Khi ép trái cây ngọt như xoài, chuối, dưa hấu, phần lớn chất xơ bị loại bỏ, đường trong nước ép được hấp thu nhanh hơn so với khi ăn nguyên quả. Nếu thêm đường hoặc mật ong cho dễ uống, cốc nước ép càng dễ làm đường huyết tăng vọt, đi ngược lại mục tiêu giảm mụn.

4. Nên chọn nước ép rau củ như thế nào?

Nếu muốn dùng nước ép như một phần của chế độ ăn lành mạnh, người bị mụn nên ưu tiên các loại rau củ ít ngọt, hạn chế trái cây nhiều đường và không thêm đường.

Nước ép dưa chuột, bạc hà. Dưa chuột chứa nhiều nước và ít đường. Người dùng có thể ép dưa chuột cùng vài lá bạc hà, hoặc xay cùng sữa đậu nành không đường để có thức uống mát, dễ uống.

Nước ép cần tây. Cần tây ít năng lượng, phù hợp để ép riêng hoặc kết hợp với dưa chuột. 

Nước ép rau xanh, cà chua. Các loại rau lá xanh và cà chua cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa và ít đường. Với rau chân vịt (cải bó xôi), người có tiền sử sỏi thận không nên ép uống thường xuyên với lượng lớn vì loại rau này chứa nhiều oxalat.

Với các loại trái cây ngọt như xoài, dưa hấu, chuối, người bị mụn nên ăn nguyên quả với lượng vừa phải thay vì ép lấy nước. Tốt hơn nữa, khi xay sinh tố nên giữ cả bã hoặc ăn rau củ nguyên dạng để tận dụng chất xơ, giúp no lâu và hạn chế đường huyết tăng nhanh.

Nước ép cũng không nên thay thế bữa ăn. Người dùng nên uống ngay sau khi ép, rửa sạch rau củ và dụng cụ để tránh nhiễm khuẩn. Người mắc bệnh thận mạn tính cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi uống nước ép rau củ thường xuyên vì một số loại chứa nhiều kali. Người bị đái tháo đường cũng cần thận trọng với nước ép có trái cây.

5. Điều trị mụn nội tiết cần gì?

Chế độ ăn chỉ là một yếu tố hỗ trợ. Muốn kiểm soát mụn nội tiết hiệu quả, cần kết hợp chăm sóc da đúng cách, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng và đi khám da liễu khi mụn kéo dài hoặc để lại thâm sẹo. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi, thuốc uống, hoặc liệu pháp điều chỉnh hormone. Những người có mụn kèm kinh nguyệt không đều, rậm lông, tăng cân không rõ lý do nên được thăm khám để tầm soát hội chứng buồng trứng đa nang.