Nuôi thủy sản sạch theo hướng thích ứng thị trường và biến đổi khí hậu

NUÔI SẠCH - YÊU CẦU TẤT YẾU

Sau khi tốt nghiệp kỹ sư thủy sản, anh Nguyễn Ngọc Bách từng làm việc cho các doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản.

Nhờ thay đổi cách làm nên 100% sản lượng thủy sản của anh Bách đều được doanh nghiệp bao tiêu đầu ra với mức giá cao hơn thị trường từ 4 -5 ngàn đồng/kg.

Đến năm 2008, anh trở về địa phương, nối nghiệp gia đình với mô hình nuôi thủy sản truyền thống gồm: Cá lóc, cá rô, cá trê và ếch.

Giai đoạn đầu, việc chăn nuôi của anh khá ổn định, đặc biệt là nuôi ếch mang lại nguồn thu nhập tốt.

Tuy nhiên, theo thời gian, những hạn chế của mô hình cũ dần bộc lộ rõ: Chất lượng con giống suy thoái, dịch bệnh phát sinh thường xuyên, chi phí thuốc và kháng sinh ngày càng tăng trong khi giá bán không ổn định.

Nhờ thả nuôi với mật độ vừa phải nên cá phát triển tốt, ít bệnh, giảm hao hụt.

Đáng lo ngại hơn, việc phụ thuộc vào kháng sinh khiến chất lượng sản phẩm khó đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải thay đổi phương thức sản xuất nếu muốn duy trì nghề nuôi thủy sản lâu dài, an toàn và hiệu quả hơn. Năm 2025, anh Bách quyết định chuyển đổi từ nuôi ao truyền thống sang mô hình nuôi thủy sản theo hướng sạch, tập trung kiểm soát chặt chẽ kháng sinh và môi trường nuôi.

Thay vì nuôi mật độ dày trong ao đất, anh Bách đầu tư hệ thống bồn xi măng, điều chỉnh lại toàn bộ quy trình kỹ thuật.

Theo anh Bách, điểm mấu chốt của mô hình mới là giảm mật độ nuôi, kết hợp hệ thống nước đối lưu và thay nước thường xuyên, giúp môi trường nuôi luôn sạch, hạn chế mầm bệnh.

Cùng với đó, anh sử dụng ao lắng và chế phẩm vi sinh để xử lý nước, giảm thiểu ô nhiễm và tác động xấu đến môi trường xung quanh.

THÍCH ỨNG VỚI TÌNH HÌNH SẢN XUẤT MỚI

Cách làm này giúp vật nuôi sinh trưởng thuận lợi, ít bệnh, giảm đáng kể việc sử dụng thuốc và kháng sinh trong suốt quá trình nuôi - yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến dịch bệnh thủy sản ngày càng khó kiểm soát.

Mô hình nuôi thủy sản sạch kháng sinh giúp anh Bách giảm chi phí, tăng lợi nhuận so với phương pháp nuôi truyền thống.

Sau các vụ nuôi đầu tiên, mô hình mới đã mang lại hiệu quả kinh tế tích cực. Hiện nay, anh Bách đang nuôi cá lóc, cá rô, cá trê và cá giống cung cấp cho thị trường.

So với quy trình nuôi truyền thống, mô hình nuôi sạch giúp anh giảm khoảng 20% chi phí sản xuất, chủ yếu nhờ tiết kiệm chi phí thuốc, kháng sinh và công chăm sóc.

Đáng chú ý, khi sản phẩm được nuôi theo quy trình kiểm soát kháng sinh chặt chẽ, cuối vụ doanh nghiệp liên kết sẽ lấy mẫu kiểm tra chất lượng.

Nếu đạt yêu cầu, sản phẩm được thu mua cao hơn giá thị trường từ 4.000 - 5.000 đồng/kg so với nuôi truyền thống. Nhờ đó, lợi nhuận tăng khoảng 20%, trong khi rủi ro sản xuất giảm đáng kể.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, anh Bách cho rằng mô hình mới còn đem đến những lợi ích lâu dài về sức khỏe người nuôi.

“Làm theo quy trình sạch, mình ít tiếp xúc với hóa chất, kháng sinh, môi trường nuôi cũng an toàn hơn. Làm nông nghiệp mà khỏe hơn thì mới có thể gắn bó lâu dài”, anh Bách chia sẻ.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến an toàn thực phẩm và sức khỏe, nhu cầu đối với các sản phẩm thủy sản sạch, không dư lượng kháng sinh đang tăng nhanh.

Đây chính là lợi thế lớn của mô hình nuôi theo hướng kiểm soát chặt chẽ kháng sinh mà anh Bách đang triển khai.

Mặt khác, biến đổi khí hậu với những diễn biến khó lường về thời tiết, nguồn nước và dịch bệnh đang khiến các mô hình nuôi truyền thống bộc lộ nhiều rủi ro.

Việc giảm mật độ nuôi, chủ động kiểm soát môi trường nước và sử dụng vi sinh thay thế kháng sinh giúp mô hình của anh Bách linh hoạt hơn trước các tác động bất lợi của thời tiết, đồng thời giảm ô nhiễm môi trường nuôi.

Thời gian tới, anh Bách dự kiến liên kết với một số hộ nuôi trong khu vực để mở rộng vùng nuôi, đảm bảo sản lượng ổn định cho doanh nghiệp thu mua. Đây cũng là bước đi cần thiết để hình thành vùng nuôi thủy sản an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bình Hàng Trung là địa phương có diện tích nuôi thủy sản nước ngọt khá lớn, từng được xem là một trong những vùng nuôi trọng điểm của huyện Cao Lãnh trước đây.

Cùng với cây lúa và cây ăn trái, thủy sản được xác định là ngành hàng quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của xã.

Theo định hướng của UBND xã Bình Hàng Trung, trong giai đoạn tới, địa phương sẽ khuyến khích phát triển các mô hình nuôi thủy sản theo hướng sạch, bền vững, gắn với kiểm soát môi trường và liên kết tiêu thụ.

Mô hình của anh Nguyễn Ngọc Bách được đánh giá là phù hợp với định hướng này, đồng thời có khả năng nhân rộng trong cộng đồng nông dân.

Từ thực tiễn mô hình của anh Nguyễn Ngọc Bách cho thấy, chuyển đổi phương thức chăn nuôi theo hướng sạch, kiểm soát kháng sinh không chỉ là giải pháp trước mắt mà là hướng đi lâu dài cho ngành thủy sản trong điều kiện thị trường biến động và biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

Đây cũng là một trong những cách làm cụ thể góp phần xây dựng nền nông nghiệp bền vững tại Bình Hàng Trung trong giai đoạn mới.

MỸ LÝ