Nuôi tôm hữu cơ mở hướng phát triển vùng U Minh Thượng

Người nông dân vùng U Minh Thượng (tỉnh An Giang) thu hoạch tôm. Ảnh minh họa: TTXVN

Ông Phạm Tuấn Khanh, xã Vân Khánh, cho biết khoảng 5 năm qua gia đình áp dụng mô hình nuôi xen canh tôm sú - cua biển theo hình thức quảng canh cải tiến, kết hợp sử dụng thức ăn tự nhiên và chế phẩm sinh học. Nhờ đó, tôm, cua sinh trưởng tốt, ít dịch bệnh, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Với 2,5 ha diện tích nuôi, mỗi năm ông thả từ 40.000 - 60.000 con tôm sú giống và khoảng 6.000 con cua giống. Sản lượng thu hoạch đạt khoảng 1 tấn tôm thương phẩm và hơn 600 kg cua biển, cho doanh thu khoảng 300 triệu đồng, lợi nhuận gần 200 triệu đồng/năm.

Theo ông Khanh, để nuôi đạt hiệu quả, từ 1 - 2 năm gia đình cải tạo vuông nuôi một lần bằng cách diệt cá tạp, phơi đáy vuông khoảng một tháng, sau đó lấy nước khi độ mặn phù hợp, xử lý bằng chế phẩm sinh học rồi mới thả giống.

Thức ăn cho tôm, cua chủ yếu là các loại tự nhiên như nhao trâu, ốc đinh, hến... Sau khoảng 3 tháng, tôm sú đạt cỡ 20 con/kg; cua biển nuôi từ 4 - 5 tháng đạt trọng lượng 3 - 4 con/kg. Do không sử dụng phân bón, thuốc hóa học nên sản phẩm sạch, chất lượng cao, giá bán thường cao hơn 10 - 15% so với phương thức nuôi truyền thống và được thương lái thu mua ổn định.

Theo ông Khanh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp và thị trường thủy sản cạnh tranh gay gắt, việc áp dụng quy trình nuôi hữu cơ, an toàn sinh học là xu hướng tất yếu. Người dân mong muốn tiếp tục được hỗ trợ ứng dụng khoa học - công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị thủy sản.

Ông Phạm Văn Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Khánh, cho biết địa phương có thế mạnh nuôi trồng thủy sản với sản lượng hàng năm trên 5.000 tấn, chủ yếu là tôm, cua và sò huyết.

Để phát triển ngành thủy sản theo hướng bền vững, địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân tuân thủ lịch thời vụ, sử dụng con giống chất lượng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, chủ động phòng ngừa dịch bệnh và bảo vệ môi trường nuôi.

Đối với các khu vực đủ điều kiện sản xuất, xã khuyến khích mô hình một vụ lúa - hai vụ tôm kết hợp nuôi cua biển. Những nơi không thể trồng lúa được hướng dẫn trồng các loại cây phù hợp để cải thiện môi trường nước, tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho thủy sản. Đồng thời, người dân được khuyến cáo hạn chế sử dụng hóa chất, tăng cường phân hữu cơ, chế phẩm vi sinh và thức ăn tự nhiên nhằm tạo ra sản phẩm sạch, đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.

Hiện trên địa bàn xã có 11 hợp tác xã nuôi trồng thủy sản tham gia cung ứng con giống và liên kết tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Tuy nhiên, việc liên kết giữa các khâu đầu vào và đầu ra vẫn chưa thật sự chặt chẽ.

Theo ông Quỳnh, thời gian tới địa phương sẽ phối hợp với ngành chuyên môn xây dựng các vùng nguyên liệu tôm, cua quy mô lớn, thu hút doanh nghiệp đầu tư, nâng cao hiệu quả liên kết sản xuất - tiêu thụ và gia tăng giá trị sản phẩm thủy sản.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, cuối tháng 5/2026, vùng nuôi tôm - lúa hơn 817 ha của 254 hộ dân tại xã Đông Hòa đã được công bố và trao chứng nhận ASC (Aquaculture Stewardship Council) - tiêu chuẩn quốc tế về nuôi trồng thủy sản có trách nhiệm.

Trong quá trình triển khai, người dân được tập huấn kỹ thuật nuôi theo tiêu chuẩn quốc tế, hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát chất lượng đầu vào và thực hiện truy xuất nguồn gốc. Sau nhiều đợt đánh giá nội bộ và đánh giá độc lập, vùng nuôi được cấp chứng nhận ASC từ ngày 10/1/2025, có thời hạn 3 năm và được kiểm tra định kỳ hằng năm.

Theo ông Lê Hữu Toàn, kết quả này khẳng định hiệu quả của mô hình liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân; đồng thời góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân từ nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị, giảm sử dụng hóa chất và kháng sinh, hướng tới phát triển bền vững ngành thủy sản.

Thời gian tới, An Giang tiếp tục mở rộng diện tích nuôi tôm hữu cơ, tôm sinh thái đạt các tiêu chuẩn quốc tế như ASC và GlobalGAP; đẩy mạnh liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xây dựng thương hiệu tôm xanh. Ngành nông nghiệp tỉnh cũng tăng cường quản lý môi trường nuôi, chủ động nguồn giống chất lượng, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của ngành thủy sản địa phương.