'Nút thắt' trong giải ngân vốn đầu tư công ở Hoài Đức

Hàng loạt khó khăn

Năm 2026, UBND thành phố Hà Nội giao nguồn vốn đầu tư công ngân sách cấp xã là 698.700 triệu đồng. Thực hiện trích 5% tiết kiệm chi đầu tư để bổ sung nguồn đầu tư công trình đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng theo Nghị quyết số 245/2015/QH15 của Quốc hội, tổng nguồn vốn xã Hoài Đức được sử dụng là 673.040 triệu đồng (trong đó vốn ngân sách thành phố hỗ trợ là 185.500 triệu đồng; ngân sách thành phố phân cấp là 81.795 triệu đồng; nguồn thu tiền sử dụng đất là 405.745 triệu đồng).

Lãnh đạo xã Hoài Đức cùng các đơn vị chuyên môn đi kiểm tra thực địa một số dự án trọng điểm trên địa bàn xã hồi tháng 1-2026. Ảnh: ĐH

Theo ông Nguyễn Ngọc Sỹ, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hoài Đức, ngay từ đầu năm, xã đã tích cực thực hiện các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, song gặp phải nhiều vướng mắc, như: Nguồn vốn, bồi thường giải phóng mặt bằng, giá đất, giá nguyên vật liệu và thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu...

Năm 2026, UBND xã Hoài Đức tiếp tục triển khai công tác giải phóng mặt bằng đối với 9 dự án đã xác định giá đất cụ thể. Tuy nhiên, do có sự thay đổi về quy định của pháp luật liên quan đến bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo văn bản mới ban hành, việc xác định căn cứ tính tiền bồi thường đối với phần diện tích chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn gặp khó khăn. Điều này có thể dẫn đến thiếu thống nhất về chính sách bồi thường giữa các hộ dân trong cùng dự án và ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng.

Bên cạnh đó, nguồn vốn đầu tư công năm 2026 cấp xã được thành phố giao phần lớn từ nguồn thu tiền sử dụng đất là 405.745/673.040 triệu đồng (chiếm 60,28% tổng kế hoạch) trong khi hiện nay chỉ có 1 dự án có khả năng đấu giá trong năm 2026, mới khởi công ngày 30/12/2025 (khu đấu giá thôn Chiền, Đức Thượng), vì vậy, khó có khả năng đáp ứng nguồn vốn từ thu tiền sử dụng đất trong giai đoạn đầu năm 2026.

Về thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu: Một số dự án nằm trên địa bàn xã sau sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp tồn tại những khó khăn, vướng mắc qua nhiều thời kỳ, phức tạp, chưa được giải quyết dứt điểm trong thời gian ngắn.

Năm 2026, UBND xã Hoài Đức giao vốn 7 dự án mới với tổng kế hoạch vốn 61.300 triệu đồng (chiếm 10% tổng kế hoạch vốn cấp xã). Trong đó, 4 dự án tu bổ di tích thiết kế 2 bước, đang làm thủ tục lựa chọn nhà thầu theo quy định, do đó chưa có khối lượng để giải ngân các tháng đầu năm.

Đối với nguồn cung, biến động giá nguyên vật liệu: Các dự án thời gian qua bị ảnh hưởng tình trạng khan hiếm, giá nguyên liệu (xăng, dầu...) vật liệu xây dựng (đất, cát, đá đắp...) tăng cao, gây khó khăn cho các nhà thầu trong việc huy động nguyên liệu, vật liệu cho thi công, ảnh hưởng tiến độ, nhất là các dự án có hợp đồng thi công theo hình thức trọn gói, đơn giá cố định.

Về năng lực chủ đầu tư: Khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, dù bộ máy quản lý dự án đầu tư của cấp xã được thành phố quan tâm kiện toàn khi thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng thuộc xã trên cơ sở tổ chức lại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và Trung tâm Phát triển quỹ đất cấp huyện trước đây. Tuy nhiên, lực lượng cán bộ, công chức, viên chức có chuyên môn sâu, có kinh nghiệm về lĩnh vực đầu tư xây dựng của xã còn mỏng.

Tổng lực các giải pháp

Nêu giải pháp tháo gỡ khó khăn, ông Nguyễn Ngọc Sỹ cho biết, về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, UBND xã đã tăng cường tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với người dân, công khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo sự đồng thuận; đẩy nhanh công tác kiểm đếm, hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai đối với các diện tích còn lại để sớm phê duyệt phương án bồi thường.

Khu đấu giá thôn Chiền, Đức Thượng đang được hoàn thiện. Ảnh: VH

Đồng thời, xã cũng đã có văn bản đề nghị UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét cho phép tiếp tục áp dụng giá đất cụ thể đã xác định trước đây để thống nhất chính sách bồi thường cho toàn bộ dự án, nhằm hạn chế phát sinh chênh lệch giữa các hộ dân trong cùng dự án.

Về nguồn vốn đầu tư, UBND xã tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án đấu giá quyền sử dụng đất, sớm hoàn thiện hạ tầng, thủ tục pháp lý để tạo nguồn thu; điều hành kế hoạch vốn linh hoạt, ưu tiên bố trí vốn cho các dự án có khả năng hoàn thành, dự án chuyển tiếp có khối lượng giải ngân; đề nghị thành phố xem xét bổ sung nguồn vốn hỗ trợ mục tiêu cho xã bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án đầu tư.

Xã chủ động đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ thiết kế, dự toán, thẩm định để sớm tổ chức lựa chọn nhà thầu. Đối với các dự án cần xin ý kiến chuyên ngành cấp trên trong quá trình lập dự án, thiết kế thi công, xã đề nghị các cơ quan chuyên ngành cấp trên sớm cho ý kiến để UBND xã có cơ sở triển khai thực hiện các bước tiếp theo.

Bên cạnh đó, xã cũng thực hiện nghiên cứu thực hiện song song các bước chuẩn bị hồ sơ trong phạm vi thẩm quyền cho phép nhằm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục; tăng cường ứng dụng đấu thầu qua mạng, nâng cao tính minh bạch và rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu.

Về nguồn cung và biến động giá nguyên vật liệu, xã chủ động cập nhật chỉ số giá xây dựng và giá vật liệu xây dựng để kịp thời điều chỉnh dự toán theo quy định; tăng cường phối hợp với các đơn vị cung ứng vật liệu, xây dựng kế hoạch cung ứng ổn định cho các công trình trọng điểm; khuyến khích nhà thầu chủ động dự trữ nguồn vật liệu và bố trí phương án thi công linh hoạt; đề nghị thành phố xem xét điều chỉnh đơn giá, dự toán hoặc cơ chế bù giá đối với các trường hợp biến động giá lớn theo quy định.

Ngoài ra, xã tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về quản lý đầu tư xây dựng, đấu thầu, quản lý dự án cho đội ngũ cán bộ cấp xã; chủ động phối hợp với các phòng chuyên môn của thành phố trong quá trình thẩm định, quản lý dự án; xem xét thuê đơn vị tư vấn quản lý dự án để hỗ trợ chủ đầu tư trong các dự án lớn, phức tạp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm quản lý đầu tư công nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và theo dõi tiến độ.

Hậu Lộc - Thu Thảo