NXGB: Giải pháp giúp Mỹ lấy lại ưu thế trong cuộc đua siêu vượt âm

Cuộc đua vũ khí siêu vượt âm toàn cầu đang chuyển dịch từ giai đoạn trình diễn công nghệ sang giai đoạn thực dụng hóa. Trong bối cảnh Trung Quốc và Triều Tiên liên tục đạt được những tiến bộ với các hệ thống tên lửa lướt cơ động, Lockheed Martin (Mỹ) đã chính thức công bố dự án NXGB (Next Generation Glide Body). Đây là một thân lướt siêu vượt âm thế hệ mới được thiết kế để giải quyết bài toán về chi phí, quy mô sản xuất và khả năng tích hợp đa nền tảng.

NXGB là gì và nguyên lý hoạt động trợ đẩy - lướt

NXGB là viết tắt của Next Generation Glide Body, có thể hiểu là thân lướt siêu vượt âm thế hệ mới. Khác với một quả tên lửa hoàn chỉnh, NXGB đóng vai trò là phần phương tiện lướt trong một hệ thống vũ khí kiểu trợ đẩy - lướt (boost-glide). Hệ thống này hoạt động dựa trên sự kết hợp giữa tầng đẩy tên lửa và khả năng khí động học của thân lướt.

Phương tiện lướt siêu vượt âm NXGB của Lockheed Martin. Ảnh: Lockheed Martin

Về mặt kỹ thuật, một tầng đẩy sẽ đưa toàn bộ hệ thống lên độ cao cần thiết và tạo vận tốc ban đầu cực lớn. Sau đó, thân lướt NXGB tách ra, di chuyển trong tầng khí quyển mỏng và lao về phía mục tiêu với tốc độ trên Mach 5 (khoảng 6.125 km/h). Điểm khác biệt cốt yếu của NXGB so với tên lửa đạn đạo truyền thống là quỹ đạo bay không cố định, cho phép nó cơ động linh hoạt để né tránh các hệ thống phòng không hiện đại.

Ưu thế từ thiết kế mô-đun và kiến trúc mở

Điểm nhấn của NXGB không chỉ nằm ở tốc độ mà là tính linh hoạt. Lockheed Martin nhấn mạnh dự án này sử dụng kiến trúc mở và thiết kế số, cho phép dễ dàng nâng cấp và tích hợp với nhiều loại tầng đẩy, hệ thống dẫn đường và bệ phóng khác nhau. Điều này biến NXGB thành một "lõi công nghệ" có thể triển khai từ nhiều nền tảng tác chiến thay vì bị đóng khung trong một hệ thống cố định.

So sánh với DF-17 của Trung Quốc và Hwasong-16B của Triều Tiên

Việc Mỹ đẩy nhanh dự án NXGB được xem là phản ứng trực tiếp trước sự trỗi dậy của các đối thủ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hiện tại, Trung Quốc đã biên chế DF-17, trong khi Triều Tiên đang tích cực thử nghiệm dòng Hwasong-16B.

Thông số kĩ thuật của DF-17 và Hwasong-16B. Ảnh: HV

DF-17 của Trung Quốc là hệ thống siêu vượt âm đầu tiên trên thế giới được triển khai thực tế trên các xe phóng tự hành. Thiết kế này mang lại khả năng cơ động cao, tạo ra mối đe dọa trực tiếp cho các tàu chiến và căn cứ quân sự của Mỹ tại Tây Thái Bình Dương. Trong khi đó, Hwasong-16B của Triều Tiên sử dụng nhiên liệu rắn hai tầng, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị phóng và tăng tỷ lệ sống sót trước các đòn tấn công phủ đầu.

So với hai hệ thống trên, NXGB của Mỹ hướng tới sự đa năng. Thay vì chỉ đặt trên xe phóng mặt đất, kiến trúc của NXGB cho phép Mỹ xem xét triển khai trên các tàu chiến không người lái hoặc tàu ngầm hạt nhân để tăng cường khả năng tấn công tầm xa từ đại dương.

Tàu chiến không người lái Mỹ có tiềm năng trở thành nền tảng phóng tên lửa siêu vượt âm

Bài toán sản xuất hàng loạt: Chìa khóa của sự răn đe

Một trong những rào cản lớn nhất đối với vũ khí siêu vượt âm của Mỹ trong những năm qua là chi phí sản xuất cực kỳ đắt đỏ và quy trình chế tạo phức tạp. Một vũ khí chỉ thực sự có giá trị răn đe khi nó có thể được sản xuất với số lượng đủ lớn để duy trì trong một cuộc xung đột cường độ cao.

Lockheed Martin cho biết NXGB được thiết kế để tối ưu hóa quy trình sản xuất ngay từ đầu. Bằng cách sử dụng các vật liệu chịu nhiệt tiên tiến nhưng dễ gia công hơn và hạ tầng sản xuất chuyên biệt, Mỹ kỳ vọng sẽ giảm đáng kể giá thành mỗi đơn vị. Điều này giúp quân đội Mỹ thoát khỏi tình trạng chỉ sở hữu một vài nguyên mẫu trình diễn công nghệ sang việc xây dựng một kho vũ khí thực chiến.

Tàu ngầm hạt nhân Nga mang tên lửa siêu vượt âm Zircon

Thách thức và lộ trình tương lai

Mặc dù NXGB đã hoàn tất giai đoạn đánh giá thiết kế sơ bộ, nhưng con đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách. Các hệ thống siêu vượt âm phải đối mặt với môi trường khắc nghiệt: nhiệt độ cực cao khi ma sát với khí quyển có thể phá hủy cấu trúc hoặc làm nhiễu hệ thống dẫn đường. Chỉ một sai sót nhỏ về khí động học cũng có thể dẫn đến thất bại trong các cuộc thử nghiệm thực tế.

Hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ đối mặt với thách thức từ vũ khí siêu vượt âm

Theo lộ trình, Lockheed Martin dự kiến sẽ tiến hành các cuộc bay thử nghiệm quan trọng vào năm 2027. Nếu thành công, NXGB sẽ là nền tảng giúp Mỹ lấy lại vị thế dẫn đầu trong công nghệ tấn công tầm xa, tạo ra đối trọng cần thiết trước mạng lưới tên lửa ngày càng dày đặc của các đối thủ tại khu vực Thái Bình Dương.