Ô nhiễm chưa dứt, người dân bất an

Nguồn nước khu vực gần Cơ sở chế biến thức ăn thủy sản Kiên Giang được người dân phản ánh có dấu hiệu ô nhiễm, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất. Ảnh: ANH THƯ

Ngày 17/4 và 5/5, đoàn kiểm tra của Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với Cơ sở chế biến thức ăn thủy sản Kiên Giang ghi nhận, khu vực nhà xưởng và các ao chứa của cơ sở phát sinh mùi hôi do còn tồn đọng nguyên liệu và chất thải chưa được xử lý triệt để dù chủ cơ sở báo cáo ngừng hoạt động từ ngày 6/4. Đáng chú ý, một ao nuôi cá diện tích khoảng 1.700m2 có nước màu đen sẫm, bốc mùi hôi và có đường ống thoát nước ra bên ngoài.

Đoàn kiểm tra xác định cơ sở còn một số tồn tại trong công tác bảo vệ môi trường. Cụ thể, từ ngày 1/1/2024 đến thời điểm ngừng hoạt động, cơ sở chưa thực hiện đăng ký môi trường theo quy định; không thực hiện đầy đủ việc thu gom, xử lý chất thải trong quá trình sản xuất; ao lưu chứa nước thải có màu đen đậm, phát sinh mùi hôi và không được lót bạt chống thấm. Đối với khí thải, mùi phát sinh chủ yếu từ quá trình chế biến và phụ phẩm thủy sản rơi vãi, hư hỏng. Cơ sở cũng khai thác, sử dụng nước giếng khoan phục vụ sản xuất nhưng chưa đăng ký khai thác theo quy định, đồng thời không cung cấp được báo cáo công tác bảo vệ môi trường trong các năm 2024 và 2025.

Quá trình kiểm tra, đoàn công tác lấy mẫu nước thải tại ao lưu chứa trong khuôn viên cơ sở trước khi xả ra môi trường. Kết quả phân tích cho thấy, có 6/10 thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chế biến thủy sản. Trên cơ sở đó, cơ sở bị đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép và xử phạt vi phạm hành chính hơn 125 triệu đồng.

Dù cơ sở bị xử lý nhưng nhiều người dân cho rằng cơ sở không thực sự ngừng hoạt động mà có dấu hiệu thay đổi cách thức vận hành. Ngồi trước căn nhà cách cơ sở vài chục mét, ông Đ.V.B, ngụ ấp Xẻo Rô chỉ tay về phía cơ sở đã treo bảng bán đất nói: “Treo bảng là vậy nhưng mức giá đưa ra gấp 2 - 3 lần so mặt bằng chung ở địa phương. Cổng cơ sở thường xuyên đóng kín và khóa từ bên trong. Mỗi khi có xe tải chở nguyên liệu đến sẽ có người mở cổng cho xe vào rồi nhanh chóng đóng lại. Hoạt động chế biến, vận chuyển không chỉ diễn ra vào ban ngày mà còn xuất hiện vào ban đêm gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và việc nghỉ ngơi của các hộ dân xung quanh. Có những đêm họ xả nước thải ra kênh Bàu Môn, mùi hôi bốc lên rất nặng, không thể ngủ được”.

Sau phản ánh của người dân, ngày 12/6, Ủy ban nhân dân xã An Biên chỉ đạo lực lượng chức năng tiếp tục kiểm tra, xác minh và giám sát việc khôi phục hiện trạng tại cơ sở. Theo ông Phan Công Rô - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã An Biên, tại thời điểm kiểm tra, cổng cơ sở đóng kín, những người có mặt bên trong không hợp tác nên đoàn công tác không thể kiểm tra trực tiếp hoạt động bên trong. Tuy nhiên, theo kết quả xác minh từ người dân, người làm thuê và dữ liệu camera an ninh, hằng ngày vẫn có khoảng 2 - 3 xe tải chở nang mực, vỏ đầu tôm vào cơ sở để sấy, phơi khô rồi đưa vào kho; cơ sở thường xuyên bơm nước thải ra kênh Bàu Môn. Khu vực xung quanh cơ sở phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân lân cận.

Không chỉ lo ngại về tình trạng ô nhiễm, một số người dân cho biết, họ còn cảm thấy bất an sau thời gian dài phản ánh, kiến nghị. Bà P.T.M.N - chủ một tiệm tạp hóa tại ấp Xẻo Rô kể: “Tối 13/6, một người đàn ông thường xuyên vận chuyển nguyên liệu cho cơ sở làm đổ chất thải có mùi hôi trước cửa tiệm và xảy ra lời qua tiếng lại. Tôi nghĩ họ nghi ngờ tôi cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng xuống kiểm tra đột xuất nên mới làm vậy. Chưa dừng lại, khoảng 21 giờ ngày 15/6, camera an ninh của gia đình tôi ghi lại hình ảnh 2 thanh niên đi xe máy ném gạch ống vào vách nhà. Vụ việc không gây thiệt hại lớn nhưng khiến các thành viên trong gia đình tôi bất an”.

Chị Cái Thị Dính - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bàu Môn cho biết, nguồn nước gần Cơ sở chế biến thức ăn thủy sản Kiên Giang thường xuyên xuất hiện mùi lạ, biến đổi màu sắc, nổi bọt trắng. Nhiều hộ dân ghi nhận thiệt hại trong quá trình nuôi tôm, trồng trọt và đặt nghi vấn liên quan yếu tố môi trường. Người dân cần môi trường ổn định và sự giám sát thường xuyên để yên tâm sản xuất lâu dài.

Liên quan đến phản ánh của người dân, ông Nguyễn Quốc Xinh - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã An Biên cho biết, địa phương tiếp nhận thông tin và giao lực lượng công an xác minh, làm rõ. Đồng thời, xã tăng cường nắm tình hình địa bàn và tiếp tục phối hợp các cơ quan chức năng theo dõi hoạt động của cơ sở. Theo ông Xinh, nếu phát hiện cơ sở tiếp tục hoạt động trái quy định sau khi bị xử lý, các cơ quan chức năng thu thập tài liệu, chứng cứ để xem xét xử lý theo quy định của pháp luật. Trường hợp đủ yếu tố cấu thành vi phạm sẽ xem xét trách nhiệm ở mức cao hơn. “Địa phương hiểu những bức xúc của người dân. Tuy nhiên, mọi biện pháp xử lý đều phải dựa trên chứng cứ, hồ sơ và đúng thẩm quyền. Chúng tôi tiếp tục phối hợp ngành chức năng theo dõi, xác minh và xử lý nội dung thuộc thẩm quyền”, ông Xinh khẳng định.

Phóng viên đã liên hệ chủ cơ sở để ghi nhận ý kiến liên quan các phản ánh nêu trên, tuy nhiên đến thời điểm bài viết được đăng tải vẫn chưa nhận được phản hồi. Hơn một thập kỷ kể từ khi những lá đơn phản ánh đầu tiên, câu chuyện ô nhiễm tại Xẻo Rô vẫn chưa khép lại. Điều người dân mong mỏi không chỉ là các vi phạm được xử lý dứt điểm mà còn là một môi trường sống và sản xuất ổn định, an toàn.

CÁC CHỈ SỐ NƯỚC THẢI VƯỢT CHUẨN

Kết quả phân tích mẫu nước thải tại Cơ sở chế biến thức ăn thủy sản Kiên Giang cho thấy:
* BOD vượt 13,3 lần.
* COD vượt 9,9 lần.
* Amoni (NH4+) vượt 3,4 lần.
* TSS vượt 2,5 lần.
* Tổng nitơ vượt 1,7 lần.
* Tổng coliform vượt 1,5 lần.
Cơ sở bị đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép và xử phạt vi phạm hành chính hơn 125 triệu đồng.