Ô tô ngày càng đắt đỏ với nhiều người Mỹ

Ảnh minh họa - Ảnh: The New York Times

Sau nhiều năm tăng liên tục, giá bán trung bình của một chiếc ô tô mới tại Mỹ hiện đã vượt 50.000 USD, còn xe đã qua sử dụng có giá khoảng 27.000 USD.

Chi phí vay mua xe tăng càng khiến người mua thêm khó khăn. Lãi suất vay mua xe mới hiện ở mức 6,35%, so với 4,09% vào năm 2021. Với xe đã qua sử dụng, lãi suất tăng từ 8,59% lên 11,19%.

Để giảm gánh nặng trả nợ, người mua phải tìm những mẫu xe rẻ hơn hoặc dành dụm một khoản tiền lớn hơn để trả trước. Tuy nhiên, việc tích lũy đủ tiền không dễ dàng và có thể mất nhiều thời gian.

GÁNH NẶNG TRẢ GÓP

Bỏ ra một khoản trả trước lớn cho tài sản mất giá nhanh như ô tô khiến nhiều người đắn đo. Nhưng vay quá nhiều cũng có thể cản trở khả năng tích lũy tài sản của gia đình, nhất là khi số tiền còn nợ vượt quá giá trị bán lại của chiếc xe.

“Điều này có thể khó chấp nhận. Nhìn chung, điều kiện mua xe hiện nay khá bất lợi. Liệu bạn có cảm thấy yên tâm khi còn nợ 40.000 USD cho một chiếc xe mà nếu bán đi, bạn chỉ thu về 20.000 USD?”, ông Clifford Cornell, chuyên gia hoạch định tài chính tại công ty Bone Fide Wealth, chia sẻ với trang tin MarketWatch.

Kể từ năm 2022, khoản trả góp hàng tháng trung bình cho xe mới tại Mỹ đã vượt 700 USD. Hiện 20% khoản vay mua xe mới có số tiền phải trả mỗi tháng từ 1.000 USD trở lên.

Theo công ty thông tin tín dụng Experian, trong quý 2 năm nay, người vay mua xe mới tại Mỹ vay trung bình 43.610 USD, với lãi suất 6,35% và thời hạn 69,5 tháng. Khoản trả góp hàng tháng tương ứng là 765 USD.

Cách đây 5 năm, khoản vay mua xe mới trung bình là 35.163 USD, với lãi suất 4,09% và thời hạn 69,36 tháng. Khi đó, người mua phải trả 575 USD mỗi tháng. Như vậy, dù thời hạn vay gần như không thay đổi, số tiền phải trả hàng tháng đã tăng gần 200 USD do khoản vay lớn hơn và lãi suất cao hơn.

Với xe đã qua sử dụng, trong quý 2 năm nay, người mua vay trung bình 27.852 USD, với lãi suất 11,19% và thời hạn 67,9 tháng. Khoản trả góp hàng tháng là 542 USD.

Những khoản chi này đang gây sức ép lên ngân sách gia đình. Các chuyên gia tài chính thường khuyến nghị dành dưới 10% thu nhập trước thuế cho toàn bộ chi phí đi lại, gồm tiền trả góp mua xe, nhiên liệu, bảo hiểm và bảo dưỡng cho tất cả xe trong gia đình. Tuy nhiên, năm 2024, các hộ gia đình Mỹ dành trung bình 12,8% thu nhập cho những khoản này.

Với một hộ gia đình có thu nhập 84.000 USD/năm - mức trung vị tại Mỹ - ngưỡng 10% tương đương 700 USD mỗi tháng. Chỉ riêng khoản trả góp trung bình 765 USD cho xe mới đã vượt mức chi được khuyến nghị cho toàn bộ hoạt động đi lại, dù chưa tính nhiên liệu, bảo hiểm và bảo dưỡng.

KHÓ GIỮ CHI PHÍ TRONG MỨC KHUYẾN NGHỊ

Để giúp người mua kiểm soát chi phí, hai chuyên gia hoạch định tài chính Brian Preston và Bo Hanson, người dẫn chương trình Money Guy Show, đưa ra nguyên tắc “20/3/8”.

Theo đó, người mua nên trả trước ít nhất 20% giá xe, trả hết khoản vay trong tối đa 3 năm và dành dưới 8% thu nhập trước thuế hàng tháng để trả góp. Ngưỡng 8% này chưa bao gồm chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và bảo dưỡng.

Hai chuyên gia khuyến nghị người mua giữ khoản trả góp thấp hơn ngưỡng trên để ngân sách gia đình còn dư địa cho các nhu cầu khác. Khả năng đáp ứng phụ thuộc vào số tiền trả trước và lãi suất vay, trong đó lãi suất được xác định một phần dựa trên điểm tín dụng của người mua.

Tuy nhiên, với mặt bằng giá xe hiện nay, đây là mục tiêu không dễ đạt.

Chẳng hạn, hộ gia đình có thu nhập 84.000 USD/năm, tương đương 7.000 USD/tháng trước thuế, nên giữ khoản trả góp dưới 560 USD mỗi tháng theo ngưỡng 8%.

Để mua chiếc xe mới giá 50.000 USD và trả hết nợ trong 3 năm với lãi suất trung bình hiện nay, hộ gia đình này phải trả trước khoảng 32.000 USD, tương đương 64% giá xe. Khi đó, khoản trả góp hàng tháng mới nằm dưới ngưỡng 560 USD. Tỷ lệ trả trước này cao hơn nhiều so với mức 20% trong nguyên tắc “20/3/8”.

Mua xe đã qua sử dụng, vốn chiếm 70% giao dịch ô tô tại Mỹ, cũng chưa chắc giúp người mua dễ cân đối ngân sách.

Với chiếc xe cũ giá 27.000 USD, hộ gia đình có mức thu nhập trên phải trả trước khoảng 10.800 USD, tương đương 40% giá xe. Nếu vay phần còn lại trong 3 năm với lãi suất trung bình 11,19%, số tiền phải trả mỗi tháng vào khoảng 530 USD, nằm dưới ngưỡng 8% thu nhập.

Vì vậy, một số chuyên gia khuyến nghị người mua tích lũy khoản trả trước lớn hơn để giảm số tiền cần vay. Trao đổi với MarketWatch, ông Joseph Yoon, chuyên gia phân tích hành vi người tiêu dùng tại công ty dữ liệu ô tô Edmunds, khuyên khách mua dành thêm thời gian tiết kiệm và tích lũy nhiều nhất có thể trước khi mua xe.

Tuy nhiên, thực tế đang diễn ra theo hướng ngược lại. Theo Edmunds, tỷ lệ trả trước trung vị giảm từ 14,7% vào đầu năm 2023 xuống 11,1% vào đầu năm 2026.

Người mua cũng kéo dài thời hạn vay để giảm số tiền phải trả hàng tháng. Dữ liệu của Edmunds cho thấy hiện cứ 4 khoản vay mua xe mới thì có một khoản kéo dài 84 tháng, tương đương 7 năm. Dù vậy, khoản trả góp hàng tháng vẫn ở gần mức cao kỷ lục.

Bà Jessica Caldwell, người đứng đầu bộ phận phân tích của Edmunds, cảnh báo rằng sự kết hợp giữa thời hạn vay dài hơn, khoản trả trước nhỏ hơn và tiền trả góp cao hơn có thể khiến người mua chịu sức ép tài chính trong thời gian dài.

“Khi thời hạn vay kéo dài tới mức kỷ lục, khoản trả trước giảm xuống và tiền trả góp hàng tháng lên cao chưa từng có, những yếu tố này rõ ràng đang tạo ra sức ép tài chính kéo dài”, bà Caldwell nhận định.