Ô tô nhập khẩu quay đầu sụt giảm, xe sản xuất trong nước tăng tốc

Theo báo cáo sơ bộ của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), ước tính chỉ có 23.095 ô tô nguyên chiếc (CBU) được nhập khẩu về nước trong tháng 10/2026, tương ứng mức kim ngạch khoảng 437 triệu USD, sụt giảm 16,1% về lượng và giảm đến 23% về giá trị so với tháng liền trước.

Cú sụt giảm của mặt hàng ô tô CBU nhập khẩu tháng 10 là khá bất ngờ, bởi hiện tại đang là giai đoạn các doanh nghiệp tăng cường chuẩn bị nguồn cung cho mùa mua sắm cuối năm và trước Tết nguyên đán.

Tuy nhiên, đợt sụt giảm cũng có thể đến từ lý do khách quan về hoạt động vận tải, khi nhiều đơn hàng đã dồn dập về nước vào tháng trước. Trên thực tế, lượng ô tô nhập khẩu trong tháng 9 cũng đã tăng trưởng rất mạnh so với tháng 8.

Ô tô nguyên chiếc nhập khẩu tại cảng Hải Phòng - Ảnh: Báo Hải Phòng

Đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu, các số liệu thống kê thường không có sự ổn định do thời điểm các lô xe cập cảng phụ thuộc nhiều vào hoạt động vận tải.

Mặc dù bị sụt giảm so với tháng trước song lượng ô tô nhập khẩu về nước tháng 10 vẫn tăng trưởng đến 29,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, giá trị của xe nhập khẩu tháng 10 lại giảm nhẹ 3,8%. Hiện tượng này có thể lý giải ở tỷ lệ các loại xe du lịch giá thấp có xuất xứ từ Indonesia và Thái Lan ở mức cao, trong khi các loại xe hạng sang, xe cỡ lớn và xe tải có xu hướng suy giảm.

Lũy kế 10 tháng năm 2026, Việt Nam đã nhập khẩu tổng cộng 216.315 ô tô CBU, tương ứng với tổng kim ngạch 4,896 tỷ USD, tăng 25,2% về lượng và tăng 26,6% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Ô tô lắp ráp trong nước "bứt tốc" ấn tượng

Đáng chú ý là trong khi mặt hàng ô tô CBU nhập khẩu bất ngờ quay đầu sụt giảm thì sản lượng sản xuất xe trong nước (CKD) lại tăng trưởng mạnh.

Cụ thể, ước tính đã có khoảng 54.100 ô tô CKD được các nhà sản xuất trong nước xuất xưởng trong tháng 10/2026, nhiều hơn 23% so với tháng liền trước, đồng thời cũng ghi nhận tỷ lệ tăng trưởng đến 33,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trước đó, sản lượng sản xuất ô tô trong nước tháng 9 đạt khoảng 44.000 chiếc, gần như không thay đổi so với tháng 8.

Lũy kế 10 tháng năm 2026, các nhà sản xuất ô tô trong nước đã xuất xưởng được tổng cộng 468.200 xe, tăng 25,1% so với cùng kỳ 2025.

Có thể thấy, mặt hàng ô tô CBU nhập khẩu thường rơi vào tình trạng thiếu ổn định do yếu tố chu kỳ của thị trường, bên cạnh các tác động của ngoại cảnh như nguồn cung, kho vận… Trong khi đó, ngành công nghiệp ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước vẫn đang duy trì được tốc độ tăng trưởng đều đặn và bền vững.

Lô hơn 5.000 ô tô điện VinFast sản xuất trong nước được xuất khẩu sang các thị trường Philippines và Indonesia hồi cuối tháng 7/2026- Ảnh: VinFast

Sản lượng vượt sức mua, điểm sáng từ xuất khẩu

Một điểm đáng chú ý là lượng ô tô nhập khẩu hầu như luôn tỷ lệ thuận với lượng xe tiêu thụ trên thị trường, do đa số các đơn hàng đều xuất phát từ nhu cầu thực tế, thậm chí doanh nghiệp chỉ đặt hàng từ nhà sản xuất sau khi có đơn đặt cọc từ người tiêu dùng.

Sản lượng sản xuất ô tô trong nước kể từ đầu năm đến nay luôn cao hơn so với sức mua trên thị trường. Đây là một tín hiệu rất tích cực của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam bởi ngoài lượng xe tiêu thụ trong nước, các loại xe CKD sản xuất trong nước đang được tăng cường xuất khẩu.

Điển hình trong lĩnh vực xuất khẩu ô tô nguyên chiếc là VinFast. Hãng xe thuộc Tập đoàn Vingroup đang hiện diện tại nhiều thị trường ô tô trên thế giới và đa số đều phân phối xe sản xuất tại Việt Nam, chỉ có số ít thị trường lớn được lên kế hoạch xây dựng nhà máy song đa số đang trong giai hoàn thiện.

Bên cạnh đó, Hyundai Thành Công cũng là hãng xe xuất khẩu ô tô CBU với số lượng đáng kể. Năm 2026, Hyundai Thành Công sẽ xuất khẩu khoảng 10.160 ô tô CBU sang các thị trường Australia, Mexico và Đài Loan (Trung Quốc). Trong giai đoạn từ năm 2027 - 2029, liên doanh này dự kiến sẽ xuất khẩu khoảng 187.000 đơn vị ô tô bao gồm xe nguyên chiếc và phụ tùng.