Oanh tạc cơ B-29 và trận Tokyo: Khi 'Superfortress' biến thành vũ khí hủy diệt đô thị

Sau nhiều tháng gặp khó khăn với chiến thuật ném bom chính xác từ độ cao lớn, Không quân Lục quân Mỹ quyết định thay đổi cách sử dụng B-29.

Trong Chiến dịch Meetinghouse, các đội hình “Superfortress” không còn tập trung vào những cuộc ném bom ban ngày ở độ cao hơn 8.000 m, mà chuyển sang tập kích ban đêm ở độ cao thấp hơn, sử dụng bom cháy.

Đêm 9 rạng sáng 10/3/1945, 325 oanh tạc cơ B-29 cất cánh từ các căn cứ Mỹ tại quần đảo Mariana. 279 chiếc thả khoảng 1.665 tấn bom xuống khu vực mục tiêu ở Tokyo.

Phần lớn khu vực này có nhà cửa và cơ sở sản xuất nhỏ xây dựng bằng gỗ, khiến các đám cháy nhanh chóng lan rộng. 14 B-29 bị mất trong nhiệm vụ, trong khi 102 thành viên tổ bay thương vong.

Sau cuộc tập kích, khoảng 16 dặm vuông, tương đương hơn 40 km², của Tokyo bị thiêu hủy hoặc phá hủy. Số người thiệt mạng vẫn là vấn đề có sự khác biệt giữa các nguồn.

Báo cáo của United States Strategic Bombing Survey ước tính 87.793 người chết và 40.918 người bị thương.

Cơ quan cứu hỏa Tokyo đưa ra con số khoảng 97.000 người chết và 125.000 người bị thương. Một số nghiên cứu lịch sử cho rằng số người thiệt mạng có thể vượt 100.000.

Vì vậy, con số thường được sử dụng hiện nay là khoảng 90.000-100.000 người chết, thay vì một số liệu tuyệt đối.

Khoảng 1 triệu người mất nhà sau cuộc tập kích. Những thiệt hại này không chỉ xuất phát từ bom mà còn từ các đám cháy lan nhanh trong khu vực đô thị đông đúc.

Nhiệt độ cực cao, khói và tình trạng hỗn loạn khiến công tác cứu hộ và chữa cháy gặp khó khăn.

Về quân sự, Meetinghouse đánh dấu bước ngoặt quan trọng của chiến dịch B-29. Chiến thuật mới tận dụng đặc điểm dễ cháy của nhiều khu dân cư Nhật Bản, đồng thời giảm nguy cơ từ tiêm kích đánh chặn ban ngày.

Các cuộc tập kích bằng bom cháy sau đó tiếp tục được mở rộng tới nhiều thành phố lớn khác.

Tuy nhiên, việc sử dụng B-29 để ném bom cháy vào các đô thị đông dân vẫn gây tranh luận lịch sử kéo dài.

Những người bảo vệ chiến dịch lập luận rằng mục tiêu bao gồm các cơ sở công nghiệp phân tán trong khu dân cư và việc phá hủy năng lực sản xuất của Nhật Bản có giá trị quân sự.

Những người chỉ trích đặt vấn đề về mức độ thiệt hại đối với dân thường và tính chất của chiến thuật ném bom đô thị.

Meetinghouse vì thế không chỉ là một chiến dịch quân sự quan trọng của B-29. Nó còn cho thấy khi sức mạnh không quân được tập trung ở quy mô lớn, ranh giới giữa đánh phá công nghiệp và tàn phá đô thị có thể trở nên đặc biệt khó phân định.