OCOP Vĩnh Long mở rộng không gian, hướng đến sản xuất xanh

Nâng tầm giá trị nông sản địa phương

Từ những đặc sản quen thuộc, Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang tạo động lực đổi mới tư duy sản xuất tại Vĩnh Long. Nhiều nông dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp (DN) không còn dừng lại ở việc bán nông sản thô mà chủ động đầu tư chế biến, xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa chất lượng để nâng cao giá trị hàng hóa.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, sau hơn 7 năm triển khai, toàn tỉnh hiện có 980 sản phẩm OCOP của 476 chủ thể còn hiệu lực. Trong đó, 794 sản phẩm đạt 3 sao, 170 sản phẩm đạt 4 sao, 15 sản phẩm đạt 5 sao và 1 sản phẩm tiềm năng 5 sao.

Vĩnh Long hiện có khoảng 980 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP

Bên cạnh đó, việc thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã gần đây đã giúp mở ra những hướng đi mới. Sau sáp nhập, không gian phát triển được mở rộng, tạo điều kiện để các đặc sản vùng miền hỗ trợ lẫn nhau, liên kết sản xuất và vươn tới thị trường lớn hơn.

Theo ông Võ Tiến Sĩ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, đây là điều kiện thuận lợi để sản phẩm OCOP mở rộng thị trường tại ĐBSCL và các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đồng thời, việc kết hợp OCOP với du lịch trải nghiệm, làng nghề truyền thống góp phần gia tăng giá trị và sức hút của sản phẩm địa phương.

Đổi mới sản xuất, phát triển chuỗi giá trị

Thực tế cho thấy, nhiều chủ thể OCOP tại Vĩnh Long đang chuyển từ sản xuất truyền thống sang đầu tư công nghệ, xây dựng vùng nguyên liệu và phát triển chuỗi giá trị khép kín.

Điển hình, sản phẩm sầu riêng cấp đông của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu (xã Chợ Lách) đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia năm 2024. Sản phẩm ứng dụng công nghệ cấp đông bằng nitơ lỏng, giúp giữ nguyên dưỡng chất, hương vị và màu sắc tự nhiên.

​Doanh nghiệp giới thiệu nhiều sản phẩm tiêu biểu, đạt chứng nhận OCOP 5 sao và 4 sao.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Tổng Giám đốc công ty, cho biết DN đang đầu tư mở rộng nhà máy, nâng công suất sản xuất và tăng cường liên kết với nông dân, hỗ trợ kỹ thuật để phát triển vùng trồng an toàn, nâng giá trị trái cây địa phương.

Tại xã Trung Ngãi, HTX của ông Đoàn Văn Tài, cung ứng khoảng 150-200 tấn gạo hữu cơ đạt chuẩn quốc tế mỗi vụ. Bên cạnh gạo ST25, gạo tím thảo dược, gạo hồng ngọc, HTX còn phát triển bột gạo dinh dưỡng, trà gạo lứt thảo dược... Thương hiệu gạo Tấn Đạt có sản phẩm đạt OCOP 4 sao, sữa chua thảo dược đạt 3 sao.

Thương hiệu gạo Tấn Đạt có sản phẩm đạt OCOP 4 sao, sữa chua thảo dược đạt 3 sao.

Hướng đến sản xuất xanh, mở rộng thị trường

Bên cạnh chất lượng, yêu cầu phát triển bền vững đang trở thành xu hướng mà các chủ thể OCOP quan tâm. Trong đó, bộ tiêu chuẩn ESG với ba trụ cột môi trường, xã hội và quản trị được xem là hướng tiếp cận giúp DN nâng cao năng lực vận hành, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

Tại Vĩnh Long, Sokfarm là một trong những DN chú trọng phát triển vùng nguyên liệu dừa hữu cơ, gắn sản xuất với trách nhiệm cộng đồng. Hiện đơn vị có hơn 60ha dừa đạt chuẩn hữu cơ quốc tế, đồng thời trực tiếp hướng dẫn nông dân quy trình canh tác và hỗ trợ phân bón hữu cơ.

Năm 2026, DN đã trao tặng 80 tấn phân bón hữu cơ cho nông dân. Theo đại diện Sokfarm, mỗi năm công ty dành khoảng 5-7% lợi nhuận cho các dự án cộng đồng và bảo vệ môi trường.

Trong lĩnh vực chế biến, Công ty Cổ phần Trà Bắc cũng đẩy mạnh đổi mới công nghệ sản xuất than hoạt tính từ gáo dừa theo hướng thân thiện môi trường, không sử dụng than đá như trước. DN đồng thời thực hiện quan trắc môi trường định kỳ, kiểm soát nguyên liệu đầu vào và chú trọng chính sách phúc lợi cho người lao động.

Những mô hình này cho thấy OCOP không chỉ là câu chuyện nâng hạng sản phẩm mà còn góp phần thúc đẩy sản xuất có trách nhiệm, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Để tiếp tục mở rộng thị trường, Vĩnh Long đang đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại, kết hợp quảng bá trực tiếp với các nền tảng số. 

Theo ông Trần Quốc Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Công Thương, ngành sẽ tăng cường kết nối cung - cầu, hỗ trợ DN tham gia sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng, xây dựng thương hiệu và mở rộng hệ thống phân phối. 

Đáng chú ý, hội chợ triển lãm trên môi trường mạng giới thiệu, quảng bá sản phẩm OCOP - đặc sản tỉnh Vĩnh Long năm 2026 dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 27/11 đến 1/12, với quy mô 50-60 gian hàng số. Hội chợ được xây dựng trên nền tảng 3D, hỗ trợ khách tham quan tìm hiểu thông tin, giá bán và đặt mua sản phẩm trực tuyến. Ban tổ chức dự kiến thực hiện 5 phiên livestream quảng bá, giới thiệu và bán hàng.

Theo Kế hoạch số 328/KH-UBND, tỉnh đặt mục tiêu tổ chức ít nhất 5 kỳ xúc tiến thương mại, kết nối sản phẩm và phát triển thị trường tiêu thụ; đồng thời gắn OCOP với du lịch nông thôn, làng nghề và bảo tồn giá trị văn hóa địa phương.

Với nền tảng sản phẩm ngày càng đa dạng, cùng sự chủ động đổi mới của DN, HTX và hộ kinh doanh, OCOP đang mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế nông thôn Vĩnh Long.