OECD: Cú sốc năng lượng có thể khiến lạm phát ở Mỹ nhảy vọt lên 4,2%

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố một báo cáo về tác động tiềm ẩn của xung đột ở Trung Đông tới kinh tế toàn cầu, trong đó cảnh báo rằng cú sốc giá năng lượng có thể khiến tốc độ lạm phát ở Mỹ nhảy vọt lên 4,2% trong năm nay.

Đây sẽ là mức lạm phát cao nhất trong nhóm 7 nền công nghiệp phát (G7), phản ánh những ảnh hưởng tiêu cực của cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran đến nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Định chế có trụ sở ở Paris, Pháp cũng dự báo giá năng lượng tăng sẽ đẩy cao lạm phát trên toàn thế giới, đi kèm rủi ro suy giảm tăng trưởng đáng kể nếu tình trạng gián đoạn xuất khẩu năng lượng từ Vùng Vịnh trở nên tồi tệ hơn.

Không chỉ Mỹ mà các quốc gia khác như Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ cũng sẽ phải đối mặt với sự leo thang mạnh mẽ của giá cả do cú sốc năng lượng - theo báo cáo của OECD. Các nhà phân tích của OECD nhận định: "Phạm vi và thời gian của cuộc xung đột rất khó đoán định, nhưng một giai đoạn kéo dài của giá năng lượng cao hơn sẽ làm tăng đáng kể chi phí kinh doanh và lạm phát giá tiêu dùng, với những hậu quả bất lợi cho tăng trưởng kinh tế”.

Năm 2025, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần của Mỹ tăng 2,7%. Dự báo lạm phát Mỹ mà OECD đưa ra cao hơn 1,5 điểm phần trăm so với con số này.

Áp lực gia tăng đối với người tiêu dùng sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của Mỹ. OECD dự báo tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Mỹ sẽ chậm lại còn 2% trong năm nay và 1,7% vào năm 2027.

OECD cũng dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro giảm tốc đáng kể trong năm nay, chỉ đạt mức 0,8%, trước khi tăng tốc lên 1,2% vào năm sau.

Cùng với đó, tăng trưởng toàn cầu được dự báo sẽ chậm lại từ mức 3,3% năm ngoái xuống còn 2,9% vào năm 2026, trước khi tăng lên mức 3% vào năm 2027.

Theo OECD, vào đầu năm nay, các chỉ số kinh tế cho thấy dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể được điều chỉnh tăng 0,3 điểm phần trăm. Tuy nhiên, xung đột ở Trung Đông đã làm mất đi tiềm năng tăng tốc đó.

Ngoài ra, dự báo về tốc độ lạm phát toàn phần năm 2026 trong nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi lớn nhất thế giới (G20) được OECD điều chỉnh tăng 1,2 điểm phần trăm, lên 4%. Dự báo lạm phát năm 2027 được điều chỉnh tăng 0,2 điểm phần trăm so với kỳ vọng mà OECD đưa ra vào tháng 12/2025, lên 2,7,%.

"Một thời kỳ gián đoạn kéo dài có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, có thể gây suy giảm tăng trưởng hơn nữa," OECD nhận định.

Trước khi xảy ra cuộc chiến ở Vùng Vịnh, tăng trưởng kinh tế toàn cầu còn đang cho thấy sự vững vàng, một phần được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) và sự tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, triển vọng đã thay đổi hoàn toàn kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran vào cuối tháng 2 vừa qua, đẩy giá dầu và khí đốt tự nhiên lên cao và tạo ra hiệu ứng lan tỏa qua các hàng hóa khác bao gồm kim loại và phân bón.

Kế hoạch đầu tư của các công ty công nghệ lớn ở Mỹ và Trung Quốc đã tăng mạnh vào đầu năm nay, khi tâm lý kinh doanh được cải thiện trên diện rộng. Dù vậy, "khả năng trụ vững của nền kinh tế toàn cầu hiện đang bị thử thách", OECD nhận định, lưu ý rằng eo biển Hormuz là tuyến lưu thông của 1/4 lượng dầu mỏ được vận tải đường biển trên toàn cầu và 1/5 thương mại khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.

OECD cũng cảnh báo sự gián đoạn nguồn cung phân bón đi qua eo biển Hormuz là một rủi ro đặc biệt, xét tới việc các quốc gia vùng Vịnh chiếm 34% xuất khẩu urê toàn cầu và một nửa xuất khẩu lưu huỳnh toàn cầu. Trung Đông cũng sản xuất hơn 1/3 nguồn cung helium và 2/3 bromine của thế giới - những nguyên tố quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp, bao gồm cả sản xuất con chip.

Báo cáo của OECD dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay, còn Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có khả năng sẽ có một đợt tăng lãi suất.

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ gần đây nhất vào trung tuần tháng 3, Fed dự báo sẽ giảm lãi suất một lần trong năm 2026, đồng thời tăng nhẹ dự báo cả lạm phát và tăng trưởng năm 2026. Trong đó, Fed dự báo lạm phát lõi cả năm - tính theo chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) - sẽ là 2,7%, cao hơn so với dự báo trước đó là 2,4%. Tăng trưởng GDP được dự báo đạt 2,4%, so với mức 2,3% đưa ra trong lần dự báo trước.

Dự báo của OECD về lạm phát ở Mỹ cao hơn đáng kể so với con số dự báo của Fed và nhiều nhà dự báo khu vực tư nhân, một phần vì tổ chức này dự báo cú sốc giá năng lượng sẽ kéo dài hơn và cho rằng hàng rào thuế quan sẽ tiếp tục đẩy lạm phát lên.

OECD cho biết trong một "kịch bản tiêu cực", với giá dầu dao động ở mức 135 USD/thùng trong quý 2/2026, sản lượng kinh tế toàn cầu có thể thấp hơn hơn 0,5% so với mức trong kịch bản chính, còn giá tiêu dùng sẽ cao hơn gần 1% so với kịch bản chính.

Bình Minh