Ổn định cuộc sống sau mưa bão

Cuối tháng 6 đến đầu tháng 8/2024, mưa lớn kéo dài khiến sườn núi phía sau khu dân cư Dốc Lỉnh xảy ra sạt lở nghiêm trọng. Qua đánh giá của cơ quan chuyên môn, khu vực có nguy cơ đặc biệt nguy hiểm với khoảng 150 nghìn m³ đất đá có thể tiếp tục sạt xuống nếu xuất hiện mưa lớn, dài ngày.

Trước tình huống khẩn cấp, chính quyền địa phương nhanh chóng khoanh vùng nguy hiểm, cắm biển cảnh báo, tổ chức sơ tán người dân và xây dựng phương án tái định cư đối với ba hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Vợ chồng ông Bùi Thanh Nghị trong ngôi nhà mới.

Sau khi hoàn tất công tác kiểm kê, bồi thường và thống nhất phương án hỗ trợ, cuối năm 2025, ba hộ dân được nhận gần 4,7 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ và thưởng bàn giao mặt bằng sớm. Nguồn kinh phí ấy trở thành điểm tựa để các gia đình xây dựng nhà mới, ổn định cuộc sống sau biến cố.

Đầu năm 2026, vợ chồng ông Lương Thế Tuyển chuyển về sinh sống tại khu giãn dân, gần gia đình người con trai út. Căn nhà hai tầng rộng khoảng 50 m² mỗi sàn, được xây dựng trên phần đất người con dành cho bố mẹ với kinh phí khoảng 500 triệu đồng. Ngồi trong căn nhà mới khang trang, ông Tuyển nhớ lại quãng thời gian cả gia đình sống trong nỗi bất an. Mỗi khi mưa lớn, tiếng đất đá lăn từ sườn núi phía sau khiến mọi người giật mình. Có những đêm cả gia đình không dám ngủ vì lo ngọn núi có thể tiếp tục sạt xuống. Những vật dụng cần thiết luôn được chuẩn bị sẵn để có thể di chuyển bất cứ lúc nào.

Anh Lương Thế Ơn, con trai út của ông Tuyển chia sẻ: “Trước đây, cứ nghe dự báo mưa lớn là cả nhà lại thấp thỏm. Bây giờ bố mẹ ở gần, chúng tôi cũng yên tâm hơn vì có điều kiện thường xuyên chăm sóc”.

Cách đó không xa là ngôi nhà mới của ông Bùi Thanh Nghị. Chỉ cách nơi ở cũ khoảng 200 m nên gia đình vẫn giữ được nếp sinh hoạt quen thuộc và sự gắn bó với bà con trong thôn. Ông là thương binh mất 51% sức khỏe, đồng thời bị ảnh hưởng chất độc hóa học sau nhiều năm tham gia chiến đấu tại chiến trường phía Nam và bảo vệ biên giới phía Bắc.

Trở về địa phương, ông Nghị không mong gì hơn là được sống bình yên bên gia đình. Khi ngôi nhà cũ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở, gia đình ông đã tiên phong đồng thuận với chủ trương di dời của địa phương. Theo ông Nghị, căn nhà mới tuy không rộng bằng trước nhưng đổi lại là sự an toàn. Mỗi mùa mưa đến, ông bà không còn thấp thỏm; con cháu đi làm xa không phải canh cánh nỗi lo về cha mẹ.

Kh ông chỉ gia đình ông Tuyển hay ông Nghị, các hộ dân được bố trí tái định cư đều nhanh chóng ổn định cuộc sống. Việc lựa chọn khu giãn dân gần nơi ở cũ giúp người dân không bị xáo trộn nhiều trong sinh hoạt, vẫn duy trì được các mối quan hệ làng xóm, thuận lợi cho lao động, sản xuất và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Sự đồng thuận của người dân cũng là yếu tố quan trọng giúp quá trình giải phóng mặt bằng, di dời và xây dựng khu tái định cư diễn ra thuận lợi.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Phương cho biết: “Quan điểm của địa phương không chỉ là đưa người dân ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để bà con sớm ổn định cuộc sống lâu dài. Sau khi hoàn thành tái định cư, địa phương tiếp tục phân công cán bộ thường xuyên nắm bắt tình hình đời sống, kịp thời hỗ trợ các hộ dân khi phát sinh khó khăn, tạo điều kiện để người dân yên tâm sinh sống và phát triển kinh tế”.

Thực tế tại Dốc Lỉnh cho thấy, tái định cư sau thiên tai không chỉ là việc xây dựng những ngôi nhà mới mà còn là quá trình khôi phục sinh kế, ổn định đời sống và củng cố niềm tin của người dân. Từ việc khảo sát nguy cơ, xây dựng phương án di dời, bố trí nguồn lực bồi thường đến sự đồng hành của chính quyền sau tái định cư đều được triển khai đồng bộ, góp phần giúp các hộ dân vượt qua khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống.

Những ngôi nhà mới hôm nay không chỉ thay thế những mái nhà từng nằm dưới chân núi có nguy cơ sạt lở mà còn là minh chứng cho hiệu quả của chính sách an cư, tinh thần trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng lòng của người dân trong khắc phục hậu quả thiên tai.