Ổn định tổ chức để vận hành hiệu quả trường học sau sắp xếp

Lãnh đạo phường Đống Đa (Hà Nội) và cán bộ quản lý các nhà trường trên địa bàn sau sắp xếp.

Bố trí đội ngũ gắn với trách nhiệm

Trường THCS Thái Thịnh (phường Đống Đa, Hà Nội) được tổ chức lại trên cơ sở sáp nhập Trường THCS Thái Thịnh và Trường THCS Thịnh Quang, hoạt động tại hai địa điểm với 57 lớp, 2.325 học sinh, 3 cán bộ quản lý, 80 giáo viên và 15 nhân viên.

Thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh, quy mô lớn hơn tạo thêm nguồn lực nhưng cũng đặt ra ngay những bài toán mới là điều hành tại hai địa điểm, bố trí đội ngũ, hợp nhất quy trình chuyên môn, quản lý tài sản, dữ liệu và xây dựng một văn hóa nhà trường chung.

Sáp nhập không thể chỉ là phép cộng về số lớp, học sinh, đội ngũ và tài sản. Nếu chỉ hoàn thành thủ tục hành chính mà chưa thống nhất được mục tiêu, văn hóa và cách vận hành, nhà trường có thể lớn hơn nhưng chưa chắc mạnh hơn. Vì vậy, mục tiêu không chỉ là ổn định một trường sau sáp nhập, mà là kiến tạo một nhà trường mới từ những giá trị tốt đẹp của hai trường trước đây.

Thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh.

Nhà trường thống nhất nguyên tắc, mọi nhiệm vụ phải có người phụ trách; mọi vấn đề phải có đầu mối xử lý; phân công, ủy quyền phải gắn với trách nhiệm và kết quả. Với hơn 2.300 học sinh, Hiệu trưởng không thể xử lý tất cả công việc mà phải tập trung thiết kế hệ thống, điều phối nguồn lực và kiểm soát chất lượng các hoạt động.

Đồng thời rà soát toàn diện đội ngũ, học sinh, chuyên môn, cơ sở vật chất, tài sản, dữ liệu và các quy trình đang thực hiện; nhận diện điểm mạnh và những vấn đề cần giải quyết ngay. Từ đó phân công, duy trì liên tục hoạt động và hợp nhất cách làm. Nội dung phù hợp được giữ lại, nội dung chưa hợp lý được điều chỉnh, thủ tục không còn tạo giá trị được loại bỏ.

Cán bộ quản lý và giáo viên Trường THCS Thái Thịnh họp chuyên môn.

Cũng theo thầy Nguyễn Cao Cường, nhà trường rà soát, hình thành “bản đồ năng lực của đội ngũ”; thống nhất kế hoạch giáo dục, yêu cầu cốt lõi về chuyên môn, kiểm tra, đánh giá và quản lý chất lượng; tổ chức sinh hoạt chuyên môn chung; từng bước xây dựng học liệu, câu hỏi và chuyên đề dùng chung.

Nhà trường đang hoàn thiện mô hình “5 thống nhất – 3 nguyên tắc”. Năm nội dung thống nhất gồm: Mục tiêu; dữ liệu; quy trình; chuẩn chất lượng; văn hóa. Ba nguyên tắc là: Phân công rõ trách nhiệm; trao quyền gắn với kiểm soát; đánh giá bằng kết quả.

Phó Hiệu trưởng chủ động xử lý công việc trong phạm vi được phân công, ủy quyền; tổ trưởng chuyên môn thực sự điều phối và dẫn dắt chuyên môn; giáo viên được phát huy tính chủ động; việc kiểm tra tập trung vào tiến độ, chất lượng sản phẩm và sự tiến bộ của học sinh.

Phân công công việc hợp lý

Ban lãnh đạo Trường Tiểu học & THCS Chương Dương sau sắp xếp.

Sau sắp xếp, quy mô Trường Tiểu học & THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, Hà Nội) tăng lên rất nhiều với hai cấp học, 6 tổ chuyên môn và hơn 100 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Vì vậy, theo cô Hiệu trưởng Nguyễn Thị Vân Hồng, nếu vẫn quản lý theo cách mọi công việc đều tập trung về Hiệu trưởng thì chắc chắn sẽ quá tải và bộ máy khó vận hành hiệu quả.

Ngay từ khi sáp nhập, nhà trường đã xây dựng quy chế làm việc và phân công nhiệm vụ theo hướng rõ đầu mối, rõ trách nhiệm.

Hiệu trưởng chịu trách nhiệm toàn diện nhưng các Phó Hiệu trưởng được phân công cụ thể theo cấp học và lĩnh vực; dưới Ban giám hiệu là tổ trưởng, tổ phó; trong các tổ lớn tiếp tục có nhóm trưởng chuyên môn, nhóm trưởng chủ nhiệm. Các bộ phận văn phòng, Đội, Đoàn, giám thị, phục vụ, bảo vệ cũng đều xác định người phụ trách.

Giáo viên, phụ huynh và học sinh Trường Tiểu học & THCS Chương Dương trong một hoạt động trải nghiệm.

Nhà trường thống nhất nguyên tắc một công việc có thể cần nhiều người phối hợp nhưng phải có một người chịu trách nhiệm chính. Người được giao nhiệm vụ phải được chủ động xử lý công việc trong phạm vi được phân công; vấn đề vượt thẩm quyền mới báo cáo cấp trên. Ban giám hiệu kiểm tra, giám sát nhưng không làm thay.

Cô Vân Hồng cho rằng, điều quan trọng sau sắp xếp không phải là chia thêm nhiều đầu việc hay tạo thêm tầng nấc quản lý, mà là làm cho trách nhiệm đi đến đúng người và đi đến kết quả cuối cùng. Khi mỗi cá nhân biết rõ mình được làm gì, phải chịu trách nhiệm về điều gì và kết quả được đánh giá ra sao thì bộ máy dù lớn hơn vẫn có thể vận hành thông suốt, hạn chế chồng chéo, bỏ sót hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

"Trong năm học 2026–2027, nhà trường tiếp tục hoàn thiện quy chế phối hợp giữa các bộ phận và hai địa điểm; duy trì đối thoại, nắm bắt tình hình đội ngũ; tổ chức sinh hoạt chuyên môn thống nhất toàn trường; điều phối cơ sở vật chất, thiết bị; chuẩn hóa dữ liệu; lấy ý kiến phản hồi của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh để định kỳ đánh giá và điều chỉnh mô hình vận hành", thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh thông tin.