Ông Magyar muốn EU làm điều này khi Hungary từ bỏ dầu mỏ, khí đốt Nga
Thủ tướng Hungary Peter Magyar chỉ ra rằng tình hình năng lượng toàn cầu vẫn cực kỳ khó khăn, khi nhiều quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.
Thủ tướng Hungary Peter Magyar gần đây đã bày tỏ sẵn sàng đưa đất nước ông từng bước giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt Nga, nhưng đồng thời yêu cầu Liên minh châu Âu (EU) phải có hỗ trợ tài chính cụ thể để bù đắp chi phí cho quá trình chuyển đổi này.
Phát biểu tại cuộc họp báo sau Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm Visegrad (V4) ở Bratislava (Slovakia) hồi giữa tuần, ông Magyar cho biết chính phủ Hungary có kế hoạch yêu cầu ngân sách 7 năm tiếp theo của EU phải bao gồm các khoản bồi thường cho các quốc gia thành viên đã loại bỏ dần nguồn cung năng lượng từ Nga.
"Tôi mong muốn thấy những sáng kiến cụ thể, dựa trên dữ liệu thực tế, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Trung Âu và tạo điều kiện để họ loại bỏ dần khí đốt và dầu mỏ của Nga, chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng thay thế, cũng như phát triển cơ sở hạ tầng lưu trữ năng lượng", ông Magyar phát biểu tại cuộc họp báo.
Ông Magyar chỉ ra rằng tình hình năng lượng toàn cầu vẫn cực kỳ khó khăn, khi nhiều quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.
Ngân sách quốc gia không thể gánh chịu mãi gánh nặng tài chính này. Việc duy trì trần giá nhiên liệu trong thời gian dài thậm chí có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt.
"Chúng tôi đồng ý rằng tình trạng này là không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, chúng tôi chưa nhận được bất kỳ phản hồi nào từ giới lãnh đạo EU ngoài những khẩu hiệu hào nhoáng về việc bảo vệ cạnh tranh, trong khi thực tế là các doanh nghiệp Trung Âu đang phá sản vì không còn khả năng chi trả hóa đơn tiền điện và khí đốt", ông Magyar cho biết.
"Chúng tôi cần những đề xuất cụ thể vì lợi ích của mọi người dân châu Âu", Thủ tướng Hungary nói tiếp. "Đặc biệt, chúng tôi cần hiểu rõ chính xác cách thức hỗ trợ các doanh nghiệp của mình".
Thủ tướng Hungary Peter Magyar và Thủ tướng Slovakia Robert Fico. Ảnh: Hungary Today
Chương trình chính trị của Đảng Tisza do ông Magyar lãnh đạo – đảng đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội ở Hungary hồi tháng 4 – từng cam kết chấm dứt sự phụ thuộc của Budapest vào nguồn cung năng lượng từ Moscow vào năm 2035, nhưng lại không đưa ra các biện pháp thực thi cụ thể.
Sau khi lên nắm quyền, chính phủ của ông Magyar đã tái khẳng định cam kết theo đuổi mục tiêu này cũng như đa dạng hóa các nhà cung cấp năng lượng cho đất nước. Đồng thời, nội các của ông cũng thừa nhận rằng hiện tại Hungary chưa thể loại bỏ ngay dầu mỏ và khí đốt của Nga và sẽ tiếp tục hợp tác với gã khổng lồ Á-Âu trong lĩnh vực này.
Việc thay thế dầu Nga sẽ đi kèm với chi phí không nhỏ. Hiện tại, phần lớn dầu thô của Moscow đến Hungary qua đường ống Druzhba, cung cấp cho các nhà máy lọc dầu của tập đoàn dầu khí khổng lồ MOL Plc. có trụ sở tại Budapest.
Khoảng 5-5,5 triệu tấn dầu được vận chuyển qua tuyến này trong năm 2025 và khối lượng tương tự dự kiến cho năm 2026. Các nhà phân tích cho biết dầu Urals của Nga gần đây rẻ hơn dầu Brent khoảng 15-20 USD/thùng, mang lại lợi thế mua sắm đáng kể cho Hungary.
Nguồn cung thay thế có thể được đưa vào qua Croatia, nhưng theo các chuyên gia của Kpler, điều này sẽ làm giảm ít nhất một phần lợi thế giá hiện tại. Dầu thô đắt đỏ hơn có thể thu hẹp biên lợi nhuận lọc dầu của MOL và đẩy chi phí tăng lên trên toàn bộ hệ thống năng lượng Hungary.
Với khí đốt, thách thức còn lớn hơn. Hungary phụ thuộc nặng nề vào khí đốt Nga được vận chuyển qua TurkStream theo các thỏa thuận dài hạn với gã khổng lồ Gazprom của Nga. Khoảng 7,8 tỷ m3 đã đến trong năm 2025, trong khi lượng giao hàng hàng ngày năm 2026 đạt khoảng 22 triệu m3.
Các nhà phân tích cũng không thống nhất về phản ứng của Nga nếu Hungary chuyển hướng nguồn cung. Một số cho rằng Moscow vẫn có lợi ích tài chính khi tiếp tục cung cấp và muốn giữ lại một trong số ít khách hàng châu Âu còn lại. Số khác tin rằng thay đổi quan hệ chính trị có thể khiến Nga xem xét lại giá cả hoặc khối lượng.
Đối với Hungary, việc chuyển đổi nhanh chóng sẽ đồng nghĩa với chi phí năng lượng tăng đáng kể. Dù có sự thay đổi chính trị được ghi nhận, chính phủ mới ở quốc gia Trung Âu chưa cho thấy ý định từ bỏ các thỏa thuận năng lượng hiện hành với Moscow, đồng thời hợp tác về khí đốt và dự án điện hạt nhân Paks II vẫn được kỳ vọng tiếp tục.
Nhóm Visegrad (V4) hiện bao gồm 4 quốc gia Trung và Đông Âu là Hungary, Ba Lan, Slovakia và Cộng hòa Séc.
Visegrad được Ba Lan, Hungary và Tiệp Khắc thành lập vào năm 1991. Sau khi Tiệp Khắc chia tách vào năm 1993, Cộng hòa Séc và Slovakia đã tiếp quản vị trí của quốc gia này trong nhóm.
Nhóm V4 không có cơ cấu tổ chức chính thức mà hoạt động dựa trên cơ chế tham vấn giữa các Thủ tướng và các bộ ngành chính phủ, trong đó các sáng kiến xuyên biên giới đóng vai trò là trụ cột cốt lõi.
Hội nghị V4 tại Bratislava vào ngày 10/9 diễn ra sau một hội nghị tại Hungary vào cuối tháng 6 – sự kiện được tổ chức khi Budapest chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch luân phiên kéo dài một năm của nhóm.
Phiên họp đó, diễn ra chỉ vài tuần sau khi chính phủ mới ở Hungary do ông Magyar dẫn dắt nhậm chức, được đánh giá rộng rãi là bước ngoặt giúp vực dậy hợp tác khu vực sau một thời gian trì trệ.
Minh Đức (Theo Daily News Hungary, Polskie Radio)
