'Gọng kìm' nghịch lý

Số liệu thị trường tháng 9-2026 cho thấy, giá lúa tươi tại ruộng ở Nam Bộ giảm từ 15,2% đến 20,5% tùy loại so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, giá phân bón lại tăng từ 14,6% đến 17,4% tùy loại. Một bên kéo giá trị hạt lúa xuống, một bên đẩy chi phí gieo trồng lên, tạo nên “gọng kìm” siết chặt lợi nhuận của người trồng lúa.

Giá lúa giảm có nhiều nguyên nhân, từ những khó khăn của thị trường xuất khẩu, nguồn cung gạo thế giới tăng và áp lực thu hoạch rộ mùa. Còn giá phân bón thì chịu tác động của nguyên liệu, năng lượng, logistics và nguồn cung quốc tế. Những yếu tố ấy nằm ngoài khả năng xoay xở của nhà nông.

Ảnh minh họa: doanhnghiepthuonghieu.vn 

Rất nhiều mặt hàng nông sản khác cũng chịu chung hoàn cảnh. Điệp khúc “được mùa, mất giá”, mất cân đối cung-cầu là thách thức mang tính thời đại của ngành nông nghiệp, không thể giải quyết một sớm một chiều.

Tuy nhiên, trong lúc chờ đợi những giải pháp tổng thể từ chính sách vĩ mô, phải đổi mới tư duy ngay trên chính luống cày. Về lúa, cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, thay vì cứ tập trung chạy theo sản lượng. Về phân, cần tăng sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh thay vì lệ thuộc quá nhiều vào phân hóa học. Nguồn nguyên liệu phân bón hữu cơ, phân bón vi sinh rất dồi dào, nhưng bao lâu nay chúng ta quen sử dụng phân bón hóa học nên đã vô hình trung coi nhẹ thế mạnh truyền thống đã được ông bà ta đúc kết tự ngàn đời...