Ông Nguyễn Duy Ngọc: Nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt

Sáng 1/7, Bộ Chính trị tổ chức hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các lãnh đạo chủ chốt và Trưởng Ban Tổ chức Trung ương chủ trì Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Nhà Quốc hội và kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc với tổng số hơn 500.000 đại biểu tham dự.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp

Những kết quả sau 1 năm vận hành

Mở đầu, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc trình bày báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.

Sau 1 năm, hệ thống các văn bản quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước được rà soát, ban hành kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, chất lượng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết, việc phân cấp, phân quyền, phân thẩm quyền được rà soát, điều chỉnh theo nguyên tắc "một việc, một cơ quan chủ trì, một người chịu trách nhiệm chính"; từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót việc, đùn đẩy, không do ai chịu trách nhiệm đến cùng.

Việc phân định thẩm quyền giữa Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã rõ hơn, tạo cơ sở để cá thể hóa trách nhiệm, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.

Cả nước sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố; từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị cấp xã; kết thúc 696 đơn vị cấp huyện. Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết, việc này đã góp phần xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và kiến tạo phát triển.

Bộ máy của hệ thống chính trị từ các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận, lực lượng vũ trang, các cơ quan tư pháp từ Trung ương đến địa phương được tổ chức lại đồng bộ, tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, hướng mạnh về cơ sở gắn với đổi mới mạnh mẽ, thực chất phương thức hoạt động, nâng cao năng lực thực thi tại cấp xã.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu dự hội nghị

Tình trạng hành chính hóa, cắt khúc được khắc phục, chuyển sang cơ chế điều hành trực tiếp, liên thông Trung ương - tỉnh - xã. Độ trễ trong ra quyết định được thu hẹp, trách nhiệm thực thi được cá thể hóa rõ nét, tạo ra nguồn xung lực mới để chính quyền các cấp thực sự kiến tạo phát triển và phục vụ nhân dân. Cấp xã từng bước thích nghi với mô hình tổ chức mới, năng lực quản trị thực thi từng bước được nâng lên.

Công tác cán bộ được thực hiện đồng bộ với sắp xếp tổ chức bộ máy. Công tác kiện toàn, bố trí cán bộ sau sáp nhập ở Trung ương và địa phương được thực hiện bài bản, thận trọng, có nhiều đổi mới và tạo sự đồng thuận cao. Ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết, đã sắp xếp bố trí 134 lượt nhân sự diện Trung ương quản lý, kiện toàn 1.853 nhân sự tại 23 địa phương thuộc diện sáp nhập gắn với định hướng chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp.

Chế độ chính sách đối với cán bộ dôi dư được giải quyết tốt. Công tác tuyển chọn, bố trí, sử dụng và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử các chức danh lãnh đạo quản lý các cấp có nhiều đổi mới đồng bộ hơn. Đặc biệt, việc bố trí 100% Bí thư tỉnh ủy, thành ủy và Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố không phải là người địa phương đã hoàn thành; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, Thanh tra, Chánh án Tòa án, Viện trưởng VKSND cấp tỉnh không là người địa phương.

Việc quản lý biên chế, xây dựng danh mục vị trí việc làm từng bước được triển khai theo mô hình mới, qua đó tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc trình bày báo cáo

Ông Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, bộ máy tinh gọn gắn với chuyển đổi số đã tạo được bước đột phá hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền gần dân. Kết quả mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%, đặc biệt 89,09% ý kiến ghi nhận cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, phiền hà. Đây là những minh chứng thực chất củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào các quyết sách của Đảng...

Định hướng mô hình tổ chức ở các cấp

Về định hướng nhiệm vụ, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết, nghiên cứu hoàn thiện mô hình tổ chức Đảng giữ khung ba cấp từ Trung ương đến cơ sở; đề xuất định danh lại các tổ chức Đảng cấp cơ sở cho phép điều chỉnh phục vụ cơ cấu tổ chức bên ngoài, bên trong đối với những nơi có tính đặc thù riêng.

Ở cấp tỉnh, thành lập đảng bộ có đặc điểm riêng về ngành, lĩnh vực cấp tỉnh gồm các tổ chức Đảng trong doanh nghiệp có phạm vi tác động quy mô cấp tỉnh, bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu của tỉnh, thành phố và các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn.

Ở cấp xã, mô hình tổ chức Đảng của các tổ chức, cơ quan, đơn vị tự quản phạm vi cấp cơ sở được thiết kế gồm: Đảng bộ cơ sở là đảng bộ xã, phường, đặc khu. Đảng bộ trực thuộc cơ sở gồm: Đảng bộ quân sự xã, đảng bộ công an xã và một số đảng bộ có đặc điểm riêng. Chi bộ gồm: Chi bộ các phòng, ban, đơn vị trực thuộc, tổ chức, cơ quan đơn vị cấp xã và các chi bộ thôn, tổ dân phố.

Khối Chính phủ và UBND tiếp tục rà soát toàn diện tổ chức bộ máy từ Trung ương đến cấp xã bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xóa bỏ tổ chức trung gian. Nhiệm vụ tiếp với khối này là tiếp tục sắp xếp tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập, trọng tâm là các trường phổ thông ở xã, phường, cơ sở y tế, doanh nghiệp nhà nước nhằm giảm đầu mối trung gian và phù hợp với mô hình chính quyền ba cấp.

Các đại biểu dự ở điểm cầu trung tâm

UBND cấp tỉnh giữ ổn định 12 sở và tương đương như hiện nay, bảo đảm nguyên tắc đồng bộ với Trung ương, không để phát sinh các sở, ngành khác, trừ trường hợp đặc biệt có thể là mô hình ban. Trung ương định hướng chuyển toàn bộ chức năng nhiệm vụ của một số sở đặc thù như sở du lịch, sở quy hoạch kiến trúc, sở an toàn thực phẩm về các cơ quan quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Địa phương thành lập sở dân tộc và tôn giáo ở những nơi có đủ điều kiện, trường hợp đặc biệt do cấp có thẩm quyền quyết định.

Định hướng tiếp là kết thúc hoạt động của Trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh khi 100% thủ tục hành chính được thực hiện trực tiếp toàn trình; chuyển văn phòng đăng ký đất đai về thuộc UBND cấp xã để cấp xã thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Với UBND cấp xã đề xuất định hướng khung bộ máy đơn vị chuyên môn có từ bốn đến sáu phòng theo lĩnh vực: kinh tế tổng hợp; kinh tế ngành; hạ tầng và đô thị; phát triển nông thôn; văn hóa xã hội; nội vụ; văn phòng; trung tâm phục vụ hành chính công.

Ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết, nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân ở cấp xã để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng dịch vụ công và không gian kinh tế trọng điểm để tiếp tục hoàn thiện chính quyền ba cấp, mở rộng không gian phát triển cấp cơ sở, tạo mô hình đột phá dẫn dắt.