Ông Trump: Cuộc gặp thượng đỉnh ba bên là một 'chiến thắng'
Cuộc gặp giữa lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới khó có khả năng tạo ra những thỏa thuận quan trọng, do tồn tại nhiều bất đồng sâu sắc về Ukraine, Iran, vũ khí hạt nhân và thương mại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi màn đón tiếp long trọng mà nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình dành cho ông, coi đây là một "chiến thắng lớn", trước thềm cuộc gặp ba bên chưa từng có tiền lệ với ông Tập và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Theo nhận định của các nhà phân tích, cuộc gặp ngoại giao giữa lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới khó có khả năng tạo ra những thỏa thuận quan trọng, do tồn tại nhiều bất đồng sâu sắc về Ukraine, Iran, vũ khí hạt nhân và thương mại. Tuy nhiên, sự kiện này khiến các quốc gia nhỏ hơn lo ngại rằng lợi ích của họ có thể bị gạt sang một bên.
Trước cuộc hội đàm ba bên, ông Trump đã có các cuộc gặp riêng với ông Putin và ông Tập, đồng thời gọi nhà lãnh đạo Nga là bạn. Điện Kremlin cho biết hai bên đã thảo luận về cuộc xung đột tại Ukraine và ông Putin rời cuộc gặp trong tâm trạng "vô cùng hài lòng".
Khi bắt đầu cuộc gặp ăn trưa với ông Tập, ông Trump cho biết hai bên đã tìm được "sự cân bằng" trong mối quan hệ thương mại hiện nay, vốn được ông mô tả là "công bằng". Ông Trump nói cả Mỹ và Trung Quốc đều đặc biệt quan tâm đến việc duy trì dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải đang bị gián đoạn do cuộc chiến với Iran.
Trước đó, trả lời phỏng vấn Fox News, ông Trump nhấn mạnh sự long trọng trong lễ đón tiếp ông tại Trung Quốc, tương phản với nghi thức tiếp đón có phần dè dặt hơn dành cho các nhà lãnh đạo khác, trong đó có ông Putin. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thậm chí đã đến Trung Quốc mà không có lễ đón chính thức nào.
Ông Tập đích thân đón ông Trump tại sân bay. Đây là lần đầu tiên kể từ khi trở thành Chủ tịch Trung Quốc, ông Tập ra sân bay đón một nhà lãnh đạo nước ngoài. Động thái này được xem là sự đáp lễ sau khi ông Trump từng đón ông Tập tại căn cứ không quân Andrews hồi tháng 9, trong lần gặp gần nhất giữa hai nhà lãnh đạo. Hai người cũng có cử chỉ ôm nhau ngắn ngủi.
"Đây là một vị chủ tịch tuyệt vời, một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại của Trung Quốc, và ông ấy chưa bao giờ ra sân bay đón ai cả", ông Trump nói khi được hỏi kỳ vọng điều gì từ cuộc gặp ba bên.
"Không chỉ vậy, toàn bộ nghi thức, vẻ đẹp, sự hoành tráng, hàng nghìn người, những đứa trẻ, binh sĩ, tất cả mọi thứ đều thể hiện sự tôn trọng lớn lao. Tôi rất trân trọng điều đó. Đây là một chiến thắng lớn đối với chúng tôi. Và cũng là chiến thắng lớn đối với Trung Quốc".
Ông Trump đến Trung Quốc sau khi ông Tập và ông Putin có những bài phát biểu đáng chú ý tại Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở thành phố Thâm Quyến, trung tâm công nghệ phía Nam Trung Quốc. Cả hai đều chỉ trích chủ nghĩa "bảo hộ thương mại" và các biện pháp trừng phạt của phương Tây.
Trong các hoạt động của APEC hôm thứ Năm, ông Tập tiếp tục kêu gọi thúc đẩy thương mại "tự do và cởi mở". Các nhà lãnh đạo phương Tây cho rằng mô hình tăng trưởng của Trung Quốc ưu tiên sức mạnh công nghiệp hơn tiêu dùng trong nước là không công bằng, đồng thời tạo ra những mất cân đối thương mại toàn cầu gây bất ổn.
Trong khi đó, ông Putin, vừa phải đối mặt với một bước lùi trong cuộc xung đột tại Ukraine sau khi một cây cầu trọng yếu nối bán đảo Crimea với Nga bị phá hủy nghiêm trọng, tuyên bố Nga là một bộ phận không thể thiếu trong an ninh lương thực và năng lượng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Ông Trump nói với các đại biểu rằng Mỹ đã là một cường quốc Thái Bình Dương trong hàng trăm năm, đồng thời ca ngợi sức mạnh của nền kinh tế Mỹ.
Cuộc thảo luận khó khăn về vũ khí hạt nhân
Ông Trump khẳng định kiểm soát vũ khí hạt nhân phải là một nội dung trọng tâm của hội nghị, bất chấp việc Trung Quốc nhiều lần phản đối tham gia các cuộc đàm phán với Washington và Moscow - hai nước sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn hơn nhiều so với Bắc Kinh.
"Trung Quốc đang tăng tốc mạnh mẽ trong việc chế tạo vũ khí hạt nhân. Tôi rất muốn họ không làm như vậy", ông Trump nói về Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ cũng từng bày tỏ mong muốn gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, nhưng chưa có xác nhận nào về khả năng cuộc gặp này sắp diễn ra.
Chuyến công du châu Á của ông Trump tạo cơ hội để Mỹ thể hiện ảnh hưởng, củng cố quan hệ với các đồng minh trong khu vực và mở ra cơ hội ngoại giao cấp cao với ông Tập và ông Putin.
Tuy nhiên, khi trở về nước, ông Trump sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức chính trị trong nước, bao gồm những hệ lụy từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy khó khăn, bê bối gián điệp liên quan đến Nvidia và hàng loạt sự cố về công nghệ cũng như vận tải hàng không khiến người dân Mỹ lo ngại.
Theo ông Craig Singleton thuộc Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ (FDD), ba nhà lãnh đạo có nhiều lý do để xuất hiện cùng nhau, nhưng lại có ít cơ sở hơn để đạt được những thỏa thuận thực chất, do bất đồng về Ukraine, Iran, vũ khí hạt nhân, thương mại và quá trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc.
"Một bức ảnh chung có thể mang lại lợi ích cho cả ba nhà lãnh đạo", ông Singleton nhận định, đồng thời cho rằng việc thống nhất chương trình nghị sự sẽ khó khăn hơn nhiều.
"Cơn ác mộng tồi tệ nhất"
Bà Patricia Kim, chuyên gia chính sách đối ngoại tại Viện Brookings, cho rằng Trung Quốc sẽ không muốn bị nhìn nhận là bên đứng ra môi giới một thỏa thuận về Ukraine, bởi sự vắng mặt của Kiev và các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ tạo ra hình ảnh ngoại giao không thuận lợi.
"Ông Tập đã mô tả cuộc chiến Nga - Ukraine về cơ bản là một vấn đề của châu Âu. Điều này càng khiến Bắc Kinh ít có động lực nhận trách nhiệm giải quyết cuộc xung đột", bà Kim nói.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump cho biết ông sẽ không tìm kiếm sự hỗ trợ của Nga và Trung Quốc để chấm dứt cuộc xung đột với Iran.
Các cuộc đàm phán giữa ông Trump và ông Tập diễn ra sau khi hai nước gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại trong tháng này. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn gia tăng trước những thông tin cho rằng chip Nvidia đang được chuyển hướng sang Trung Quốc thông qua các nước Đông Nam Á. Diễn biến này đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mỹ cũng như triển vọng tiếp cận công nghệ tiên tiến của Trung Quốc.
"Đây là cơn ác mộng tồi tệ nhất của Bắc Kinh. Trung Quốc muốn có quyền tiếp cận chip mà họ có thể đàm phán trực tiếp với tổng thống Mỹ. Nhưng thay vào đó, họ có thể phải đối mặt với những hạn chế xuất khẩu chip được cả hai đảng tại Mỹ đưa vào luật", ông Singleton nhận định.



