Ông Trump gia tăng sức ép lên Chủ tịch Fed Jerome Powell

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tiếp tục gia tăng sức ép mạnh mẽ lên Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell, với lời đe dọa sẽ sa thải người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Mỹ nếu ông không rời vị trí đúng hạn vào ngày 15/5.

"Nếu ông ấy không rời đi đúng hạn, thì tôi sẽ phải sa thải ông ấy", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox Business ngày 15/4.

Đây là bước leo thang mới nhất trong cuộc xung đột kéo dài giữa Nhà Trắng và Fed, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về tính độc lập của Ngân hàng Trung ương Mỹ.

Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích ông Powell trong năm qua vì không cắt giảm lãi suất mạnh mẽ hơn.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, chính sách tiền tệ của Fed đang kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Ông nhấn mạnh trên Fox Business: "Tôi đã kìm lại việc sa thải ông ấy. Tôi muốn sa thải ông ấy, nhưng tôi ghét gây tranh cãi".

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell, Ảnh: NY Times

Xung đột càng trở nên gay gắt khi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) mở cuộc điều tra hình sự đối với ông Powell liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington D.C. Dự án ban đầu có chi phí khoảng 2,5 tỷ USD nhưng đã đội vốn gần 80%, lên tới hàng tỷ USD.

Ông Trump cáo buộc có dấu hiệu tham nhũng hoặc năng lực yếu kém, thậm chí đề cập đến khả năng nhà thầu có thể "kiếm hàng tỷ USD" từ đây. Ông khẳng định: "Tôi phải tìm hiểu xem chuyện gì đã xảy ra ở đó. Đây không phải trò đùa".

Phía Fed giải thích việc đội vốn xuất phát từ các yếu tố bất ngờ như phát hiện amiăng, đất nhiễm độc và mực nước ngầm cao hơn dự kiến. Ông Powell bác bỏ cuộc điều tra là mang tính chính trị và tuyên bố ông sẽ không rời vị trí Thống đốc Fed (hết hạn năm 2028) cho đến khi cuộc điều tra kết thúc "một cách minh bạch và dứt khoát".

Về mặt pháp lý, việc sa thải Chủ tịch Fed không đơn giản. Theo Đạo luật Fed, Tổng thống chỉ có thể cách chức Chủ tịch Fed với "lý do chính đáng".

Ông Powell, một luật sư, khẳng định ông sẽ bảo vệ tính độc lập của Fed và có thể khởi kiện nếu bị sa thải.

Trường hợp tương tự là nỗ lực sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook mà ông Trump đang thực hiện, hiện đang được Tòa án Tối cao Mỹ xem xét.

Để thay thế ông Powell, ông Trump đã đề cử ông Kevin Warsh – cựu Thống đốc Fed. Tuy nhiên, tiến trình xác nhận tại Thượng viện đang bị trì hoãn.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa) tuyên bố sẽ không bỏ phiếu cho ông Warsh cho đến khi cuộc điều tra nhằm vào ông Powell kết thúc.

Phiên điều trần xác nhận dự kiến diễn ra vào ngày 21/4. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent vẫn lạc quan rằng ông Warsh sẽ được bổ nhiệm "đúng hạn", khiến vấn đề sa thải ông Powell trở nên không cần thiết.

Nếu không có người kế nhiệm được xác nhận trước ngày 15/5, ông Powell có thể tiếp tục giữ vai trò Chủ tịch tạm quyền theo quy định của Fed – một tiền lệ đã từng xảy ra. Điều này có thể kéo dài cuộc đối đầu và gây bất ổn cho chính sách tiền tệ Mỹ.

Ông Powell lần đầu tiên nắm quyền điều hành Fed trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của ông Trump vào năm 2018 và được bổ nhiệm lại dưới thời ông Joe Biden vào năm 2022.

Minh Đức (Theo CNN, TRT World)