Ông Trump lại muốn áp thêm thuế

Ngày 11/3 (giờ Mỹ), chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố mở các cuộc điều tra thương mại mới đối với nhiều nước. Ảnh: Reuters.

Vào ngày 11/3 (giờ Mỹ), chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố mở các cuộc điều tra thương mại mới đối với Trung Quốc, Mexico, Liên minh châu Âu (EU) và hơn 10 nền kinh tế khác, nhằm thay thế các mức thuế đối ứng sau khi những mức thuế này bị Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết là bất hợp pháp, theo CNBC.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết các cuộc điều tra này có thể mở rộng sang nhiều quốc gia hơn và sẽ được tiến hành theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Luật này cho phép Mỹ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia bị xác định có hành vi thương mại không công bằng.

Các mức thuế theo Mục 301 có thể thay thế ít nhất một phần các mức thuế "có đi có lại" mà ông Trump đã áp đặt đối với các quốc gia trên thế giới vào năm ngoái mà không cần sự phê chuẩn của quốc hội.

"Chính sách thương mại của Tổng thống vẫn không thay đổi. Mục tiêu chính là bảo vệ việc làm của người Mỹ và đảm bảo thương mại công bằng với các đối tác", ông Greer nói.

Đáng chú ý, các cuộc điều tra theo Mục 301 sẽ tập trung vào các hành vi, chính sách và thông lệ của một số nền kinh tế, vốn liên quan đến tình trạng dư thừa công suất và sản lượng trong các ngành sản xuất.

Ông Greer nói thêm theo quan điểm của Mỹ, một số đối tác thương mại chủ chốt có năng lực sản xuất không gắn với các tín hiệu thực tế thị trường ở trong nước và toàn cầu. Điều này đã dẫn đến thặng dư thương mại lớn và kéo dài.

Ngoài Mexico, Trung Quốc và EU, các nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc, Singapore... cũng đang bị điều tra.

"Chúng tôi cũng dự kiến có thêm các cuộc điều tra theo Mục 301 đối với từng quốc gia cụ thể, hoặc các công cụ và cuộc điều tra khác có thể được triển khai", ông Greer nói, nhưng không nêu chi tiết.

Theo quy trình của Mục 301, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) sẽ tiếp nhận các ý kiến bằng văn bản về cuộc điều tra và tổ chức phiên điều trần. Mỹ cũng sẽ tham vấn với các đối tác thương mại nằm trong diện điều tra.

Sau tất cả bước trên, USTR sẽ đưa ra kết luận và trong trường hợp cần thiết có thể đề xuất các biện pháp đáp trả, bao gồm áp thuế, áp phí đối với dịch vụ, hoặc các biện pháp khác.

Trước đó, Tòa Tối cao Mỹ đã ra phán quyết với tỷ lệ 6-3 rằng ông Trump không có thẩm quyền áp các mức thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) như ông từng tuyên bố.

Chỉ vài giờ sau phán quyết này, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp áp đặt mức thuế toàn cầu mới 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại, tuy nhiên mức thuế theo Mục 122 chỉ có hiệu lực tối đa 150 ngày.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trong cuộc phỏng vấn với CNBC tuần trước dự đoán rằng đến tháng 8, thuế đối ứng của Mỹ sẽ trở lại tương tự mức trước khi có phán quyết của Tòa án Tối cao.

Ông Bessent cho biết trong vài tháng tới, USTR và Bộ Thương mại Mỹ sẽ hoàn tất các nghiên cứu liên quan đến thương mại, qua đó cho phép chính phủ áp thêm các mức thuế mới.

"Tôi tin chắc rằng trong vòng 5 tháng, thuế sẽ trở lại mức cũ và các thẩm quyền pháp lý cũng trở nên mạnh hơn. Chúng đã vượt qua hơn 4.000 thách thức pháp lý và dù tiến trình có phần chậm hơn, các mức thuế vẫn bền vững", ông Bessent nói.

Anh Nguyễn