Ông Trump tung 8 tỷ USD cứu nông dân, chạy đua giữ thế đa số cho đảng Cộng hòa

Tổng thống Donald Trump thông báo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) sẽ triển khai gói hỗ trợ trị giá 8 tỷ USD nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu cho nông dân trong vụ thu hoạch năm nay.

Động thái diễn ra khi đảng Cộng hòa đang nỗ lực bảo toàn thế đa số mong manh tại lưỡng viện quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.

"Tôi xin thông báo Bộ Nông nghiệp Mỹ sẽ triển khai một chương trình hỗ trợ nhiên liệu, cung cấp 8 tỷ USD cho nông dân nhằm bù đắp chi phí diesel trong vụ thu hoạch năm nay", ông Trump phát biểu tại Kansas tối 19/10.

Trong sự kiện vận động cho Thượng nghị sĩ Roger Marshall tái tranh cử vào hôm 19/10. Ông cam kết sẽ triển khai thêm các khoản hỗ trợ nếu đảng Cộng hòa giành chiến thắng.

Gói cứu trợ được đưa ra khi nông dân tại các bang vốn ủng hộ đảng Cộng hòa ngày càng bất bình với chính sách thuế quan, việc tăng nhập khẩu thịt bò và chi phí nhiên liệu tăng cao do chiến sự Iran.

Những khó khăn này có nguy cơ làm suy giảm sự ủng hộ của nhóm cử tri nông thôn, ảnh hưởng đến cơ hội duy trì thế đa số của đảng Cộng hòa tại quốc hội.

Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá dầu diesel trung bình ngày 16/10 đạt 6,32 USD/gallon, tăng 70% so với cùng kỳ năm ngoái. USDA dự báo thu nhập ròng của nông dân Mỹ năm nay giảm 2,6%, trong khi chi phí sản xuất tăng 4,5%.

Nông dân còn chịu sức ép từ những xáo trộn thương mại liên quan đến chính sách thuế quan của ông Trump.

Số hồ sơ phá sản trong ngành nông nghiệp tăng lên, còn tổng nợ của nông dân đã tăng hơn gấp đôi trong 20 năm qua, lên mức kỷ lục hơn 600 tỷ USD.

Khảo sát Chỉ số Kinh tế Nông nghiệp của Đại học Purdue hồi tháng 9 cho thấy chỉ 48% người tham gia tin rằng nước Mỹ đang đi đúng hướng, giảm mạnh so với mức 74% khi câu hỏi lần đầu được đưa ra vào tháng 7/2025.

Hơn một nửa số người được hỏi coi chi phí đầu vào tăng là mối lo ngại hàng đầu. Trong khi đó, 35% dự đoán hoạt động sản xuất nông nghiệp sẽ xấu đi trong vòng một năm tới, còn 22% kỳ vọng tình hình cải thiện.

Áp lực kinh tế đang khiến một số cuộc đua chính trị tại các bang nông nghiệp trở nên khó lường.

Tại Kansas, Thượng nghị sĩ Roger Marshall phải đối mặt với thách thức từ ứng viên Dân chủ Adam Hamilton, dù ông Trump từng giành chiến thắng tại bang này với cách biệt 16 điểm phần trăm trước bà Kamala Harris năm 2024.

Debbie Geneva, 61 tuổi, sống tại Nortonville, cho biết bà ấn tượng với cách ông Hamilton tiếp xúc trực tiếp với người dân tại một khu chợ địa phương. Bà chưa từng bỏ phiếu cho ứng viên Dân chủ nhưng vẫn đang cân nhắc lựa chọn trong cuộc bầu cử sắp tới.

Liên đoàn Nông trại Mỹ hoan nghênh thông báo hỗ trợ, song thời điểm giải ngân vẫn chưa được xác định.

Theo các nguồn thạo tin được dẫn lại, nông dân có thể phải chờ đến cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12 mới nhận được tiền.

Tổng hỗ trợ của chính quyền Mỹ dành cho lĩnh vực nông nghiệp trong năm 2026 ước tính khoảng 55 tỷ USD, bao gồm đề xuất bổ sung 11 tỷ USD vẫn chờ quốc hội phê duyệt.

Trong khi đảng Cộng hòa tìm cách củng cố sự ủng hộ tại khu vực nông thôn, đảng Dân chủ kỳ vọng tận dụng sự bất mãn về kinh tế để cải thiện kết quả bầu cử.

Cựu Thượng nghị sĩ Jon Tester nhận định nông dân ngày càng khó trang trải chi phí sinh hoạt, cho rằng những khó khăn hiện nay đã vượt ra ngoài phạm vi tranh luận chính trị.