Ông Zelensky: Ukraine cần được làm rõ bảo đảm an ninh kiểu NATO

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết nước này vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, trong đó nêu rõ cách thức triển khai những bảo đảm an ninh theo mô hình NATO dành cho Ukraine.

"Điều 5 là về cơ chế phòng thủ tập thể. Điều vẫn chưa rõ ràng đối với Ukraine là lực lượng phòng thủ tập thể đó cụ thể sẽ gồm những ai, họ sẽ bảo vệ chúng tôi như thế nào và liệu họ có sẵn sàng đẩy lùi bên gây hấn hay không,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trả lời Kyiv Independent ngày 21/11.

Phát biểu của Tổng thống Zelensky được đưa ra sau khi Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner cho biết Washington sẵn sàng cung cấp cho Ukraine các bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 của NATO về phòng thủ tập thể, trong cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo châu Âu tại Berlin ngày 19/11.

Điều 5 là điều khoản về phòng thủ tập thể của NATO, quy định tất cả các thành viên có nghĩa vụ lập tức hỗ trợ bất kỳ thành viên nào bị tấn công. Kể từ khi liên minh được thành lập, điều khoản này đã trở thành nền tảng trong khuôn khổ an ninh của NATO.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Facebook Tổng thống Ukraine

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Facebook Tổng thống Ukraine

Theo Tổng thống Zelensky, những bảo đảm an ninh dành cho Kiev không thể chỉ tồn tại dưới dạng những tuyên bố mang tính ngoại giao mà cần được cụ thể hóa bằng văn bản.

“Những câu trả lời không thể chỉ dừng lại ở lời nói, dù có được diễn đạt khéo léo đến đâu, rằng 'tất nhiên, sẽ không ai bỏ rơi các bạn'. Những điều này phải được ghi thành văn bản. Cho đến nay, tôi vẫn chưa thấy những cam kết như vậy được thể hiện bằng văn bản,” ông Zelensky nhấn mạnh.

Bên cạnh yêu cầu về tính cụ thể, Tổng thống Ukraine cũng cho rằng các bảo đảm an ninh cần có hiệu lực lâu dài, không bị giới hạn bởi nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump. “Chúng tôi cần những bảo đảm không phải trong 2 năm, mà tốt nhất là mãi mãi. Ít nhất cũng phải kéo dài hàng chục năm,” ông nói.

Ông Zelensky đồng thời tái khẳng định việc gia nhập NATO vẫn là phương án bảo đảm an ninh mà Ukraine ưu tiên. Theo ông, việc kết nạp Ukraine không chỉ giúp củng cố liên minh mà còn giảm chi phí quốc phòng cho các bên.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết, nếu không trở thành thành viên NATO, nước này sẽ phải duy trì lực lượng quân đội khoảng một triệu người, cùng năng lực về máy bay, pháo binh, tên lửa và phòng không đủ để tự bảo vệ trước các mối đe dọa. “Tất cả những năng lực này chắc chắn sẽ được duy trì nếu Ukraine trở thành thành viên NATO, nhưng khi đó, chi phí sẽ tiết kiệm hơn cho tất cả các bên,” ông Zelensky nhận định.

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine thừa nhận triển vọng gia nhập NATO của nước này vẫn chưa chắc chắn, bởi kết quả còn phụ thuộc vào cách thức và thời điểm cuộc xung đột hiện nay kết thúc.

Tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Washington năm 2024, các đồng minh đã tái khẳng định lộ trình hướng tới tư cách thành viên của Ukraine. Dù vậy, việc gửi lời mời gia nhập đòi hỏi sự đồng thuận của tất cả các thành viên trong liên minh. Cho đến nay, NATO vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cần thiết này.

Trong khi đó, đề xuất áp dụng cơ chế bảo đảm an ninh tương tự Điều 5 NATO cho Ukraine vấp phải sự phản đối từ Nga.

"Ý tưởng về công thức để Ukraine làm thành viên tượng trưng của NATO, cũng như tìm kiếm 'giải pháp sáng tạo' trong lĩnh vực này, đều là lựa chọn không thể chấp nhận đối với chúng tôi. Chúng tôi thảo luận về vấn đề bảo đảm an ninh trên nguyên tắc trước hết phải bảo đảm an ninh cho chính nước Nga,” Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố ngày 20/11.

Giới chức Nga từ lâu đã phản đối việc Ukraine gia nhập NATO. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng bác bỏ khả năng Kiev trở thành thành viên liên minh, với lý do Nga phản đối và nguy cơ căng thẳng có thể leo thang.

Đỗ Thảo

Nguồn Mekong Asean: https://mekongasean.vn/ong-zelensky-ukraine-can-duoc-lam-ro-bao-dam-an-ninh-kieu-nato-62124.html