OpenAI sắp tung AI mới thúc đẩy nền kinh tế, dồn lực từ Sora sang công cụ năng suất

Chỉ sau hơn 1 năm Sora ra mắt và vài tháng kể từ phiên bản Sora 2 xuất hiện, OpenAI đã thông báo khai ngừng phát triển dự án này vào ngày 24.3. Động thái đó tuy bất ngờ nhưng thực chất phản ánh một lựa chọn có tính toán: OpenAI không còn ưu tiên AI tạo video vốn ngốn nhiều sức mạnh tính toán, mà chuyển sang phát triển những công cụ mang lại năng suất và giá trị kinh tế rõ ràng hơn.

Trung tâm của sự chuyển hướng đó có thể là mô hình AI thế hệ tiếp theo “thực sự thúc đẩy nền kinh tế”, theo chia sẻ nội bộ của Giám đốc điều hành Sam Altman.

Từ bước tiến công nghệ đến gánh nặng tài nguyên tính toán

Sora từng được xem là một trong những bước tiến ấn tượng nhất của AI hiện đại. Ra mắt phiên bản chính thức vào tháng 12.2024, mô hình AI này có khả năng tạo ra những đoạn video ngắn, chân thực từ mô tả văn bản - điều mà trước đó chỉ tồn tại trong khoa học viễn tưởng.

Không chỉ gây tiếng vang về công nghệ, Sora còn nhanh chóng trở thành hiện tượng mạng. Phiên bản Sora 2 ra mắt cuối tháng 9.2025 thậm chí còn tích hợp yếu tố mạng xã hội, cho phép người dùng tạo và chia sẻ video AI như nền tảng nội dung. Tuy nhiên, chính sự hào nhoáng đó lại che giấu một vấn đề cốt lõi: chi phí.

Theo nhiều nguồn tin, Sora tiêu tốn lượng tài nguyên tính toán khổng lồ, từ GPU (bộ xử lý đồ họa) đến điện năng và hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Tạp chí Forbes ước tính OpenAI mất khoảng 15 triệu USD/ngày chỉ để vận hành hạ tầng của Sora, tương đương hơn 5,4 tỉ USD/năm. Con số này chiếm hơn 1/4 tổng doanh thu năm 2025 của OpenAI.

Ngoài ra, OpenAI không có cách nào để kiếm tiền từ Sora một cách hiệu quả.

Trong bối cảnh ngành AI bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, nơi hiệu quả kinh tế trở thành yếu tố sống còn, việc duy trì một sản phẩm “đốt tiền” như vậy trở nên khó chấp nhận.

Không chỉ vậy, Sora còn đối mặt với nhiều thách thức khác, từ vấn đề bản quyền nội dung đến nguy cơ lạm dụng deepfake. Những yếu tố này khiến việc thương mại hóa Sora trở nên phức tạp hơn so với các sản phẩm AI khác.

Kết quả là OpenAI đã đi đến một quyết định mang tính bước ngoặt: Dừng phát triển hoàn toàn Sora, gồm cả ứng dụng và API (giao diện lập trình ứng dụng), đồng thời chấm dứt hợp tác với Disney theo thỏa thuận từng được công bố vào tháng 12.2025. Trước đó, theo thỏa thuận ba năm, Disney dự kiến đầu tư 1 tỉ USD vào OpenAI và cho phép công ty khởi nghiệp AI đứng sau ChatGPT sử dụng các nhân vật từ thương hiệu Star Wars, Pixar, Marvel trong Sora.

OpenAI ngừng phát triển Sora vì ngốn quá nhiều sức mạnh tính toán mà không mang lại doanh thu tương xứng - Ảnh: MTG

Tái phân bổ nguồn lực từ video sang công cụ năng suất

Việc khai tử Sora không đơn thuần là bỏ đi một sản phẩm thất bại, mà là bước đi chiến lược nhằm tái phân bổ nguồn lực, đặc biệt là tài nguyên tính toán và nhân sự, sang những lĩnh vực được đánh giá có giá trị lâu dài hơn.

Theo tờ Wall Street Journal, OpenAI đang chuyển hướng tập trung sang các công cụ năng suất, tức những ứng dụng AI có thể trực tiếp hỗ trợ công việc, lập trình, doanh nghiệp và tự động hóa.

Đây là một thay đổi quan trọng trong cách định nghĩa giá trị của AI. Giai đoạn trước, một số hãng công nghệ đua nhau tạo ra những sản phẩm gây ấn tượng mạnh như hình ảnh hay video, thì hiện tại, ưu tiên đã chuyển sang những thứ mang lại hiệu quả kinh tế rõ ràng.

Chatbot ChatGPT, sản phẩm chủ lực của OpenAI, chính là ví dụ điển hình. Không chỉ thu hút hơn 900 triệu người dùng hàng tuần, ChatGPT còn mở ra thị trường mới cho AI trong doanh nghiệp, từ hỗ trợ khách hàng đến lập trình và phân tích dữ liệu.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục đầu tư vào Sora - sản phẩm thiên về giải trí và sáng tạo nội dung - không còn phù hợp với chiến lược tổng thể của OpenAI.

“Quân bài chiến lược” tiếp theo của OpenAI

Song song với việc dừng Sora, OpenAI đang chuẩn bị ra mắt mô hình AI mới với tên mã Spud, có thể là GPT-6.0 hay GPT-5.5. Dù chưa có nhiều thông tin chi tiết về Spud, nhưng những gì được hé lộ cho thấy đây có thể là bước tiến lớn tiếp theo của công ty.

Theo nguồn tin của trang The Information, OpenAI đã hoàn tất quá trình phát triển Spud và có thể công bố vài tuần tới. Sam Altman thậm chí được cho là đã nói với nhân viên rằng mô hình AI này “có thể thực sự thúc đẩy nền kinh tế”. Phát biểu đó phản ánh một kỳ vọng lớn hơn: AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà sẽ trở thành động lực tăng trưởng kinh tế.

Khác với Sora, Spud được cho là sẽ hướng tới các ứng dụng thực tiễn hơn, đặc biệt trong lĩnh vực năng suất và tự động hóa. Đây cũng là nền tảng cho kế hoạch xây dựng một siêu ứng dụng của OpenAI, kết hợp ChatGPT, công cụ lập trình Codex và trình duyệt ChatGPT Atlas thành hệ sinh thái thống nhất.

Robot và mô phỏng thế giới thực: Bước đi dài hạn

Một điểm đáng chú ý khác trong chiến lược mới của OpenAI là việc chuyển đội ngũ Sora sang các dự án dài hạn như robot và mô phỏng thế giới thực.

Điều này cho thấy tham vọng của công ty không dừng lại ở phần mềm. Thay vào đó, OpenAI đang hướng tới việc đưa AI bước vào thế giới vật lý và thực hiện các nhiệm vụ thực tế.

Các nghiên cứu về mô phỏng thế giới thực được xem là nền tảng quan trọng cho robot. Bằng cách hiểu và dự đoán môi trường xung quanh, AI có thể điều khiển các hệ thống vật lý một cách hiệu quả hơn.

Đây cũng là lý do vì sao mô hình tạo video AI như Sora dù bị khai tử vẫn có giá trị gián tiếp. Công nghệ phía sau Sora có thể được sử dụng để huấn luyện các mô hình hiểu không gian và chuyển động – những yếu tố cốt lõi cho robot.

Áp lực cạnh tranh và bài toán IPO

Quyết định tái cấu trúc của OpenAI cũng diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Các đối thủ như Anthropic với Claude hay Google với Gemini đã nhanh chóng bắt kịp, thậm chí vượt qua OpenAI ở một số lĩnh vực. Vì thế, OpenAI phải tập trung hơn vào những sản phẩm có khả năng tạo doanh thu và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Bên cạnh đó, kế hoạch IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) trong năm nay cũng là một yếu tố quan trọng. Để trở thành công ty đại chúng, OpenAI cần chứng minh có mô hình kinh doanh bền vững, không phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn từ các nhà đầu tư như Microsoft, Nvidia, Amazon hay SoftBank.

Việc cắt bỏ Sora, dự án tốn kém và chưa rõ khả năng sinh lời, có thể được xem là bước đi nhằm “làm sạch” bảng cân đối tài chính trước khi ra mắt các nhà đầu tư mới.

Không phải bước lùi

Việc OpenAI khai tử Sora và chuyển hướng sang Spud không phải bước lùi mà là dấu hiệu của sự trưởng thành. Trong một ngành công nghiệp đang phát triển với tốc độ chóng mặt, khả năng lựa chọn đúng ưu tiên có thể quan trọng hơn cả việc sở hữu công nghệ tiên tiến.

Sora cho thấy AI tạo ra được những điều kỳ diệu, nhưng Spud mới có thể là thứ biến những điều gây kinh ngạc đó thành giá trị kinh tế thực sự. Trong cuộc đua hướng tới AGI (AI tổng quát), có lẽ đây mới là yếu tố quyết định.

Sơn Vân