OpenAI và SpaceX IPO nghìn tỉ USD sẽ tác động gì tới doanh nghiệp công nghệ Việt Nam?

OpenAI từ ChatGPT đến tham vọng IPO nghìn tỉ USD

OpenAI được biết đến rộng rãi nhờ chatbot ChatGPT và vai trò tiên phong trong làn sóng AI (trí tuệ nhân tạo) tạo sinh. Sau khi AI trở thành xu hướng công nghệ chủ đạo trên toàn cầu, giá trị của OpenAI cũng tăng vọt.

Đến cuối năm 2025, công ty khởi nghiệp AI có trụ sở ở thành phố San Francisco (Mỹ) được định giá khoảng 500 tỉ USD trên thị trường tư nhân, trở thành một trong những startup giá trị nhất thế giới.

Dù OpenAI chưa chính thức công bố kế hoạch IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng), nhiều nguồn tin cho rằng “cha đẻ ChatGPT” đang chuẩn bị các thủ tục cần thiết để có thể niêm yết cuối năm 2026 hoặc đầu 2027.

Nếu thị trường thuận lợi và đà tăng trưởng được duy trì, định giá của OpenAI khi IPO hoàn toàn có thể chạm hoặc vượt mốc 1.000 tỉ USD và trở thành một trong những thương vụ chào sàn lớn nhất lịch sử ngành công nghệ.

Tuy nhiên, con đường đến mốc nghìn tỉ USD không hoàn toàn bằng phẳng. OpenAI đang phải cạnh tranh quyết liệt với Google, Anthropic và nhiều mô hình AI mã nguồn mở tiên tiến từ Trung Quốc.

Các nhà đầu tư bắt đầu lo ngại bong bóng AI có thể vỡ khi định giá các công ty được đẩy lên mức cao ngất ngưởng. Điều đó đã khiến nỗ lực mới nhất của OpenAI trong việc huy động vốn tới 100 tỉ USD với mức định giá 830 tỉ USD trở thành tâm điểm chú ý.

Hoạt động của OpenAI có tác động trực tiếp đến Microsoft, Nvidia, SoftBank và Oracle, gồm cả giá trị cổ phiếu. Biểu đồ từ tháng 10.2025 cho thấy OpenAI đang nằm ở trung tâm của một mạng lưới phụ thuộc tài chính phức tạp.

bn là viết tắt của billion (tỉ); TBD là các thỏa thuận tài chính, đầu tư hoặc hợp đồng hạ tầng đang đàm phán hoặc chưa công bố chi tiết

Điều đó giải thích tại sao các tập đoàn công nghệ này lại rót hàng tỉ USD cho vòng gọi vốn hiện tại của OpenAI.

OpenAI đang đàm phán để huy động hàng chục tỉ USD từ Nvidia, Microsoft và Amazon, ba trong số các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng lớn nhất của họ, như một phần trong vòng gọi vốn 100 tỉ USD.

Theo trang FT, Nvidia có thể đầu tư tới 20 tỉ USD vào OpenAI.

Amazon đã thảo luận về việc đầu tư có thể tới 50 tỉ USD vào OpenAI, theo một nguồn tin của Reuters. Nguồn tin cho biết cuộc thảo luận vẫn đang ở giai đoạn đầu và con số cuối cùng vẫn chưa được chốt.

Microsoft, nhà tài trợ lâu năm của OpenAI, đang đàm phán để đầu tư thêm ít hơn 10 tỉ USD vào OpenAI. Trước đây, Microsoft đã rót gần 14 tỉ USD vào công ty phát triển ChatGPT.

SoftBank Group, nhà đầu tư lớn nhất hiện tại vào OpenAI, cũng sắp đạt được thỏa thuận rót thêm 30 tỉ USD.

Trong khi OpenAI đang đàm phán với các nhà đầu tư khác, gồm cả quỹ MGX (UAE), việc SoftBank Group và Nvidia sẵn sàng rót khoản tiền khổng lồ như vậy cho thấy mức độ phụ thuộc tài chính của họ vào "cha đẻ ChatGPT".

Tháng 11.2025, Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) cho biết công ty đã cam kết chi 1.400 tỉ USD trong 8 năm tới để xây dựng hạ tầng điện toán. Ông cho biết OpenAI đạt doanh thu khoảng 20 tỉ USD năm 2025, song giới phân tích vẫn đặt câu hỏi về khả năng có lợi nhuận dài hạn của công ty, bởi chi phí hạ tầng AI và điện toán đám mây là rất lớn.

Đến nay, OpenAI vẫn chưa có lãi và đang tìm nhiều cách để tạo thêm nguồn doanh thu mới ngoài các gói đăng ký, chẳng hạn chèn quảng cáo trong ChatGPT cho người dùng miễn phí và gói Go; mở rộng các sản phẩm doanh nghiệp và dịch vụ theo hướng phục vụ khách hàng lớn, gồm cả Frontier. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp triển khai các tác tử AI sâu rộng hơn trong quy trình kinh doanh.

Bà Sarah Fria, Giám đốc tài chính OpenAI, nói với hãng tin CNBC rằng khách hàng doanh nghiệp hiện chiếm khoảng 40% doanh thu của công ty và kỳ vọng con số này sẽ tiến gần 50% cuối năm 2026.

SpaceX có thể IPO lớn nhất lịch sử

SpaceX cũng đang tiến gần hơn đến viễn cảnh IPO quy mô khổng lồ. Công ty hàng không vũ trụ của Elon Musk vốn đã nổi tiếng với tên lửa tái sử dụng và dịch vụ internet vệ tinh Starlink. Gần đây, SpaceX tiếp tục gây chú ý khi mua lại xAI, công ty khởi nghiệp AI do chính Elon Musk sáng lập và điều hành.

Sau thương vụ này, công ty hợp nhất SpaceX và xAI được định giá lên tới 1.250 tỉ USD. Đây là bước đi chiến lược nhằm kết nối hai lĩnh vực then chốt là công nghệ không gian và AI. Việc tích hợp AI vào hạ tầng vệ tinh, tên lửa và các sứ mệnh không gian có thể tạo ra một hệ sinh thái công nghệ phục vụ cho tham vọng của Elon Musk là đưa trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo hay thiết lập “thành phố tự phát triển” trên Mặt trăng trong vòng chưa đầy một thập kỷ tới.

Công ty hợp nhất SpaceX và xAI của Elon Musk được định giá lên tới 1.250 tỉ USD - Ảnh: FT

Theo một số hãng tin, SpaceX có thể xem xét IPO ngay trong năm 2026 với mức định giá kỳ vọng lên tới 1.500 tỉ USD nếu thị trường thuận lợi. Công ty đã làm việc với các ngân hàng đầu tư lớn để chuẩn bị cho kịch bản này. Nếu trở thành hiện thực, đây nhiều khả năng sẽ là đợt IPO lớn nhất lịch sử.

Tác động lan tỏa đến doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như thế nào?

Việc OpenAI và SpaceX có thể niêm yết ở mức nghìn tỉ USD cho thấy một xu hướng rõ rệt: Công nghệ, đặc biệt là AI và hạ tầng số, đang trở thành trung tâm của dòng vốn toàn cầu.

Điều này không chỉ có ý nghĩa với Mỹ hay châu Âu. Các thị trường mới nổi, gồm cả Việt Nam, cũng có thể chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp từ làn sóng này. Khi tập trung vào cổ phiếu công nghệ, nhà đầu tư quốc tế có thể mở rộng tìm kiếm cơ hội ở những thị trường đang phát triển nhanh, nơi chi phí nhân lực cạnh tranh và tiềm năng tăng trưởng còn lớn.

Việc OpenAI, SpaceX IPO nghìn tỉ USD sẽ làm tăng quy mô và giá trị của toàn bộ thị trường công nghệ, từ đó doanh nghiệp Việt Nam có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào mạng lưới toàn cầu - Ảnh: MTG

Những sự kiện IPO nghìn tỉ USD của OpenAI và SpaceX nếu xảy ra, có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến Việt Nam theo những cách như sau:

Thu hút vốn đầu tư quốc tế vào công nghệ

Việc OpenAI và SpaceX thực hiện IPO với mức định giá nghìn tỉ USD sẽ kéo theo một lượng vốn khổng lồ đổ vào lĩnh vực công nghệ. Nếu những thương vụ lớn như vậy thành công, ngành công nghệ sẽ càng được nhìn nhận là một kênh đầu tư dài hạn hấp dẫn với các quỹ toàn cầu. Nhờ đó, các startup và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có thể hưởng lợi gián tiếp vì môi trường gọi vốn quốc tế trở nên thuận lợi hơn.

Không chỉ vậy, nếu chứng kiến đợt “siêu IPO” mang lại lợi nhuận lớn, các quỹ đầu tư thường có xu hướng tìm kiếm thêm cơ hội tại các thị trường mới nổi, nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng. Trong bối cảnh kinh tế số Việt Nam đang phát triển nhanh, đó có thể là cơ hội để doanh nghiệp công nghệ thu hút dòng vốn từ nhà đầu tư quốc tế.

Tăng áp lực cạnh tranh về nhân tài và công nghệ

Sự phát triển vượt bậc của OpenAI và SpaceX khiến lĩnh vực AI hay công nghệ không gian ngày càng trở thành trọng tâm của cuộc đua công nghệ toàn cầu. Điều đó đồng nghĩa với việc kỹ sư phần mềm, chuyên gia AI hay chuyên gia dữ liệu sẽ có nhiều cơ hội làm việc cho những công ty lớn với mức lương cao, môi trường quốc tế và khả năng tạo ảnh hưởng toàn cầu.

Khi đó, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam sẽ phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút và giữ chân người giỏi. Nếu không xây dựng được chiến lược nhân sự dài hạn, chế độ đãi ngộ hợp lý và môi trường làm việc đủ hấp dẫn, các công ty Việt Nam có thể gặp khó khăn trong việc duy trì đội ngũ nhân lực chất lượng cao.

Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo trong nước

Khi các đợt IPO nghìn tỉ USD tiếp tục chứng tỏ rằng công nghệ là động lực phát triển kinh tế, thì sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp, startup Việt Nam đẩy nhanh đầu tư vào nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Các lĩnh vực như AI, điện toán đám mây, dữ liệu lớn, IoT (internet vạn vật), robot tự động… sẽ được quan tâm hơn trong cộng đồng startup và doanh nghiệp Việt Nam. Đây là cơ hội để Việt Nam tăng cường phát triển năng lực công nghệ nội địa, nhất là khi chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số.

Mở rộng thị trường quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam

Việc OpenAI, SpaceX IPO thành công sẽ làm tăng quy mô và giá trị của toàn bộ thị trường công nghệ. Khi “chiếc bánh” chung lớn hơn, doanh nghiệp Việt Nam cũng có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào mạng lưới toàn cầu, từ chuỗi cung ứng, hệ sinh thái công nghệ cho đến các mối quan hệ hợp tác xuyên biên giới.

Chẳng hạn, các công ty AI, công nghệ tài chính hay SaaS (phần mềm dưới dạng dịch vụ) của Việt Nam có thể cung cấp dịch vụ, phát triển giải pháp tích hợp hoặc trở thành đối tác trong hệ sinh thái của những hãng lớn. Nếu kết nối được với các nền tảng toàn cầu như vậy, doanh nghiệp Việt không chỉ mở rộng tệp khách hàng mà còn nâng cao vị thế và khả năng vươn ra thị trường quốc tế.

Rủi ro thị trường và biến động tài chính

Không phải mọi tác động đều theo hướng tích cực. Khi những hãng nổi tiếng như OpenAI và SpaceX IPO, thị trường tài chính có thể trở nên biến động mạnh hơn, đặc biệt nếu nhà đầu tư toàn cầu dồn quá nhiều tiền vào nhóm cổ phiếu công nghệ. Khi đó, chỉ cần giá các cổ phiếu này điều chỉnh mạnh, dòng vốn quốc tế có thể rút ra nhanh chóng khỏi những thị trường mới nổi như Việt Nam để quay về các tài sản được xem là an toàn hơn.

Bên cạnh đó, nếu phụ thuộc quá nhiều vào vốn ngoại, doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ đối mặt với rủi ro cao khi thị trường toàn cầu đảo chiều. Sự gắn kết ngày càng chặt giữa các thị trường giúp mở ra nhiều cơ hội, nhưng đồng thời cũng khiến Việt Nam dễ bị tác động hơn trước những biến động lớn từ bên ngoài.

Sơn Vân