Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Thành phố mở rộng mạng lưới đường dành cho xe đạp, hạn chế phương tiện cơ giới và trả lại nhiều không gian công cộng cho người dân.

Khi chuyển đến Paris cách đây khoảng 10 năm, Corentin Roudaut, một lập trình viên công nghệ thông tin, cho biết anh từng rất e ngại việc đi xe đạp trong thành phố. Trước đó, khi còn là sinh viên tại Rennes, anh thường xuyên di chuyển bằng xe đạp. Tuy nhiên, tại Paris thời điểm đó, xe ô tô chiếm ưu thế trên đường phố và người đi xe đạp gần như không có không gian an toàn.

Tình hình bắt đầu thay đổi khi chính quyền thành phố xây dựng làn đường xe đạp tách biệt trên đại lộ Boulevard Voltaire gần nơi anh sinh sống ở quận 11. Từ đó, Roudaut quay lại thói quen đi làm bằng xe đạp và hiện là tình nguyện viên của tổ chức vận động đạp xe Paris en Selle. Theo anh, quá trình chuyển đổi diễn ra chậm ở giai đoạn đầu nhưng đã tăng tốc rõ rệt trong khoảng một thập kỷ qua, giúp nhiều khu vực của Paris hình thành mạng lưới đường xe đạp an toàn và thuận tiện hơn.

Dưới thời bà Anne Hidalgo, Paris đã thúc đẩy nhiều chính sách nhằm cải thiện môi trường sống và giảm ô nhiễm đô thị. Thành phố đã trồng khoảng 155.000 cây xanh, xây dựng hàng trăm km làn đường dành cho xe đạp và biến 300 tuyến phố gần trường học thành khu vực ưu tiên cho người đi bộ. Bên cạnh đó, chính quyền Paris cũng cấm xe ô tô lưu thông dọc bờ sông Seine River, đồng thời chuyển đổi nhiều bãi đỗ xe thành không gian xanh hoặc khu vực dành cho các quán cà phê và nhà hàng.

Những biện pháp này góp phần cải thiện chất lượng không khí và giúp việc đi lại trong thành phố trở nên an toàn hơn, đặc biệt đối với trẻ em đến trường. Tuy nhiên, việc thu hẹp không gian dành cho ô tô cũng vấp phải phản đối từ một bộ phận người dân.

Trước cuộc bầu cử thành phố gần đây, chính trị gia Rachida Dati của đảng Les Républicains từng chỉ trích tình trạng tổ chức không gian giao thông hiện nay gây ra cảm giác căng thẳng cho người dân, dù bà không đề xuất đảo ngược hoàn toàn các chính sách đã được triển khai. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, bà Anne Hidalgo thừa nhận việc cấm ô tô dọc bờ sông Seine từng là “một cuộc chiến khó khăn”. Tuy nhiên, sau khi chính sách được thực hiện, nhiều người dân đã quen với không gian mới và không muốn quay lại tình trạng cũ.

Theo các chuyên gia, quá trình chuyển đổi tại Paris được hỗ trợ bởi ranh giới hành chính tương đối gọn của thành phố, giúp chính quyền dễ dàng triển khai các chính sách giao thông. Nhà nghiên cứu Giulio Mattioli tại Đại học Kỹ thuật Dortmund (Đức) nhận định rằng Paris thực chất đang bắt kịp xu hướng phát triển giao thông bền vững của nhiều đô thị châu Âu, khi điều kiện cơ sở hạ tầng đã có sẵn và việc bổ sung các làn đường xe đạp đã khiến người dân sẵn sàng sử dụng phương tiện này nhiều hơn.

Một báo cáo gần đây cho thấy Paris là một trong 19 thành phố trên thế giới giảm đáng kể hai loại chất gây ô nhiễm không khí độc hại trong giai đoạn 2010–2024.

Dù khu vực nội đô Paris đang dần hướng tới mô hình “thành phố 15 phút”, nơi người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu trong khoảng cách đi bộ hoặc đi xe đạp, các khu vực ngoại ô vẫn phụ thuộc nhiều vào ô tô. Đặc biệt, tuyến đường vành đai Boulevard Périphérique dài khoảng 35 km bao quanh thành phố vẫn được xem là rào cản lớn trong việc kết nối trung tâm với vùng ngoại vi. Theo cựu phó thị trưởng Jean-Louis Missika, nếu tuyến đường này không được cải tổ, ý tưởng xây dựng một đại đô thị Paris kết nối chặt chẽ giữa trung tâm và ngoại ô sẽ khó trở thành hiện thực.