PGS Nguyễn Lân Hiếu cảnh báo về chi 200 triệu đồng/năm truyền dịch để sống thọ
Một người bạn chi 16 triệu đồng mỗi tháng để truyền thuốc với mong muốn trẻ và khỏe hơn khiến PGS Nguyễn Lân Hiếu đặt câu hỏi về hiệu quả thực sự của các dịch vụ "trẻ hóa", truyền NAD+, NMN, tế bào gốc đang được quảng bá rầm rộ.
16 triệu đồng truyền dịch chống già
Ngày 18/11, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chia sẻ về trường hợp một người bạn của ông chi 200 triệu đồng/năm để truyền thuốc giúp trẻ, khỏe hơn.
Trong một lần gặp gỡ, người bạn của PGS Hiếu hào hứng khoe vừa được bác sĩ của một bệnh viện nổi tiếng truyền thuốc tại nhà với quảng cáo giúp trẻ và khỏe hơn. Mỗi lần truyền hết 16 triệu đồng/tháng. Theo người này, việc bỏ ra gần 200 triệu đồng/năm để chăm sóc sức khỏe là khoản tiền không đáng kể so với thu nhập của mình.
Tuy nhiên, PGS Hiếu bày tỏ nhiều băn khoăn. Ông cho rằng một bác sĩ được đào tạo bài bản khó có thể dễ dàng đánh đổi sự nghiệp bằng việc thực hiện các dịch vụ truyền thuốc tại nhà khi chưa rõ chỉ định và hiệu quả.
Với 16 triệu đồng, ông cho rằng nếu là tế bào gốc hay các liệu pháp hỗ trợ miễn dịch thì mức giá này khó tương xứng còn nếu chỉ là dung dịch điện giải hoặc vitamin tổng hợp lại quá đắt.
Câu chuyện khiến PGS Hiếu suy nghĩ trong bối cảnh trào lưu "longevity" (y học trường thọ) ngày càng được quan tâm. Người có điều kiện tìm đến truyền NAD+, sử dụng NMN, xét nghiệm tuổi sinh học; người khác lựa chọn truyền vitamin, quảng cáo thải độc gan, làm sạch đại tràng hoặc các gói tế bào gốc trẻ hóa được giới thiệu có nguồn gốc từ Nhật Bản.

PGS Nguyễn Lân Hiếu tư vấn cho người bệnh. Ảnh: HMU.
Theo PGS Hiếu, không phải phương pháp nào mang tên công nghệ mới cũng đã được chứng minh có thể giúp con người sống lâu và khỏe mạnh hơn.
Sự thật sau những lời quảng cáo
Một trong những dịch vụ khiến PGS Hiếu lo ngại là truyền thuốc bổ não để phòng ngừa đột quỵ. Hiện chưa có loại thuốc hướng thần kinh dạng tiêm truyền thường được quảng cáo là bổ não được chứng minh có khả năng phòng ngừa đột quỵ ở người khỏe mạnh.
Ngay cả một số thuốc bổ não được sử dụng khá phổ biến tại Việt Nam và một số quốc gia, khi được nghiên cứu trên bệnh nhân đang bị đột quỵ cấp cũng chưa cho thấy lợi ích rõ ràng.
Không chỉ chưa rõ hiệu quả, truyền thuốc còn tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ, nhiễm trùng, viêm tĩnh mạch và các biến chứng liên quan đến thủ thuật.
Điều khiến PGS Hiếu lo ngại hơn là người dân có thể lầm tưởng đã được "bảo vệ" sau khi truyền thuốc, từ đó lơ là việc kiểm soát huyết áp, mỡ máu hoặc sử dụng thuốc dự phòng theo chỉ định. Trong khi đó, đây mới là những yếu tố quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ.
Với NAD+ (Nicotinamide Adenine Dinucleotide) và NMN (Nicotinamide Mononucleotide), PGS Hiếu cho rằng đây là những hướng nghiên cứu nghiêm túc liên quan đến quá trình chuyển hóa, tạo năng lượng và lão hóa tế bào. Một số nghiên cứu trên động vật ghi nhận kết quả đáng chú ý.
Tuy nhiên, con người không phải động vật thí nghiệm. Dữ liệu nghiên cứu trên người hiện vẫn còn hạn chế, chưa đủ để khẳng định sử dụng NAD+ hay NMN có thể giúp sống lâu hơn hoặc cải thiện sức khỏe một cách rõ rệt.
Tương tự, các xét nghiệm tuổi sinh học có thể cung cấp một số thông tin về quá trình lão hóa nhưng kết quả xét nghiệm không thay thế được những biện pháp chăm sóc sức khỏe căn bản. Dù tuổi sinh học cao hay thấp, lời khuyên quan trọng vẫn là ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên và ngủ nghỉ điều độ.
Đối với các phương pháp quảng cáo "thải độc", PGS Hiếu nhấn mạnh cơ thể vốn có hệ thống chuyển hóa và đào thải tự nhiên, trong đó gan và thận giữ vai trò quan trọng. Việc truyền vitamin tan trong nước khi cơ thể không thiếu có thể khiến phần dư thừa được đào thải qua nước tiểu.
Ông ví von, nếu truyền quá mức cần thiết thì chẳng khác nào "đi tiểu ra những giọt nước tiểu đắt tiền".
Trong khi đó, thụt rửa đại tràng khi không có chỉ định y khoa có thể gây rối loạn điện giải, thậm chí tổn thương ruột. Muốn bảo vệ gan, những việc thiết thực hơn là hạn chế rượu bia, không sử dụng thuốc và các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
PGS Hiếu cho biết, hơn 10 năm trước, ông từng tham gia nghiên cứu sử dụng tế bào gốc cho bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim với hy vọng thay thế những tế bào cơ tim đã chết. Tuy nhiên, kết quả ban đầu trên người khá khiêm tốn. Nhiều nghiên cứu trên thế giới cũng gặp khó khăn, thậm chí có những nhóm nghiên cứu phải rút lại các bài báo khoa học.
Theo ông, hiện nay, ghép tế bào gốc tạo máu đã trở thành phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho một số bệnh lý huyết học, trong đó có các bệnh máu ác tính, khác với việc sử dụng tế bào gốc để trẻ hóa ở người khỏe mạnh.
PGS Hiếu lưu ý người dân không nên nhầm lẫn giữa việc một cơ sở được phép cung cấp dịch vụ theo cơ chế quản lý nhất định với việc phương pháp đó đã được chứng minh hiệu quả và an toàn.


