PGS.TS Bùi Thị An: Tuổi tác không giới hạn sự cống hiến

PGS.TS Bùi Thị An-Đại biểu đoàn phụ nữ Hà Nội, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội. (Ảnh: Thanh Hương/TTXVN)

Nhận lời mời tham dự Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2026-2031), PGS.TS Bùi Thị An, Đại biểu đoàn phụ nữ Hà Nội, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, đã có những chia sẻ đầy tâm huyết với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus về hành trình cống hiến không mỏi mệt và những kỳ vọng đổi mới trong nhiệm kỳ mới.

Chuyển dịch mạnh mẽ từ "hỗ trợ" sang "trao quyền"

-Thưa PGS.TS Bùi Thị An, được biết bà là đại biểu cao tuổi nhất tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV nhiệm kỳ 2026-2031. Cảm xúc của bà hiện tại như thế nào?

PGS.TS Bùi Thị An: Được tham dự Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV không chỉ là vinh dự của cá nhân tôi mà còn là sự ghi nhận đối với các thế hệ phụ nữ đã cống hiến cho đất nước. Đây là lần thứ 5 tôi vinh dự được tham gia Đại hội, trong đó có 3 khóa tôi tham gia Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam.

Ở tuổi 83, được đứng trong hàng ngũ những người phụ nữ tiêu biểu của cả nước, tôi càng cảm nhận rõ trách nhiệm phải tiếp tục đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Tôi luôn muốn nhắn nhủ rằng: Tuổi tác không giới hạn sự cống hiến. Phụ nữ ở bất kỳ độ tuổi nào cũng đều có thể đóng góp cho gia đình, cộng đồng và đất nước nếu được tạo điều kiện, phát huy đúng năng lực.

- Nhìn lại nhiệm kỳ XIII (2021-2026) vừa qua, bà đánh giá như thế nào về những nỗ lực của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam?

PGS.TS Bùi Thị An: Tôi cho rằng tất cả các nhiệm kỳ, các cấp lãnh đạo Hội đều đã rất nỗ lực. Tuy nhiên, nhiệm kỳ XIII (2021-2026) vừa qua ghi dấu nhiều đổi mới mạnh mẽ trong bối cảnh đất nước đối mặt với khó khăn và thay đổi chưa từng có như đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và những biến động kinh tế - xã hội toàn cầu.

Điểm nổi bật nhất là chúng ta đã chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang trao quyền cho phụ nữ, từ hoạt động phong trào sang tham gia sâu hơn vào các vấn đề phát triển bền vững.

-Bà có thể chia sẻ rõ hơn về sự chuyển biến mang tính bước ngoặt này?

PGS.TS Bùi Thị An: Rõ ràng nhất là việc phụ nữ tham gia vào kỷ nguyên số, cách mạng 4.0 và chủ động lãnh đạo các tổ chức của mình để vượt qua thử thách. Trước đây phụ nữ thường ở thế bị động, hưởng thụ, còn nhiệm kỳ vừa qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã lãnh đạo và trao quyền cho chị em trong chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới vô cùng sáng tạo. Điều này giúp phụ nữ, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa trở nên tự chủ hơn rất nhiều.

Chúng ta thấy rất nhiều mô hình sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, các hợp tác xã do chị em làm chủ đem lại kết quả tốt. Trung ương Hội đã thích ứng và hướng dẫn các cấp thích ứng nhanh chóng với việc học tập, phát huy hiệu quả ở lĩnh vực nông nghiệp và các làng nghề.

Bên cạnh đó, Hội đã triển khai rất tốt các phong trào lớn như Xây dựng gia đình và nông thôn mới: Chủ trì cuộc vận động Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an toàn (không đói nghèo, không vi phạm pháp luật, không bạo lực gia đình, không sinh con thứ 3, không trẻ em suy dinh dưỡng/bỏ học; sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ). Hội cũng phát động thí điểm mô hình Gia đình 5 có, 3 sạch để hỗ trợ phụ nữ xây dựng sinh kế và gia đình văn hóa.

Tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, Hội thường xuyên giới thiệu hội viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp, đóng góp nguồn nhân lực nữ chất lượng. Tích cực tham gia đóng góp ý kiến, phản biện xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ - trẻ em. Phát động phong trào thi đua xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới (có tri thức, đạo đức, sức khỏe, trách nhiệm với gia đình và xã hội).

- Từ những nền tảng đó, bà nhìn nhận thế nào về vai trò của Hội trong việc tham gia quản lý nhà nước về bình đẳng giới hiện nay?

PGS.TS Bùi Thị An: Hiện tại, nước ta đã có Luật bình đẳng giới. Việc Quốc hội yêu cầu lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong quá trình xây dựng pháp luật là một chủ trương mang tính bước ngoặt, đảm bảo phụ nữ được thụ hưởng quyền và phát huy năng lực toàn diện.

Trong tiến trình này, Hội đóng vai trò chủ động tham gia xây dựng, phản biện xã hội, giám sát thực thi chính sách và lên tiếng bảo vệ phụ nữ, trẻ em trước bạo lực, bất công. Thông qua các đề án hỗ trợ khởi nghiệp, Hội tạo điều kiện để chị em tiếp cận nguồn vốn, việc làm. Quyền năng kinh tế chính là "chìa khóa vàng" để giảm nghèo bền vững. Hội cũng tích cực đề cử, hỗ trợ nữ cán bộ tham gia cấp ủy và bộ máy quản lý để phá vỡ định kiến giới trong chính trị, song song với việc tuyên truyền xóa bỏ bạo lực gia đình.

Tuy nhiên, hoàn cảnh hiện nay biến đổi khí hậu rất khôn lường mà người phụ nữ lại chịu tác động nhiều nhất. Vì vậy, tổ chức Hội cần rà soát ngay các chính sách, cơ chế, nếu chưa phù hợp thì phải bổ sung, chỉnh sửa kịp thời để phụ nữ phát huy hết năng lực sẵn có trong chuyển đổi số, làm chủ cuộc sống.

Kỳ vọng bứt phá từ "Kinh tế bạc" và đội ngũ nữ trí thức

-Bước sang nhiệm kỳ mới (2026-2031), với tư cách là Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, bà gửi gắm kỳ vọng gì vào Đại hội lần này?

PGS.TS Bùi Thị An: Tôi kỳ vọng Đại hội sẽ tạo thêm những cơ chế và môi trường thuận lợi để phụ nữ, đặc biệt là đội ngũ nữ trí thức, nữ cán bộ khoa học cả lĩnh vực tự nhiên và xã hội được tham gia sâu hơn vào nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, hoạch định chính sách và chuyển đổi số. Đầu tư cho phụ nữ chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững của quốc gia.

Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới đòi hỏi chất lượng cuộc sống rất cao. Chính vì thế, phương thức hoạt động của Hội cũng phải thích ứng: dịch chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị hiện đại, minh bạch, lấy phụ nữ làm gốc và biết lắng nghe. Các chính sách như Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW sẽ là đòn bẩy chiến lược giúp phá vỡ rào cản, mở ra không gian để phụ nữ bứt phá mạnh mẽ trong nghiên cứu và khởi nghiệp công nghệ.

-Là một đại biểu cao tuổi, bà có đề xuất gì riêng cho đối tượng phụ nữ cao tuổi trong giai đoạn già hóa dân số hiện nay không, thưa bà?

PGS.TS Bùi Thị An: Hiện nay Việt Nam đang già hóa dân số rất nhanh. Phụ nữ cao tuổi không nên chỉ được nhìn nhận là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà cần được xem là một nguồn lực phát triển quan trọng của "kinh tế bạc."

Tôi hy vọng từ Đại hội lần này, sẽ có thêm các định hướng chính sách hỗ trợ phụ nữ cao tuổi (gồm cả đội ngũ nữ trí thức, nữ khoa học) tiếp tục tham gia lao động phù hợp như: phát triển kinh tế cộng đồng, kinh tế chăm sóc, du lịch, thủ công truyền thống, tư vấn, đào tạo và truyền nghề. Đồng thời, cần đẩy mạnh nâng cao kỹ năng công nghệ cho người cao tuổi, phát triển hệ sinh thái dịch vụ sức khỏe, tài chính, an sinh thân thiện.

Tất cả những điều đó sẽ góp phần xây dựng đất nước bền vững trên cả 3 trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường, để phụ nữ vừa được tận hưởng chất lượng cuộc sống, vừa làm chủ cuộc đời và xứng đáng với công cuộc xây dựng đất nước.

-Xin trân trọng cảm ơn bà./.