Phá dỡ tòa nhà nguy hiểm nhưng không để tài sản hợp pháp của dân bị phá dỡ theo

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho biết, dự thảo quy định tại các phường ở đô thị loại đặc biệt, loại 1, loại 2, loại 3 phải xây dựng nhà ở để bán hoặc cho thuê mua, còn các khu vực còn lại giao cho UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện có thể xây dựng nhà để bán hoặc nhà ở riêng lẻ.

Đại biểu nhận thấy quy định này bất cập cho những khu vực đô thị loại 2 và loại 3, bởi thực tế đô thị này có đất ở nông thôn rất nhiều. Nếu quy định "cứng" thì chủ đầu tư khó có thể xây dựng nhà để bán. Đặc biệt, người dân ở khu vực nông thôn, đô thị loại 2, loại 3 sẽ có tâm lý mua đất để tự xây nhà ở chứ không mua nhà xây sẵn.

Vì vậy, ông cho rằng cần quy định những cơ chế thông thoáng hơn với đô thị đặc biệt, đô thị loại 1.

Đại biểu Phạm Văn Hòa

 Ông Hòa đề nghị, dự thảo luật quy định cơ chế thông thoáng hơn để nhà đầu tư xây dựng nhà ở, với điều kiện kèm theo trong thời hạn bao lâu phải xây nhà để “không cho phép bỏ đất trống, hoang hóa, đầu cơ”. Những trường hợp tích trữ, đầu cơ thì phải đánh thuế cao hơn.

Về sở hữu nhà chung cư có thời hạn, đại biểu tỉnh Đồng Tháp đặt vấn đề, nhà chung cư hết niên hạn có đồng nghĩa với việc quyền sở hữu nhà chung cư của người dân chấm dứt hay không?

“Xây dựng nhà tất nhiên phải có niên hạn công trình. Ví dụ, thời hạn sử dụng nhà chung cư là 50 năm theo niên hạn công trình 50 năm. Tuy nhiên, hết 50 năm đó, người sở hữu căn hộ chung cư vẫn còn quyền đối với tài sản của mình, quyền sử dụng đất và các lợi ích đi kèm khác”, ông Hòa nêu quan điểm.

Đại biểu đề nghị quy định rõ ràng, cụ thể để người mua phấn khởi mua nhà và nhà đầu tư cũng bán hàng dễ dàng.

Giá bán có thể giảm một nửa nếu chung cư có thời hạn

Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) đề nghị không sử dụng khái niệm “chung cư có thời hạn” tại dự thảo luật. Bởi lẽ, đây không chỉ là câu chuyện về thuật ngữ, mà sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nhiều người đang sở hữu căn hộ chung cư - vốn là tài sản phải tích lũy nhiều năm mới có được.

Ông cho rằng cần phân biệt giữa “chung cư có thời hạn” và “thời hạn sử dụng chung cư”. Nếu công trình không còn đảm bảo an toàn thì phá dỡ, di dời là yêu cầu không thể thỏa thiệp. Tuy nhiên, việc không còn tòa nhà không đồng nghĩa quyền tài sản của người sở hữu căn hộ trở về bằng 0.

Đại biểu Thạch Phước Bình

Đại biểu đề xuất bổ sung nguyên tắc khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng, phải phá dỡ sẽ không làm chấm dứt các quyền tài sản hợp pháp của chủ sở hữu. Đồng thời, ông đề xuất cần có cơ chế rõ ràng về việc đóng góp kinh phí để xây dựng lại tòa chung cư đó.

Theo quan điểm của ông cần quy định rõ mức đóng góp, đóng một lần hay theo tiến độ, tỷ lệ đồng thuận bao nhiêu. Đặc biệt, người không có khả năng tài chính để đóng góp thì quyền lợi của họ được giải quyết ra sao.

“Không thể để một người cao tuổi, một gia đình thu nhập thấp đã sở hữu hợp pháp căn hộ nhưng khi chung cư phải xây dựng lại thì họ phải đứng trước lựa chọn hoặc có ngay một khoản tiền rất lớn để đóng góp hoặc mất khả năng tiếp tục có chỗ ở”, ông Bình bày tỏ quan điểm.

Ông kiến nghị dự thảo luật mở ra các phương án như: cho người dân đóng góp theo tiến độ, tạo điều kiện tiếp cận tín dụng, được nhận căn hộ phù hợp với khả năng đóng góp, hoặc nhận giá trị quyền tài sản theo phương án được phê duyệt.

“Chúng ta phải có cơ chế đủ mạnh để phá dỡ một tòa nhà nguy hiểm nhưng không thể để tài sản hợp pháp của người dân cũng bị phá dỡ theo”, ông Bình nói.

Đại biểu Tạ Văn Hạ

Tranh luận sau đó, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) cho rằng, khi người dân mua căn hộ chung cư, quyền sở hữu căn hộ đó chính là quyền sở hữu tài sản của người mua. Nhưng thực tế, ông cũng cho rằng công trình phải có thời hạn sử dụng nhất định, không thể tồn tại vĩnh cửu.

Theo ông, nếu quy định rõ thời hạn sử dụng chung cư, sẽ có thêm một phân khúc nhà ở. Ví dụ, nếu chung cư có thời hạn sử dụng là 70 hay 90 năm, người dân và người lao động có thể tiếp cận mua dễ dàng hơn, vì có thể giá bán khi đó chỉ bằng một nửa so với mức giá hiện nay - khi xem việc mua chung cư là “vĩnh viễn”.

“Như vậy, những người không có điều kiện kinh tế, thay vì phải bỏ ra 4 tỷ đồng để sở hữu lâu dài, họ có thể lựa chọn mua căn hộ có thời hạn với mức giá khoảng 2 tỷ đồng”, ông Hạ nêu quan điểm.

Dù vậy, ông vẫn lưu ý quy định thời hạn sử dụng chung cư và quyền sở hữu tài sản của người dân là 2 khái niệm hoàn toàn khác nhau, không nên lẫn lộn.