Phác đồ điều trị ngạt khói TP.HCM có gì đặc biệt?

Phác đồ điều trị ngạt khói của TP.HCM đang chứng minh hiệu quả rõ rệt trong thực tế, khi nhiều bệnh nhân nguy kịch đã được cứu sống nhờ quy trình xử trí chuẩn hóa, đồng bộ và phản ứng nhanh. Từ một hướng dẫn chuyên môn, phác đồ này đã trở thành “xương sống” trong hệ thống cấp cứu thảm họa, đặc biệt trong bối cảnh nguy cơ cháy nổ tại đô thị ngày càng gia tăng.

Khi phát đồ điều trị ngạt khói cứu sống nhiều nạn nhân

Minh chứng rõ nét nhất là vụ cháy xảy ra rạng sáng 12/4/2026 tại phường Tân Thới Hiệp. Nhiều nạn nhân được đưa vào bệnh viện trong tình trạng ngạt khói nặng, có trường hợp đã ngừng tuần hoàn trước nhập viện. Đây là tình huống cấp cứu đặc biệt nghiêm trọng bởi tổn thương do khói độc thường diễn tiến nhanh, âm thầm nhưng có thể dẫn đến tử vong chỉ trong thời gian ngắn nếu không xử trí đúng ngay từ đầu.

Phác đồ điều trị ngạt khói TP.HCM có gì đặc biệt mà giúp cứu sống nhiều ca nguy kịch trong các vụ cháy? - Ảnh: minh họa

Ngay khi tiếp nhận, Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây đã kích hoạt quy trình cấp cứu theo “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ngạt khói” do Sở Y tế TP.HCM ban hành. Đội ngũ y bác sĩ khẩn trương kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp và đánh giá nhanh mức độ tổn thương. Những can thiệp trong “thời gian vàng” này đóng vai trò quyết định, giúp duy trì sự sống và tạo tiền đề cho các bước điều trị tiếp theo.

Điểm đặc biệt của phác đồ nằm ở việc không phụ thuộc hoàn toàn vào biểu hiện bên ngoài. Trong thực tế, nhiều bệnh nhân không có bỏng nặng nhưng lại bị tổn thương nghiêm trọng ở đường hô hấp do hít phải khói độc. Điều này khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn nếu thiếu một quy trình chuẩn hóa. Chính vì vậy, phác đồ yêu cầu đánh giá toàn diện, chủ động nhận diện nguy cơ và can thiệp sớm ngay cả khi dấu hiệu chưa rõ ràng.

Sau khi được xử trí ban đầu, các bệnh nhân nặng được chuyển đến các cơ sở hồi sức chuyên sâu như Bệnh viện Nhân dân 115 và Bệnh viện Nhi đồng 1. Tại đây, họ được tiếp tục điều trị tích cực với các kỹ thuật hiện đại như thở máy, hỗ trợ tuần hoàn và đặc biệt là nội soi phế quản ống mềm tại giường.

Kỹ thuật nội soi đóng vai trò then chốt trong điều trị ngạt khói, cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp mức độ tổn thương đường thở và loại bỏ các yếu tố gây tắc nghẽn như muội than, tro bụi và dịch tiết độc hại. Kết quả ghi nhận cho thấy nhiều bệnh nhân có đường thở bị bám dày bụi đen, niêm mạc viêm sung huyết toàn bộ. Nếu không được làm sạch kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến suy hô hấp cấp và tử vong.

Nhờ can thiệp sớm và đúng phác đồ, tình trạng thông khí của bệnh nhân được cải thiện rõ rệt, hạn chế biến chứng và tạo điều kiện cho phổi phục hồi. Sau quá trình điều trị tích cực, 4 bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch và được xuất viện, trong đó có một trẻ nhỏ. Một trường hợp bỏng nặng được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục điều trị chuyên sâu và hiện đã ổn định.

Kiến nghị xem xét công nhận và nhân rộng phác đồ này trên toàn quốc

Theo đánh giá của ngành y tế, kết quả này không phải là ngẫu nhiên mà là thành quả của một hệ thống vận hành đồng bộ, trong đó phác đồ điều trị đóng vai trò trung tâm. Từ tuyến đầu đến tuyến cuối, mọi khâu đều được chuẩn hóa, giúp giảm thiểu sai sót và tối ưu hóa hiệu quả điều trị.

Chia sẻ về vấn đề này, PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – nhấn mạnh rằng ngạt khói là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các vụ cháy, thậm chí nguy hiểm hơn cả bỏng nhiệt. Ông cho biết việc xây dựng và triển khai phác đồ điều trị ngạt khói là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực ứng phó của toàn hệ thống y tế trước các tình huống khẩn cấp.

Theo ông, điểm cốt lõi của phác đồ là đảm bảo mọi bệnh nhân đều được nhận diện nguy cơ sớm, cấp cứu đúng ngay từ đầu và được chuyển đến cơ sở phù hợp trong thời gian ngắn nhất. Khi các yếu tố này được thực hiện đồng bộ, cơ hội sống của bệnh nhân sẽ tăng lên đáng kể, ngay cả trong những trường hợp tưởng chừng không còn hy vọng.

Thực tế cho thấy, trong các vụ hỏa hoạn, khói độc chứa nhiều khí và hạt vi thể có thể xâm nhập sâu vào phổi, gây tổn thương lan rộng và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như phù nề đường thở, suy hô hấp, rối loạn ý thức và ngừng tuần hoàn. Điều đáng lo ngại là các tổn thương này có thể không biểu hiện rõ ngay từ đầu, khiến việc chẩn đoán dễ bị chậm trễ nếu không có hướng dẫn cụ thể.

Phác đồ điều trị ngạt khói của TP.HCM được xây dựng dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực cấp cứu, hồi sức tích cực. Không chỉ là tài liệu chuyên môn, phác đồ còn đóng vai trò như một “ngôn ngữ chung” giúp các bệnh viện phối hợp hiệu quả hơn trong quá trình điều trị.

Ông Thượng cũng cho biết trong thời gian tới, ngành y tế thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện phác đồ, đồng thời tăng cường tập huấn cho lực lượng cấp cứu ngoại viện và đội ngũ y bác sĩ tại các bệnh viện. Bên cạnh đó, việc thiết lập hệ thống hội chẩn nhanh và nâng cao năng lực điều trị chuyên sâu cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm đảm bảo khả năng ứng phó hiệu quả với các tình huống thảm họa.

Đáng chú ý, TP.HCM đã kiến nghị Bộ Y tế xem xét công nhận và nhân rộng phác đồ điều trị ngạt khói trên phạm vi toàn quốc. Nếu được triển khai rộng rãi, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cấp cứu và giảm tỷ lệ tử vong do ngạt khói tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và mật độ dân cư ngày càng cao, nguy cơ cháy nổ luôn tiềm ẩn. Thực tế từ TP.HCM cho thấy, khi một hệ thống y tế được tổ chức tốt, vận hành theo quy trình chuẩn và có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả điều trị sẽ được nâng lên rõ rệt. Phác đồ điều trị ngạt khói không chỉ là giải pháp chuyên môn mà còn là “lá chắn sinh tử”, giúp bảo vệ người dân trong những tình huống nguy hiểm nhất, nơi mà mỗi phút giây đều có thể quyết định sự sống còn.