Phân biệt rõ mức trần và mức phạt cụ thể trong từng vụ việc

Đánh giá kỹ lưỡng nhiều mặt về mức phạt tiền tối đa

Cho ý kiến về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), các ĐBQH hoạt động chuyên trách đánh giá cao sự tích cực chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của cơ quan chủ trì soạn thảo. Dự án Luật có nhiều nội dung rất đổi mới, đáp ứng tình hình hiện nay và thể chế hóa nhiều chủ trương, đường lối của Đảng.

Tại khoản 1 Điều 24 dự thảo Luật hiện đang đề xuất nâng mức phạt tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức, như vậy mức tối đa tăng lên 1,5 lần so với luật hiện hành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Đối chiếu với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), ĐBQH Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) cho biết, dự thảo Bộ luật quy định mức phạt tiền tối đa lên tới 12 tỷ đồng đối với cá nhân (tức là tăng 1,2 lần) và 40 tỷ đồng đối với pháp nhân là giữ nguyên như luật hiện hành. Đại biểu nhận thấy, mức tối đa của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tăng cao hơn so với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành hội nghị. Ảnh: Hồ Long

“Việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay". Nhấn mạnh điều này, đại biểu cũng chỉ rõ, dự thảo Luật còn một loạt các quy định, các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình; và các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động...

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Do đó, đại biểu Mai Thị Phương Hoa đề nghị, "cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng nhiều mặt về mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn hiện nay Nhà nước ta đang thực hiện một loạt các biện pháp để “khoan sức dân” nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số".

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Trước mắt, đại biểu đề nghị chỉ tập trung tăng mức phạt tiền đối với vi phạm liên quan đến những hành vi vi phạm về sức khỏe cộng đồng, về an toàn thực phẩm và về môi trường theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng trong thời gian gần đây.

ĐBQH Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả

Đồng quan điểm trên, ĐBQH Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng, chưa nên tăng đồng loạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Theo đại biểu Thạch Phước Bình, nên ưu tiên áp dụng thực chất biện pháp khôi phục tình trạng ban đầu, tháo dỡ công trình sai phạm, khắc phục ô nhiễm, nộp lại khoản lợi bất hợp pháp; đồng thời, xác định rõ khi nào cần tước giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động.

ĐBQH Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với điểm a khoản 1 Điều 25 dự thảo Luật, đại biểu đề nghị giữ trong luật mức phạt tối đa theo lĩnh vực đã được xác định. Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới, có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, kèm tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo. Mức trần chế tài tác động trực tiếp đến quyền tài sản và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp, vì vậy cần giới hạn rõ trong luật.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Cho rằng việc nâng mức phạt có thể cần thiết đối với những lĩnh vực mà lợi ích thu được từ hành vi vi phạm lớn hoặc hậu quả xã hội nghiêm trọng, tuy nhiên, ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (TP. Huế) nêu rõ, cần phân biệt rõ giữa mức trần của khung phạt và mức phạt cụ thể trong từng vụ việc. Khoản 4 Điều 24 dự thảo Luật đã xác định mức tiền phạt cụ thể phải căn cứ vào khung tiền phạt và các tình tiết của vụ việc. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát đồng bộ Điều 24, 25 và Điều 40 của dự thảo Luật để bảo đảm thống nhất về mức phạt và thẩm quyền xử phạt.

ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (TP. Huế) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Về thẩm quyền của HĐND thành phố quy định tại khoản 2 Điều 24 dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị, cần tiếp tục cân nhắc để vừa đáp ứng được điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của địa phương vừa bảo đảm tính thống nhất trong nghĩa vụ pháp lý của người dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với thời hiệu xử phạt, khoản 1 Điều 6 dự thảo Luật quy định thời hiệu xử phạt là 1 năm đến 3 năm và giao Chính phủ quy định chi tiết trong từng lĩnh vực. Điểm d khoản 1 và khoản 3 cũng đặt ra cơ chế không tính vào thời hiệu đối với trường hợp cố tình trốn tránh, cản trở.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị, dự thảo Luật cần quy định rõ hơn tiêu chí và phạm vi của thời hiệu 3 năm; Chính phủ quy định chi tiết nhưng không mở rộng vượt quá giới hạn mà Quốc hội đã quy định. Đồng thời, cũng cần phân biệt "không chấp hành quyết định" với "cố tình cản trở quá trình xử lý", chỉ khi có hành vi thực tế nhằm cản trở việc xử lý thì mới nên phát sinh hệ quả pháp lý làm kéo dài thời hiệu.