Phân định rõ trách nhiệm quản lý, tăng cường hậu kiểm an toàn thực phẩm

Toàn cảnh Tổ 15 gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai và Vĩnh Long thảo luận tại tổ

Phân định rõ trách nhiệm, không để khoảng trống quản lý

Tại phiên thảo luận, các đại biểu hoàn toàn thống nhất về sự cần thiết phải sửa đổi luật một cách toàn diện nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ sức khỏe nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.

ĐBQH Giàng Thị Dung (Lào Cai) cho rằng, dự thảo cần tiếp tục làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, tránh chồng chéo trong tổ chức thực hiện. Về Điều 71, đại biểu chỉ ra dự thảo đang giao cả UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã quản lý những nhóm đối tượng tương tự như cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, thức ăn đường phố, dịch vụ ăn uống và an toàn thực phẩm tại các chợ, nhưng chưa phân định rõ phạm vi, trách nhiệm quản lý trực tiếp. Quy định này có thể dẫn đến sự chồng chéo trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, đồng thời gây khó khăn trong việc xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai Giàng Thị Dung phát biểu

Do đó, đại biểu đề nghị quy định UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, bảo đảm nguồn lực và quản lý thống nhất công tác an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh; UBND cấp xã chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp, theo dõi, giám sát việc chấp hành các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các cơ sở thuộc phạm vi được phân cấp quản lý. Đồng thời, cần quy định rõ cơ chế chia sẻ thông tin và trách nhiệm xử lý khi xảy ra sự cố, nhằm bảo đảm việc phân cấp nhiệm vụ phù hợp với thẩm quyền, năng lực và điều kiện tổ chức thực thi của cấp xã.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đại biểu Giàng Thị Dung đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, bởi các lĩnh vực văn hóa, du lịch có liên quan trực tiếp đến an toàn thực phẩm. Đồng thời, cần quy định cụ thể trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhất là trong bảo đảm an toàn thực phẩm tại các trường bán trú, nội trú.

ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) phát biểu

Cùng quan tâm đến vấn đề này, ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) đề nghị làm rõ trách nhiệm bảo đảm nhân lực, kinh phí và hỗ trợ chuyên môn của cấp tỉnh đối với cấp xã, nhất là trong lấy mẫu, thử nghiệm, đánh giá nguy cơ và xử lý sự cố. Cấp xã cần được xác định rõ trách nhiệm tiếp nhận phản ánh, kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền và chuyển cơ quan chuyên môn khi vượt khả năng giải quyết. Theo đại biểu, cơ chế phối hợp phải xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm trả kết quả và phản hồi người dân, tránh tình trạng chuyển việc qua nhiều nơi nhưng không rõ đơn vị chịu trách nhiệm.

Riêng trường hợp bếp ăn nhận suất ăn từ đơn vị bên ngoài, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thoa đề nghị quy định rõ trách nhiệm của bên cung cấp và bên tiếp nhận trong giao nhận, bảo quản, phục vụ, lưu mẫu và lưu giữ thông tin truy xuất. Khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn, phải kịp thời ngừng phục vụ và phối hợp xử lý.

Quản lý theo rủi ro, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) đồng tình với định hướng chuyển từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên mức độ rủi ro, qua đó tập trung nguồn lực vào sản phẩm, cơ sở và công đoạn có nguy cơ cao, đồng thời giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa kết quả phân tích nguy cơ tại Điều 51 với việc xác định đối tượng phải đăng ký bản công bố sản phẩm, đối tượng được miễn giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Các quy định cần thống nhất, bảo đảm nguyên tắc quản lý theo rủi ro được thực hiện thực chất.

ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) phát biểu

Về công bố sản phẩm, điều kiện cơ sở và kiểm soát thực phẩm nhập khẩu, đại biểu đồng tình với việc rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong công bố sản phẩm và quản lý cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Dù vậy, việc đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với kiểm soát một cách thực chất, tránh tạo ra những khoảng trống trong phân công quản lý.

Cùng quan điểm, ĐBQH Trần Thị Thanh Lam cho rằng điểm a khoản 2 Điều 46 đối với thực phẩm bổ sung có công bố khuyến cáo về sức khỏe đã làm mở rộng diện sản phẩm phải đăng ký, trong khi tiêu chí chưa rõ ràng, nhất là khái niệm "khuyến cáo về sức khỏe”. Vì vậy, đại biểu đề nghị rà soát lại diện đăng ký, phân biệt rõ giữa công bố dinh dưỡng thông thường với công bố khuyến cáo về sức khỏe; đồng thời làm rõ việc phân loại sản phẩm dựa trên nguy cơ thực tế và bổ sung nguyên tắc quản lý theo rủi ro, tránh quản lý cào bằng đại trà.

ĐBQH Trần Thị Thanh Lam (Vĩnh Long) phát biểu

Về quyền của người tiêu dùng, đại biểu Trần Thị Thanh Lam đề nghị bổ sung rõ quyền được bồi thường, khiếu nại, khởi kiện và quyền khởi kiện của tổ chức, cá nhân bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời bổ sung quy định đầy đủ nghĩa vụ tương ứng. Đại biểu cũng lưu ý cần bổ sung cơ chế quản lý cụ thể đối với sản xuất, kinh doanh rượu, bia trong bối cảnh điều kiện kinh doanh đã bị bãi bỏ nhưng cơ chế quản lý thay thế theo hướng dẫn chưa có hiệu lực, tiềm ẩn rủi ro về mất an toàn thực phẩm đối với rượu, bia.