Phân tích tên lửa PL-16: Vũ khí giúp tiêm kích J-20 của Trung Quốc tăng hỏa lực
Tên lửa không đối không PL-16 với thiết kế nhỏ gọn được cho là sẽ giúp tiêm kích tàng hình J-20 mang thêm đạn, nhắm trực tiếp vào các máy bay hỗ trợ chiến lược của đối phương.
Trung Quốc đang tiến thêm một bước trong cuộc đua phát triển vũ khí không đối không tầm xa với sự xuất hiện của PL-16. Đây là mẫu tên lửa được thiết kế để tối ưu hóa khả năng tác chiến của các dòng tiêm kích tàng hình thế hệ mới như J-20 và J-35, đồng thời tạo ra thách thức trực tiếp đối với năng lực kiểm soát bầu trời của quân đội Mỹ tại khu vực Thái Bình Dương.
Cận cảnh tiêm kích J-20 mang 4 tên lửa PL-15 huấn luyện trong khoang vũ khí chính dưới bụng máy bay. Ảnh: Internet Trung Quốc
Tối ưu hóa cho tiêm kích tàng hình
Đặc điểm đáng chú ý nhất của PL-16 là kích thước nhỏ gọn hơn so với người tiền nhiệm PL-15. Trong tác chiến hiện đại, tiêm kích tàng hình phải giấu vũ khí bên trong khoang bụng để duy trì đặc tính phản xạ radar thấp. Hiện nay, J-20 được cho là chỉ mang được 4 tên lửa PL-15 trong khoang chính. Với thiết kế thân nhỏ và cánh gấp của PL-16, số lượng đạn có thể tăng lên 6 quả, giúp nâng cao mật độ hỏa lực mà không làm mất đi lợi thế tàng hình.
Về mặt kỹ thuật, PL-16 được dự đoán có tầm bắn trong khoảng 200 km đến 300 km. Tên lửa có khả năng sử dụng động cơ rocket hai xung hoặc hệ thống điều chỉnh lực đẩy (TVC), giúp duy trì năng lượng và tốc độ cao ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Đây là yếu tố then chốt để tiêu diệt các mục tiêu đang cơ động ở khoảng cách xa.
Chiến thuật đánh chặn ngoài tầm nhìn
Trong học thuyết không chiến ngoài tầm nhìn (BVR), bên nào khai hỏa sớm và từ khoảng cách xa hơn sẽ nắm giữ lợi thế sinh tồn. PL-16 không chỉ là vũ khí để đối đầu với các tiêm kích đối phương mà còn được thiết kế cho các mục tiêu giá trị cao nhưng kém linh hoạt.
Slide bị rò rỉ mô tả hình học tên lửa A-pole và F-pole, cho thấy PL-16 có liên quan đến các kịch bản không chiến ngoài tầm nhìn. Ảnh: X/Little Otter General Soilder
Các chuyên gia quân sự nhận định, mục tiêu ưu tiên của PL-16 là các máy bay hỗ trợ chiến lược như máy bay cảnh báo sớm (AWACS), máy bay tiếp dầu và máy bay trinh sát điện tử. Nếu các hệ thống này bị đẩy ra xa hoặc bị tiêu diệt, mạng lưới tác chiến của đối phương sẽ bị tê liệt, khiến các tiêm kích tiền tuyến mất đi sự hỗ trợ về thông tin và nhiên liệu.
Đội hình gồm 4 tiêm kích Trung Quốc mang theo các cấu hình tên lửa không đối không khác nhau. Ảnh: Không quân Trung Quốc
Máy bay E-3 Sentry đóng vai trò trung tâm điều hành bay di động, là mục tiêu trọng yếu của các tên lửa tầm xa như PL-16. Ảnh: Wikipedia
Đối trọng với AIM-260 của Mỹ
Sự phát triển của PL-16 được xem là lời đáp trả trực tiếp đối với chương trình AIM-260 JATM (Joint Advanced Tactical Missile) của Mỹ. AIM-260 được Lockheed Martin phát triển để thay thế dòng AIM-120 AMRAAM vốn đã dần lỗi thời trước các mối đe dọa mới từ Trung Quốc và Nga.
Các tiêm kích J-20 trình diễn trong khuôn khổ hoạt động ngày mở cửa hàng không năm 2025 tại tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc. Ảnh: Getty
Cả PL-16 và AIM-260 đều là những dự án có độ bảo mật cực cao. Hiệu quả thực tế của chúng không chỉ nằm ở tầm bắn danh nghĩa mà còn phụ thuộc vào hệ thống liên kết dữ liệu (datalink), khả năng chống gây nhiễu điện tử và sự phối hợp giữa máy bay mang phóng với mạng lưới cảm biến toàn cầu.
Thông số kĩ thuật của J-20 cho thấy khả năng mang vác vũ khí trong khoang bụng là ưu tiên hàng đầu. Ảnh: HV
Những thách thức chưa có lời giải
Mặc dù PL-16 mang lại tiềm năng lớn, nhưng giới phân tích vẫn đặt dấu hỏi về khả năng tác chiến thực tế trước các mục tiêu nhỏ, nhanh và cơ động cao như tiêm kích thế hệ 5. Ngoài ra, việc tích hợp hoàn toàn một loại tên lửa mới vào hệ thống điều khiển hỏa lực phức tạp của J-20 và J-35 đòi hỏi quá trình thử nghiệm lâu dài.
Thông số kĩ thuật chi tiết của PL-16 và AIM-260 hiện vẫn được giữ bí mật. Ảnh: HV
Nhìn chung, PL-16 phản ánh chiến lược của Trung Quốc trong việc xây dựng năng lực "chống tiếp cận/chống xâm nhập" (A2/AD) trên không. Bằng cách trang bị cho các tiêm kích tàng hình những loại tên lửa tầm xa và số lượng đạn lớn hơn, Trung Quốc đang nỗ lực làm thay đổi cán cân quyền lực tại các khu vực tranh chấp, buộc đối phương phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi triển khai các phương tiện hỗ trợ quan trọng vào vùng nguy hiểm.
Tin nóng
Những tuyên bố trái ngược nhau giữa Mỹ và Iran đã làm nổi bật sự không chắc chắn trong những nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc chiến đã làm đảo lộn Trung Đông.
Với tốc độ vượt Mach 2, tải trọng vũ khí lên tới 45 tấn và tầm hoạt động liên lục địa, Tu-160 vẫn là một trong những oanh tạc cơ chiến lược đáng gờm nhất thế giới sau hơn 30 năm phục vụ.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định chương trình tên lửa của nước này không được đề cập đến trong Bản ghi nhớ (MoU) đã ký kết với Mỹ.
Quân đội Ukraine ngày 24/6 cho biết đã phá hủy một cây cầu đường sắt quan trọng bắc qua kênh đào Bắc Crimea tại bán đảo Crimea do Nga kiểm soát.
Mỹ và Iran tiếp tục xuất hiện những bất đồng công khai sau vòng đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ kể từ khi hai bên ký bản ghi nhớ ngừng bắn tuần trước.
Tổng thống Volodymyr Zelensky sẽ không tham dự Hội nghị tái thiết Ukraine, dự kiến diễn ra tại Ba Lan trong tuần này.
Tin mới
Với việc ông Keir Starmer từ chức Thủ tướng Anh sau gần hai năm tại nhiệm, nước Anh sắp có Thủ tướng thứ bảy trong vòng 10 năm, một tốc độ chưa từng có trong gần hai thế kỷ. Người kế nhiệm ông Starmer sẽ được lựa chọn thông qua một quy trình bắt đầu vào ngày 9-7 tới.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng bức thư ngỏ của người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky không thể tạo ra tiền đề cho các cuộc đàm phán giữa hai nước.
Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump ngừng các hành động quân sự của Mỹ chống lại Iran. Đây là động thái mới nhất từ Quốc hội đang ngày càng bất mãn với tổng thống đảng Cộng hòa.
Ngày 23/6, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc thông báo sẽ bắt đầu chiến dịch quy mô lớn nhằm sơ tán hơn 11.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Trung Đông.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 23/6 kêu gọi xây dựng một cấu trúc an ninh mới tại Trung Đông và khu vực Vùng Vịnh dựa trên đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực.
Các biện pháp hạn chế xuất khẩu vonfram, đất hiếm và một số khoáng sản quan trọng khác của Trung Quốc đang tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với ngành công nghiệp Nhật Bản, đồng thời đẩy quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á vào giai đoạn căng thẳng mới...
Tiến trình hòa bình giữa Mỹ và Iran đang đứng trước thử thách lớn khi hai bên đưa ra những tuyên bố trái ngược về các điều khoản cốt lõi trong thỏa thuận khung nhằm kết thúc cuộc chiến.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tuyên bố đẩy nhanh hiện đại hóa và hạt nhân hóa hải quân, trong đó có kế hoạch đóng các chiến hạm 10.000 tấn, biên chế thêm tàu khu trục 5.000 tấn.