'Pháo đài bay' B-52 ra đời như thế nào: Từ đối thủ của B-36 đến biểu tượng Chiến tranh Lạnh

Ngay sau Thế chiến II, Mỹ bắt đầu tìm kiếm một thế hệ oanh tạc cơ chiến lược mới có khả năng bay tới Liên Xô và trở về mà không cần phụ thuộc vào căn cứ tiền phương.

Khi đó, Convair B-36 Peacemaker, oanh tạc cơ chiến lược khổng lồ sử dụng động cơ piston, đang là lực lượng chủ lực của Không quân Mỹ. Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ động cơ phản lực khiến Washington cần một thiết kế mới.

Năm 1946, Boeing bắt đầu nghiên cứu thiết kế oanh tạc cơ mới theo yêu cầu của Không quân Mỹ. Những ý tưởng ban đầu khác khá xa chiếc B-52 sau này, từ máy bay cánh thẳng sử dụng 6 động cơ tua-bin cánh quạt đến thiết kế phản lực hoàn toàn.

Trong quá trình phát triển, Boeing liên tục thay đổi cấu hình để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về tốc độ, tầm bay và khả năng mang vũ khí.

Một trong những bước ngoặt quan trọng là việc chuyển sang cấu hình 8 động cơ phản lực và cánh mũi tên. Thiết kế mới giúp B-52 trở thành oanh tạc cơ phản lực hạng nặng cánh xuôi đầu tiên có tầm hoạt động liên lục địa của Mỹ.

Nhiệm vụ ban đầu của nó rất rõ ràng: mang vũ khí hạt nhân tới mục tiêu ở khoảng cách rất xa, qua đó trở thành một thành phần quan trọng trong chiến lược răn đe của Mỹ thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Thế nhưng, con đường đi tới chiếc B-52 hoàn thiện không hề bằng phẳng. Chương trình nhiều lần đứng trước nguy cơ bị hủy bỏ.

Ngay cả tướng Curtis LeMay, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Không quân Chiến lược Mỹ, từng đặt câu hỏi về sự cần thiết của thiết kế mới khi B-36 vẫn đang được sử dụng. Cuối cùng, những người ủng hộ chương trình tại Wright Field đã giúp B-52 tB-36Biếp tục được phát triển.

Ngày 15/4/1952, nguyên mẫu YB-52 thực hiện chuyến bay đầu tiên tại Seattle. Ba năm sau, B-52B bắt đầu được đưa vào sử dụng.

Từ đây, chiếc oanh tạc cơ có sải cánh 56,4 m và 8 động cơ bắt đầu thay thế dần B-36 trong lực lượng oanh tạc cơ chiến lược Mỹ.

Boeing tiếp tục phát triển nhiều biến thể từ B-52B đến B-52H. Phiên bản H, được đưa vào sử dụng từ năm 1961, là biến thể cuối cùng và cũng là phiên bản duy nhất còn phục vụ trong Không quân Mỹ.

Đến tháng 10/1962, chiếc B-52 cuối cùng rời dây chuyền sản xuất, khép lại quá trình chế tạo 744 máy bay trong hơn một thập niên.

Điều đặc biệt là oanh tạc cơ B-52 không biến mất cùng thời kỳ mà nó được sinh ra. Một thiết kế ban đầu dành cho chiến tranh hạt nhân đã liên tục được nâng cấp để thích nghi với những kiểu chiến tranh hoàn toàn khác.

Từ một oanh tạc cơ từng bị nghi ngờ về tương lai, B-52 dần trở thành biểu tượng của sức mạnh không quân Mỹ và mở đầu cho một lịch sử phục vụ kéo dài qua nhiều thế hệ.