Tàu ngầm không người lái Anh lần đầu phóng ngư lôi hạng nặng
Phương tiện không người lái Excalibur của Anh lần đầu phóng thử ngư lôi hạng nặng trong khuôn khổ hợp tác AUKUS.
Anh và Mỹ lần đầu thử nghiệm phóng ngư lôi hạng nặng từ một phương tiện không người lái dưới nước thay vì tàu ngầm có người lái, trong cuộc thử diễn ra tại vùng biển Anh hồi tuần trước.
London công bố sự kiện ngày 21/9, cho biết hoạt động nằm trong khuôn khổ hợp tác AUKUS giữa Anh, Mỹ và Australia.
Vũ khí được phóng là ngư lôi hạng nặng do Mỹ và Australia cùng phát triển. Chính phủ Anh không công bố tên và biến thể cụ thể của ngư lôi, do đó chưa có cơ sở xác định đây là Mk.48 như một số nguồn suy đoán.
Ngư lôi được phóng từ XV Excalibur, phương tiện không người lái dưới nước cỡ lớn do Anh phát triển.
Excalibur dài 12 m, lượng giãn nước 19 tấn và được Hải quân Hoàng gia Anh xếp vào nhóm Extra-Large Uncrewed Underwater Vehicle (XLUUV), tức phương tiện không người lái dưới nước cỡ rất lớn.
Đây là phương tiện không người lái dưới nước lớn nhất từng được lực lượng này thử nghiệm.
Cuộc thử nghiệm cho thấy XLUUV có thể đảm nhận nhiệm vụ vượt xa vai trò trinh sát và giám sát.
Chuyên gia Sidharth Kaushal thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định việc tích hợp tải trọng sát thương cho thấy các hệ thống không người lái dưới nước có thể đảm nhận những nhiệm vụ trước đây chủ yếu do phương tiện có người điều khiển thực hiện.
Đây cũng là bước tiếp theo trong chương trình phát triển năng lực tác chiến dưới nước của AUKUS.
Tháng 5/2026, 3 nước công bố dự án trọng điểm đầu tiên thuộc Trụ cột II của AUKUS về tải trọng và các hệ thống hỗ trợ dành cho phương tiện không người lái dưới nước.
Chương trình hướng tới các nhiệm vụ như trinh sát, bảo vệ hạ tầng dưới đáy biển, tác chiến chống tàu mặt nước và chống tàu ngầm, tác chiến điện tử và triển khai tải trọng tấn công.
Excalibur được giới thiệu tại căn cứ hải quân Devonport tháng 5/2025 sau khi được phát triển trong khuôn khổ Project Cetus.
Cuối năm 2025, phương tiện được bàn giao cho Hải quân Hoàng gia Anh để tiếp tục thử nghiệm.
Trước đó, Excalibur từng tham gia hoạt động trong khuôn khổ cuộc tập trận Talisman Sabre 2025, trong đó trung tâm điều khiển tại Australia cách phương tiện hơn 16.000 km đã điều khiển nó từ xa.
Việc một XLUUV có thể mang và phóng ngư lôi hạng nặng mở ra hướng phát triển mới cho tác chiến dưới nước.
Những phương tiện này có thể hoạt động cùng tàu ngầm và tàu chiến có người lái, giúp mở rộng phạm vi trinh sát và tạo thêm lựa chọn triển khai vũ khí trong môi trường tác chiến ngày càng phức tạp.
