Pháp cần điều chỉnh tài khóa tối thiểu 125 tỷ euro để tránh khủng hoảng nợ công

Một báo cáo do Chính phủ Pháp đặt hàng vừa đưa ra cảnh báo về triển vọng tài chính công của nước này, cho rằng Paris sẽ phải thực hiện các biện pháp điều chỉnh tài khóa với quy mô tối thiểu 125 tỷ euro (khoảng 143 tỷ USD) trong giai đoạn từ nay đến năm 2032 để ổn định nợ công và tránh nguy cơ mất cân đối ngân sách trong những năm tới.

Ảnh minh họa.

Theo nhật báo kinh tế Les Echos ngày 15/7, báo cáo được thực hiện bởi bốn chuyên gia kinh tế hàng đầu của Pháp theo đề nghị của Bộ Kinh tế và Tài chính. Nhóm chuyên gia nhận định, nếu Chính phủ không sớm triển khai các biện pháp điều chỉnh mới, tình trạng thâm hụt ngân sách sẽ bắt đầu gia tăng trở lại từ năm 2027 và tiếp tục nới rộng trong các năm tiếp theo.

Cụ thể, thâm hụt ngân sách của Pháp được dự báo có thể lên tới 5,9% GDP ngay trong năm 2027 và tiến sát 7% GDP vào năm 2030, cao hơn đáng kể so với các mục tiêu kiểm soát tài khóa mà Chính phủ nước này đang đặt ra.

Để đảo ngược xu hướng trên, nhóm chuyên gia ước tính Pháp sẽ phải triển khai các biện pháp điều chỉnh tài khóa tương đương khoảng 20 tỷ euro mỗi năm trong giai đoạn 2027-2032.

Ông Xavier Jaravel, một trong bốn tác giả của báo cáo, cho rằng việc đưa nợ công trở lại quỹ đạo bền vững cần trở thành một trong những chủ đề trọng tâm của cuộc bầu cử tổng thống Pháp dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Theo báo cáo, nguyên nhân chính khiến áp lực ngân sách ngày càng gia tăng là chi phí trả lãi nợ công tăng mạnh trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao. Khoản chi này được dự báo đạt khoảng 78 tỷ euro trong năm 2026, vượt 100 tỷ euro vào năm 2028 và tiến gần 125 tỷ euro vào năm 2030, khi Chính phủ phải tái cấp vốn cho các khoản nợ đáo hạn với mức lãi suất cao hơn trước.

Ngoài chi phí lãi vay, nhiều khoản chi bắt buộc khác cũng đang tạo áp lực lớn lên ngân sách quốc gia. Báo cáo cho biết ngân sách quốc phòng, nghĩa vụ đóng góp cho Liên minh châu Âu (EU), cùng các khoản chi cho y tế và lương hưu đều sẽ tăng mạnh trong những năm tới.

Riêng đến năm 2030, chi tiêu quốc phòng được dự báo tăng thêm khoảng 20 tỷ euro, trong khi chi cho y tế tăng khoảng 40 tỷ euro và chi cho lương hưu tăng khoảng 47 tỷ euro, chủ yếu do tác động của quá trình già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh chi tiêu công tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế và lãi suất vẫn ở mức cao, tài chính công của Pháp đang đối mặt với nhiều rủi ro. Báo cáo cảnh báo nếu nước này không sớm thông qua các biện pháp điều chỉnh trong ngân sách năm 2027, thâm hụt ngân sách có thể tăng thêm gần 1 điểm phần trăm GDP chỉ sau một năm.

Mặc dù không đưa ra khuyến nghị chính sách cụ thể, nhóm chuyên gia cho rằng quy mô điều chỉnh cần thiết là quá lớn để chỉ dựa vào một giải pháp đơn lẻ. Theo đó, Chính phủ Pháp sẽ phải kết hợp đồng thời các biện pháp kiểm soát chi tiêu, tăng nguồn thu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhằm đưa tài chính công trở lại trạng thái bền vững.

Báo cáo cũng lưu ý dư địa tăng thuế hiện không còn nhiều, do đó ưu tiên trong giai đoạn tới nên tập trung vào nâng cao hiệu quả chi tiêu công, đặc biệt là đối với các khoản chi an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, nhóm chuyên gia cũng để ngỏ khả năng Chính phủ xem xét áp dụng biện pháp "năm đóng băng" (anneé blanche), theo đó tạm thời không điều chỉnh một số khoản chi theo lạm phát. Đây được xem là một trong những giải pháp có thể giúp kiểm soát tốc độ gia tăng chi ngân sách và hạn chế đà mở rộng của thâm hụt tài khóa trong những năm tới.