Pháp tiêu tốn gần 65 triệu USD tên lửa để đánh chặn UAV Iran

Theo thông tin được công bố, trong khoảng thời gian tác chiến kéo dài 1 tháng tại khu vực Trung Đông, không quân Pháp đã triển khai tiêm kích đa năng Rafale tới Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất nhằm đối phó các đợt tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.

Hoạt động này diễn ra trên vùng vịnh Ba Tư, nơi các tuyến hàng hải và căn cứ quân sự có vai trò chiến lược quan trọng.

Trong giai đoạn đầu chiến dịch, các tiêm kích Rafale liên tục xuất kích để đánh chặn UAV tự sát Shahed-136, loại máy bay không người lái mang đầu nổ, có khả năng bay xa và tấn công theo bầy đàn.

Với đặc điểm bay thấp, diện tích phản xạ radar nhỏ, các UAV này gây khó khăn đáng kể cho hệ thống phòng không truyền thống.

Để đối phó, Pháp đã sử dụng tên lửa không đối không dẫn đường MICA, tức tên lửa đánh chặn, chiến đấu và tự vệ, trang bị cho tiêm kích Rafale.

Đây là loại tên lửa hiện đại do Pháp phát triển, có khối lượng 112 kg, mang đầu đạn nổ mạnh 12 kg, sử dụng 2 kiểu dẫn đường gồm đầu dò radar chủ động và đầu dò hồng ngoại.

Tên lửa có tầm bắn tối đa 80 km khi phóng từ máy bay, cho phép tiêu diệt mục tiêu trên không ở khoảng cách an toàn.

Theo thống kê, trong 1 tháng tác chiến, phi đội Rafale đã phóng hơn 80 tên lửa MICA để tiêu diệt UAV Iran.

Với đơn giá mỗi quả từ 691.000 USD đến 806.000 USD, tổng chi phí cho số tên lửa đã sử dụng ước tính đạt gần 65 triệu USD. Con số này cho thấy mức độ tiêu hao lớn về tài chính chỉ trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, UAV Shahed-136 của Iran có chi phí sản xuất thấp hơn rất nhiều, dao động từ 20.000 USD đến 50.000 USD mỗi chiếc.

Điều này tạo ra sự chênh lệch lớn giữa chi phí tấn công và chi phí phòng thủ, khiến bên phòng thủ phải tiêu tốn nguồn lực vượt trội để đối phó các mục tiêu giá rẻ.

Diễn biến theo thời gian cho thấy ở giai đoạn đầu, mỗi nhiệm vụ đánh chặn có thể yêu cầu phóng từ 4 đến 6 tên lửa để đảm bảo tiêu diệt mục tiêu.

Tuy nhiên, khi chiến dịch kéo dài, cường độ sử dụng tên lửa đã giảm, phản ánh việc điều chỉnh chiến thuật cũng như sự suy giảm phần nào năng lực tấn công từ phía đối phương.

Trước áp lực chi phí, quân đội Pháp đã bắt đầu thay đổi phương án tác chiến. Bên cạnh tiêm kích Rafale, lực lượng này triển khai thêm trực thăng vũ trang như trực thăng đa nhiệm Airbus H225M Caracal và trực thăng hạng nhẹ Eurocopter Fennec.

Các trực thăng này được trang bị súng máy hạng nặng cỡ nòng 12,7 mm, phù hợp để tiêu diệt UAV ở cự ly gần với chi phí thấp hơn nhiều so với tên lửa.

Tuy nhiên, giải pháp này chỉ hiệu quả trong phạm vi hạn chế. Trực thăng phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, tầm nhìn và khả năng kiểm soát không phận gần, không thể thay thế hoàn toàn vai trò của tiêm kích trong đánh chặn từ xa.

Điều này buộc Pháp phải duy trì song song nhiều phương án để đảm bảo hiệu quả phòng thủ.

Từ góc độ chiến lược, tình huống này phản ánh rõ nét xu hướng chiến tranh bất đối xứng. Các phương tiện tấn công giá rẻ như UAV có thể buộc đối phương sử dụng vũ khí đắt tiền để đánh chặn, tạo ra áp lực lớn về kinh tế và hậu cần.

Đây cũng là bài toán mà nhiều quốc gia, bao gồm Mỹ và các đồng minh, đang phải đối mặt trong các khu vực xung đột hiện nay.

Trong dài hạn, các chuyên gia cho rằng cần phát triển các giải pháp phòng không chi phí thấp hơn như vũ khí năng lượng định hướng hoặc hệ thống pháo phòng không tự động.

Nếu không, việc sử dụng tên lửa đắt tiền để đối phó UAV giá rẻ sẽ tiếp tục làm suy giảm hiệu quả chiến đấu trong các cuộc xung đột kéo dài.

Việt Hùng