Pháp triển khai tiêm kích Rafale tên lửa vũ hạt nhân tới Bỉ, mở rộng lá chắn răn đe chiến lược châu Âu?

Theo thông tin từ các nguồn quốc phòng châu Âu, Pháp đang thảo luận với các đồng minh NATO về khả năng triển khai luân phiên tiêm kích đa nhiệm mang vũ khí hạt nhân Dassault Rafale tại một số căn cứ không quân của Bỉ.

Động thái này nằm trong kế hoạch tăng cường khả năng răn đe chiến lược của Paris đối với các mối đe dọa an ninh mới tại châu Âu.

Ý tưởng triển khai lực lượng răn đe tiền phương được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thúc đẩy trong thời gian gần đây.

Mục tiêu của kế hoạch là mở rộng vai trò của lực lượng hạt nhân Pháp trong cấu trúc an ninh châu Âu, đồng thời tăng khả năng phân tán lực lượng để bảo đảm năng lực phản công hạt nhân trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Theo đề xuất, các tiêm kích mang vũ khí hạt nhân của Pháp có thể tạm thời hoạt động từ các căn cứ không quân của một số quốc gia đồng minh như Bỉ, Đức, Hà Lan hoặc Ba Lan.

Việc triển khai luân phiên sẽ giúp phân tán lực lượng răn đe, khiến đối phương khó xác định chính xác vị trí các đơn vị mang vũ khí chiến lược.

Trọng tâm của kế hoạch là tiêm kích đa nhiệm Dassault Rafale, dòng máy bay chiến đấu chủ lực của Không quân và Không gian Pháp.

Đây là tiêm kích đa nhiệm thế hệ 4,5 do tập đoàn Dassault Aviation phát triển, có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ như chiếm ưu thế trên không, tấn công mặt đất, trinh sát chiến lược và mang vũ khí hạt nhân.

Máy bay Rafale có chiều dài khoảng 15 m, sải cánh gần 11 m và trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 24,5 tấn.

Máy bay sử dụng 2 động cơ phản lực cánh quạt Snecma M88, cho phép đạt tốc độ tối đa khoảng 2.200 km/h. Bán kính chiến đấu của Rafale có thể đạt khoảng 1.800 km và có thể mở rộng đáng kể khi được tiếp dầu trên không.

Hệ thống điện tử của máy bay gồm radar mảng pha quét điện tử chủ động AESA RBE2, hệ thống tác chiến điện tử SPECTRA và nhiều cảm biến quang điện tử phục vụ nhiệm vụ phát hiện mục tiêu. Nhờ các hệ thống này, Rafale có thể hoạt động hiệu quả trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Trong nhiệm vụ răn đe hạt nhân, Rafale mang theo tên lửa hành trình siêu thanh phóng từ máy bay Air-Sol Moyenne Porteé Amélioré - ASMP-A.

Đây là tên lửa hành trình mang đầu đạn hạt nhân do tập đoàn MBDA phát triển. Tên lửa có tốc độ khoảng Mach 3, tương đương hơn 3.600 km/h và được thiết kế để tấn công mục tiêu chiến lược ở khoảng cách xa.

Tên lửa ASMP-A mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật với sức công phá lớn, đóng vai trò như một công cụ răn đe chiến lược trong học thuyết hạt nhân của Pháp.

Trong trường hợp khủng hoảng leo thang, việc triển khai các tiêm kích Rafale mang loại tên lửa này tại các căn cứ tiền phương có thể giúp Paris duy trì khả năng phản ứng nhanh.

Pháp cũng đang phát triển thế hệ tên lửa hành trình hạt nhân mới mang tên ASN4G - viết tắt của Air-Sol Nucleáire de 4e Génération.

Đây là loại tên lửa siêu vượt âm dự kiến có tầm bắn trên 1.000 km và tốc độ cao hơn nhiều so với ASMP-A. Tên lửa ASN4G dự kiến được trang bị cho phiên bản tiêm kích Rafale F5 trong tương lai.

Một điểm đáng chú ý là dù các tiêm kích hạt nhân có thể hoạt động tại lãnh thổ các nước đồng minh, quyền kiểm soát vũ khí hạt nhân vẫn hoàn toàn thuộc về chính phủ Pháp.

Điều này khác với mô hình chia sẻ hạt nhân của NATO do Mỹ dẫn dắt, trong đó một số quốc gia châu Âu lưu trữ bom hạt nhân chiến thuật B61 của Mỹ tại căn cứ của họ.

Giới phân tích cho rằng kế hoạch triển khai tiêm kích hạt nhân Rafale tại Bỉ mang nhiều ý nghĩa chiến lược.

Trước hết, việc phân tán lực lượng giúp tăng khả năng sống sót của lực lượng răn đe trong trường hợp xảy ra tấn công phủ đầu.

Đồng thời, sự hiện diện của các phương tiện mang vũ khí hạt nhân tại nhiều địa điểm khác nhau cũng tạo ra hiệu ứng răn đe mạnh hơn đối với đối phương.

Bên cạnh yếu tố quân sự, kế hoạch này còn mang thông điệp chính trị rõ ràng. Pháp muốn khẳng định vai trò của mình như một trụ cột an ninh chiến lược tại châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia lo ngại về sự thay đổi trong cấu trúc an ninh toàn cầu.

Nếu được triển khai, kế hoạch cho phép tiêm kích Rafale mang vũ khí hạt nhân hoạt động từ lãnh thổ Bỉ có thể trở thành bước thay đổi quan trọng trong học thuyết răn đe của Pháp, đồng thời góp phần định hình lại cấu trúc răn đe chiến lược của châu Âu trong những năm tới.

Việt Hùng