Phát hành chứng khoán: Động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Phát huy vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn

Ngày 7/7, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức Hội nghị “Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế”. Hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến các quy định mới về hoạt động phát hành chứng khoán, tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý, các đơn vị vận hành thị trường và doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, hướng tới duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt mục tiêu đó, bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động một yêu cầu có ý nghĩa quyết định là phải huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển. Nguồn lực của nền kinh tế chỉ có thể được phát huy tối đa khi được dẫn dắt và phân bổ thông qua một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả; trong đó thị trường chứng khoán giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại hội nghị.

Theo Chủ tịch UBCKNN, phát hành chứng khoán không chỉ đơn thuần là hoạt động huy động vốn mà còn là quá trình chuyển hóa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành nguồn lực phục vụ đầu tư phát triển. Thông qua thị trường chứng khoán, dòng vốn được phân bổ đến những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, phương án sử dụng tối ưu và dự án đầu tư hiệu quả, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế.

Đối với doanh nghiệp, huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính để mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hội nhập sâu hơn với thị trường vốn khu vực và quốc tế.

Ở góc độ nền kinh tế, mỗi đợt phát hành chứng khoán thành công không chỉ mang lại nguồn vốn cho một doanh nghiệp mà còn góp phần huy động hiệu quả nguồn lực của xã hội, thúc đẩy đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế. Có thể nói, phát triển hoạt động phát hành chứng khoán chính là phát triển năng lực huy động nguồn lực cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế.

Thời gian qua Ủy ban Chứng khoán Nhà nước triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao chất lượng quản lý, giám sát thị trường chứng khoán. Nhờ đó, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế.

Theo Chủ tịch UBCKNN, những kết quả này phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp vẫn ở mức cao, đồng thời cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục được củng cố. Quan trọng hơn, thị trường chứng khoán đang ngày càng phát huy vai trò huy động và phân bổ nguồn lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động từ bên ngoài.

Hoàn thiện thể chế để nâng cao hiệu quả huy động vốn

Một trong những dấu mốc quan trọng được lãnh đạo UBCKNN nhấn mạnh là việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo Chủ tịch UBCKNN, đây là sự ghi nhận những nỗ lực cải cách của Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN cùng các thành viên thị trường trong nhiều năm qua, đồng thời mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn đầu tư quốc tế.

Việc nâng hạng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao uy tín của thị trường chứng khoán Việt Nam, cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung, dài hạn. Tuy nhiên, lãnh đạo UBCKNN cũng cho rằng, nâng hạng mới chỉ tạo ra cơ hội, còn khả năng chuyển hóa cơ hội đó thành dòng vốn thực chất phụ thuộc rất lớn vào chất lượng doanh nghiệp và chất lượng hàng hóa trên thị trường.

Hội nghị thu hút đông đảo đại biểu tham dự. Ảnh: Mai Tấn

Theo đó, các quỹ đầu tư quốc tế chỉ giải ngân mạnh khi thị trường có nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, quản trị tốt, minh bạch, sử dụng vốn hiệu quả và đáp ứng các chuẩn mực đầu tư quốc tế. Vì vậy, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, việc thúc đẩy doanh nghiệp chủ động huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu sẽ là yếu tố quyết định để chuyển hóa cơ hội nâng hạng thành nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường, thời gian qua UBCKNN đã tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn, vừa bảo đảm tính minh bạch, an toàn của thị trường và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Một trong những dấu ấn quan trọng là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán. Sau gần một năm triển khai, nhiều quy định đã phát huy hiệu quả, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, gắn hoạt động IPO với niêm yết và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Chính phủ cũng vừa ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Theo Chủ tịch UBCKNN, Nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn hoạt động của thị trường, tiếp thu ý kiến của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức tư vấnvà các thành viên thị trường. Tinh thần xuyên suốt là tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn nhưng đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm công khai, minh bạch, sử dụng vốn đúng mục đích và nâng cao hiệu quả giám sát.

Bà Vũ Thị Chân Phương tin tưởng rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò là kênh huy động và phân bổ nguồn lực hiệu quả cho doanh nghiệp và nền kinh tế, đóng góp tích cực vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và đưa Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Tại hội nghị, ông Khương Tiến Hùng - Trưởng ban Quản lý Chào bán chứng khoán, UBCKNN đã hệ thống hóa và giới thiệu những nội dung quan trọng của pháp luật về chào bán, phát hành chứng khoán; những điểm cần lưu ý trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, tổ chức phát hành, quản lý và sử dụng nguồn vốn huy động.

Liên quan đến các quy định mới về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, bà Phạm Thị Thanh Hương - Chánh Thanh tra Chứng khoán Nhà nước đã giới thiệu những nội dung mới của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP để các doanh nghiệp, tổ chức tư vấn và các thành viên thị trường có thể nghiên cứu, triển khai thống nhất và đúng quy định.

Bên cạnh đó, bà Vũ Thị Thúy Ngà - Tổng Giám đốc Sở SGDCK Hà Nội (HNX) đã giới thiệu cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu từ chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp của HNX với UBCKNN và UBND các tỉnh, thành phố. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác quản lý, giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp./.