Phát hiện, bồi dưỡng, thu hút tài năng trẻ trong Quân đội

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 363/2025/NĐ-CP quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với QĐND Việt Nam. Nghị định này quy định về tiêu chí, tiêu chuẩn, điều kiện và chính sách đối với đối tượng thu hút, trọng dụng nhân tài trong Quân đội.

Trước đó, ngày 8-4-2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 726/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với QĐND Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Đây là những cơ sở quan trọng giúp Quân đội triển khai đồng bộ các biện pháp, xây dựng cơ chế đặc thù nhằm phát hiện, bồi dưỡng, thu hút và giữ chân nhân tài, xây dựng đội ngũ nhân tài quân sự có khả năng tạo đột phá trong lĩnh vực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sản xuất vũ khí, trang bị, khí tài, khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự...

Thực tiễn đáng ghi nhận

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, cùng với việc hoàn thiện cơ chế, nhiều mô hình, cách làm sáng tạo đã được triển khai, trong đó nổi bật là hoạt động tuyên dương “Gương mặt trẻ tiêu biểu”, “Gương mặt trẻ triển vọng” ở các cấp cũng như việc phát động phong trào “Sáng tạo trẻ” hay trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội”…, góp phần tạo nguồn, nuôi dưỡng và lan tỏa tài năng trẻ trong toàn quân.

Lãnh đạo Bộ Quốc phòng trao các phần thưởng giá trị, ý nghĩa tặng 10 Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân năm 2026.

Qua khảo sát cho thấy, thời gian qua, công tác phát hiện tài năng trong Quân đội không chỉ dừng ở việc nhận diện những cá nhân có năng lực nổi trội, mà đã đặt trong tổng thể môi trường rèn luyện, thử thách thông qua nhiệm vụ. Nhiều đơn vị đã gắn công tác phát hiện nhân tố trẻ với thành tích cụ thể trong Phong trào Thi đua Quyết thắng, các hội thi, hội thao, hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng kiến cải tiến kỹ thuật… Qua đó, nhiều gương mặt trẻ đã được phát hiện, bồi dưỡng và trưởng thành nhanh chóng.

Một điểm sáng nổi bật là việc hằng năm các cơ quan, đơn vị trong toàn quân đã thường xuyên, định kỳ tổ chức tuyên dương “Gương mặt trẻ tiêu biểu”, “Gương mặt trẻ triển vọng”. Đây không chỉ là hoạt động tôn vinh, mà còn là kênh quan trọng để phát hiện, tuyển chọn những cá nhân có thành tích xuất sắc trên các lĩnh vực: Huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, nghiên cứu khoa học, công tác Đảng, công tác chính trị, hậu cần, kỹ thuật…

Ở cấp toàn quân, chương trình tuyên dương “Gương mặt trẻ tiêu biểu”, “Gương mặt trẻ triển vọng” đã trở thành hoạt động thường niên có uy tín, tạo sức lan tỏa sâu rộng. Mỗi năm, hàng chục cá nhân xuất sắc được vinh danh, đại diện cho hàng nghìn cán bộ, đoàn viên thanh niên tiêu biểu trong toàn quân. Qua theo dõi cho thấy, nhiều cán bộ trẻ sau khi được tuyên dương đã tiếp tục phát triển, đảm nhiệm những vị trí quan trọng, trở thành lực lượng nòng cốt trong đơn vị. Việc tuyên dương không chỉ ghi nhận thành tích mà còn góp phần định hướng, bồi dưỡng và “đặt đúng chỗ” để tài năng trẻ phát huy năng lực, sở trường, cống hiến, đóng góp nhiều nhất công sức, trí tuệ.

Cùng với đó, công tác bồi dưỡng để giúp các cán bộ, sĩ quan trẻ tài năng về mọi mặt cũng được cấp ủy, chỉ huy các cấp quan tâm, tổ chức triển khai ngày càng bài bản, chặt chẽ, linh hoạt. Các đơn vị chú trọng xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng dài hạn; kết hợp giữa đào tạo chính quy với bồi dưỡng thực tiễn; giữa lý luận với thực hành. Nhiều mô hình hay như “cán bộ trẻ kèm cán bộ trẻ”, “cán bộ có kinh nghiệm dìu dắt cán bộ trẻ”, “tổ, nhóm nghiên cứu trẻ”… đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp rút ngắn quá trình trưởng thành của đội ngũ cán bộ trẻ trong toàn quân, trên mọi lĩnh vực khác nhau.

Tạo động lực để tài năng trẻ yên tâm cống hiến

Có thể khẳng định, nếu phát hiện và bồi dưỡng là bước khởi đầu, thì việc giữ chân và phát huy tài năng trẻ chính là yếu tố quyết định sự bền vững đối với công tác thu hút, trọng dụng nhân tài trong Quân đội. Thực tế cho thấy, những năm gần đây, Quân đội đã có nhiều chủ trương, giải pháp nhằm tạo động lực cho cán bộ trẻ phát triển.

Được sự quan tâm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, cán bộ, sĩ quan trẻ trong Bộ tư lệnh 86 đã tích cực tham gia nghiên cứu, sáng kiến cải tiến nhiều công trình chất lượng, ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn. Trong ảnh: Đoàn công tác Ban Thanh niên Quân đội tham quan các công trình, sáng kiến tham gia Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội của tuổi trẻ Bộ tư lệnh 86.

Đơn cử như, việc tổ chức tuyên dương “Gương mặt trẻ tiêu biểu”, “Gương mặt trẻ triển vọng” không chỉ dừng lại ở vinh danh, mà còn gắn với công tác sử dụng, quy hoạch cán bộ. Nhiều cá nhân sau khi được tuyên dương đã được ưu tiên cử đi đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, hoặc được giao nhiệm vụ quan trọng, với môi trường thử thách cao hơn. Đây chính là cách “giữ chân” hiệu quả thông qua tạo cơ hội phát triển.

Bên cạnh đó, các chính sách đãi ngộ, khen thưởng, tôn vinh ngày càng được quan tâm. Vừa qua, cùng đoàn công tác Ban Thanh niên Quân đội (Tổng cục Chính trị) đi khảo sát kết quả ứng dụng các công trình, đề tài đạt giải Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội vào thực tiễn, chúng tôi nhận thấy, hầu hết những sáng kiến, đề tài khoa học, mô hình hiệu quả của cán bộ trẻ đều được ứng dụng rộng rãi, phát huy hiệu quả trong thực tế công tác, đồng thời được khen thưởng kịp thời. Điều này không chỉ tạo động lực vật chất mà còn khơi dậy niềm tự hào, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của các tác giả, nhóm tác giả trẻ.

Ngoài ra, có thể nhận thấy, môi trường công tác của đội ngũ cán bộ trẻ cũng từng bước được các cơ quan, đơn vị, nhất là cơ quan, viện nghiên cứu khoa học cải thiện theo hướng dân chủ, cởi mở, khuyến khích sáng tạo. Nhiều đơn vị mạnh dạn giao nhiệm vụ khó cho cán bộ trẻ, tạo điều kiện để họ thử sức, khẳng định năng lực. Từ trong môi trường đó, nhiều tài năng trẻ đã trưởng thành nhanh chóng, có những đóng góp thiết thực vào nhiệm vụ chung của đơn vị.

Đặc biệt, thông qua các hoạt động tuyên dương, giao lưu, tọa đàm với gương mặt trẻ tiêu biểu, các đơn vị đã tạo ra diễn đàn để cán bộ trẻ chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa tinh thần vượt khó, sáng tạo. Những câu chuyện thực tiễn, những tấm gương cụ thể có sức thuyết phục cao, góp phần định hướng, cổ vũ thế hệ trẻ phấn đấu vươn lên.

Gắn phát triển tài năng trẻ với yêu cầu hiện đại hóa Quân đội

Trong điều kiện cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, việc phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ đang được gắn chặt với nhiệm vụ, yêu cầu hiện đại hóa Quân đội. Đề án “Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với QĐND Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050” xác định mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là: Xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chí áp dụng chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài quân sự; ban hành chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài quân sự.

Tài năng trẻ của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội tự tin thuyết trình công trình do mình làm chủ nhiệm tham gia Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 26.

Cùng với đó, tập trung thu hút, trọng dụng nhân tài quân sự trong các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, như chỉ huy tham mưu, chính trị, khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự, y dược học, tình báo quốc phòng. Phấn đấu nhân tài lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự, y dược học khoảng 40% so với tổng số nhân tài quân sự.

Đồng thời, phấn đấu tỷ lệ thu hút người có tài năng vào phục vụ Quân đội không dưới 5% so với tổng số tuyển dụng hằng năm, trong đó có khoảng 50% thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự, y dược học…

Để đạt được mục tiêu trên, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần xây dựng, đề ra các biện pháp, cơ chế phù hợp, đồng bộ, thống nhất, trong đó, phải bảo đảm mối liên kết chặt chẽ giữa phát hiện - bồi dưỡng - sử dụng - đãi ngộ; tránh tình trạng phát hiện nhưng không có cơ chế phát triển, hoặc bồi dưỡng nhưng chưa sử dụng hiệu quả. Cùng với việc tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách, việc nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả từ thực tiễn sẽ là chìa khóa để công tác phát hiện, bồi dưỡng và giữ chân tài năng trẻ trong Quân đội đạt được những bước phát triển vững chắc.

Thực tiễn triển khai các hoạt động phát hiện, bồi dưỡng, thu hút tài năng trẻ trong Quân đội những năm qua của các cơ quan, đơn vị, có thể khẳng định: Khi có cơ chế phù hợp, môi trường thuận lợi và sự quan tâm đúng mức, tài năng trẻ trong Quân đội sẽ được phát hiện, bồi dưỡng và phát huy hiệu quả, nỗ lực, tận tâm, tận hiến vì nhiệm vụ. Đây chính là nguồn lực quan trọng, góp phần xây dựng QĐND Việt Nam ngày càng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.