Phát hiện cá voi nhà táng biết 'đỡ đẻ' cho đồng loại

Cá voi nhà táng vây quanh con cá voi mẹ có tên Rounder ngoài khơi vùng biển Dominica vào tháng 7/2023. (Ảnh: nationalgeographic)

Một nghiên cứu khoa học mang tính đột phá vừa được công bố ngày 27/3 trên hai tạp chí danh tiếng Science và Scientific Reports tiết lộ rằng cá voi nhà táng không sinh nở đơn độc mà nhận được sự trợ giúp tích cực, có tổ chức từ cả đàn - một hành vi từ trước đến nay vẫn được xem là đặc trưng riêng của loài người.

Các nhà khoa học thuộc dự án Project CETI đã ghi lại được cảnh tượng chưa từng có khi 11 con cá voi nhà táng vây quanh con cá voi mẹ có tên Rounder ngoài khơi vùng biển Dominica vào tháng 7/2023. Ngay khi cá voi con chào đời, cả đàn đã phối hợp nhịp nhàng nâng con non lên mặt nước để thực hiện lần thở đầu tiên trong cuộc đời - một hành động mang ý nghĩa sống còn.

Điều đặc biệt gây chú ý trong giới khoa học là có đến một nửa số cá voi tham gia hỗ trợ hoàn toàn không có quan hệ huyết thống với cá voi mẹ.

Điều này cho thấy hành vi trợ giúp không đơn thuần xuất phát từ bản năng bảo tồn dòng máu di truyền, mà phản ánh một cấu trúc tương trợ xã hội phức tạp và tinh vi. Trong số những cá thể tham gia có cá voi bà Lady Oracle, cá voi chị Aurora và thậm chí cả một cá voi đực vị thành niên tên Allan.

Chuyên gia Alaa Maalouf thuộc Project CETI nhận định dù không hoàn toàn giống với quan niệm của con người, nhưng "chắc chắn có sự hỗ trợ và giúp đỡ dành cho cả mẹ lẫn con."

Nhà sinh vật học biển David Gruber, cũng thuộc Project CETI, khẳng định đối với cá voi nhà táng, việc sinh nở là một trải nghiệm tập thể, không phải hành trình cô độc.

Giáo sư nhân chủng học sinh học Wenda Trevathan thuộc Đại học Bang New Mexico (Mỹ) cho rằng phát hiện này là lời nhắc nhở quan trọng về việc con người thường tự cho rằng nhiều đặc điểm hành vi là độc quyền của mình, nhưng thực tế khoa học liên tục chứng minh điều ngược lại.

Nhà sinh thái học hành vi Philippa Brakes thuộc Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đánh giá đây là bằng chứng thuyết phục cho thấy sự kết hợp giữa hành vi văn hóa và bản năng trong những bối cảnh sinh tồn cụ thể.

Cơ sở dữ liệu phong phú của Project CETI được xây dựng từ quá trình theo dõi liên tục kể từ năm 2005 bởi nhà sinh vật học biển Shane Gero, người đã dày công xác định phả hệ chi tiết của đàn cá voi này qua nhiều thập kỷ./.

(TTXVN/Vietnam+)