Phát hiện hàng loạt sai phạm từ sổ sách đến công trường tại Công ty Thủy lợi Hải Dương

Dấu hiệu bất thường ​trong minh bạch tài chính và kê khai thuế

​Theo kết luận thanh tra, quá trình Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương hạch toán giá vốn hàng bán, thu nhập khác và lợi nhuận kế toán trước thuế của xí nghiệp này bị đánh giá là còn hạn chế, thiếu sót.

Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương - Ảnh: ITN.

Trong năm 2024, lợi nhuận kế toán trước thuế thực tế phải tăng thêm 63.000.000 đồng so với báo cáo do phải loại trừ chi phí mua cát đen không hợp lệ nhằm tránh rủi ro thuế.

Đến năm 2025, lợi nhuận lại tiếp tục tăng thêm 285.297.821 đồng do xí nghiệp đã hạch toán sai chi phí nhân công thuê ngoài (chứng từ không có chữ ký người nhận, nhân công đã kê khai thu nhập ở nơi khác) và ghi nhận sai khoản nợ phải trả không có biên bản đối chiếu.

​Hệ lụy trực tiếp của những sai sót nghiệp vụ này là việc khai sai căn cứ tính thuế, dẫn đến thiếu hụt nghĩa vụ tài chính với ngân sách Nhà nước. Cơ quan thanh tra xác định Xí nghiệp Khảo sát thiết kế và Xây dựng công trình đã vi phạm hành chính về thuế, làm thất thu tổng cộng 75.959.564 đồng. Trong đó, thuế Thu nhập doanh nghiệp nộp thiếu là 69.659.564 đồng (năm 2024 là 12.600.000 đồng; năm 2025 là 57.059.564 đồng) và thuế Giá trị gia tăng nộp thiếu là 6.300.000 đồng.

Nguyên nhân sâu xa được chỉ ra là do công ty này không rà soát thường xuyên tình trạng hoạt động của bên cung cấp vật liệu và buông lỏng quản lý nhân công thuê ngoài.

​Không chỉ dừng lại ở vấn đề sổ sách kế toán, mảng quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án công trình thủy lợi nội đồng (đại diện chủ đầu tư) lại bộc lộ sự yếu kém trong khâu kiểm soát chất lượng và khối lượng.

​Theo kết luận thanh tra, tại hàng loạt dự án, công trình, các đơn vị tư vấn đã lập dự toán tính sai số học, tính sai tăng về khối lượng thiết kế hoặc áp dụng định mức xây dựng chưa phù hợp với nội dung công việc.

Điều đáng nói là công tác thẩm tra, giám sát thi công của chủ đầu tư lại bộc lộ nhiều hạn chế khi không hề phát hiện ra những khối lượng thiết kế bị tính khống, tính sai này. Hậu quả là quá trình nghiệm thu, quyết toán đã không phản ánh đúng thực tế, dẫn đến việc thanh toán sai tăng giá trị lên tới 291.219.367 đồng tại 12 dự án, công trình.

​Bên cạnh đó, những quy định tại công trường cũng bị xem nhẹ. Việc ghi nhật ký thi công tại nhiều dự án (như sửa chữa trạm bơm Đồng Lạc, trạm bơm Đoàn Tùng A, hay các công trình Nạo vét Đông Xuân) rất sơ sài, chưa thể hiện chi tiết số lượng nhân công và thiết bị mà nhà thầu huy động tại hiện trường, vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình. Một số hợp đồng thi công xây dựng cũng không thỏa thuận rõ ràng về nghiệm thu, bàn giao sản phẩm theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

​Nhiều thiếu sót về năng lực chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp của các đơn vị tư vấn cùng với việc Ban quản lý dự án làm nhiều dự án, nhiều công việc cùng lúc đã tạo ra những hạn chế lớn, để xảy ra cho những sai phạm thất thoát vốn đầu tư.

​Bỏ ngỏ quyền lợi sát sườn của người lao động

​Dù đang sử dụng một lượng lớn nhân sự, nhưng trong hai năm liên tiếp 2024 và 2025, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương đã "quên" việc xây dựng kế hoạch và dành kinh phí cho việc đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động, đi ngược lại quy định của Bộ Luật Lao động.

​Bên cạnh đó, Sổ quản lý lao động của công ty cũng được lập một cách chống đối, thiếu vắng nhiều thông tin cốt lõi như: số giờ làm thêm, kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất, tai nạn lao động hay thời điểm, lý do chấm dứt hợp đồng.

​Kiên quyết thu hồi và kiểm điểm trách nhiệm

​Trước những vi phạm đã được chỉ mặt điểm tên, Thanh tra thành phố Hải Phòng đã thể hiện thái độ xử lý kiên quyết. Cụ thể, vào ngày 14/9/2026, cơ quan này đã ban hành Quyết định số 663/QĐ-TTTP thu hồi số tiền vi phạm thuế 75.959.564 đồng từ Xí nghiệp Khảo sát thiết kế và Xây dựng công trình. Cùng ngày, Quyết định số 664/QĐ-TTTP cũng được ban hành để thu hồi tổng số tiền 291.219.367 đồng thanh toán sai khối lượng từ các đơn vị thi công xây dựng.

​Về mặt hành chính, Thanh tra thành phố Hải Phòng đã kiến nghị Thuế thành phố Hải Phòng rà soát và xử phạt vi phạm hành chính đối với những sai phạm của Xí nghiệp Khảo sát thiết kế và Xây dựng công trình.

Đồng thời, đề nghị Sở Xây dựng thành phố Hải Phòng xử lý vi phạm trong hoạt động xây dựng đối với các tổ chức liên quan tại 2 công trình: Cải tạo mái kênh T11 trạm bơm Ngọc Trì và Sửa chữa trạm bơm Hùng Thắng A.

​Đối với nội bộ Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương, Chủ tịch công ty, Kế toán trưởng, Giám đốc Xí nghiệp Khảo sát thiết kế, Giám đốc Ban Quản lý dự án cùng các cán bộ, phòng ban liên quan phải tổ chức họp rút kinh nghiệm, kiểm điểm sâu sắc trách nhiệm cá nhân, tập thể vì đã để xảy ra chuỗi hạn chế, thiếu sót nêu trên.