Phát hiện khẩu hỏa đồng chỉ dài 23,75cm nhưng có thể viết lại lịch sử vũ khí thuốc súng: 28 chữ khắc hé lộ bí mật bị chôn giấu suốt gần 700 năm
Khẩu “hoàng tự hỏa đồng” được phát hiện trên núi Geumseongsan, thành phố Naju, được xác định là vũ khí thuốc súng cổ nhất còn tồn tại tại Hàn Quốc. Đáng chú ý, 28 chữ khắc trên hiện vật cung cấp thông tin về thời điểm chế tạo, trọng lượng, người giám sát và thợ thực hiện.
Ngày 21/9, Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju tổ chức họp báo tại Bảo tàng Cố cung Quốc gia ở Seoul để công bố kết quả nghiên cứu hiện vật.
“Hỏa đồng” là vũ khí sử dụng thuốc súng để phóng mũi tên hoặc đạn, được đánh giá có tầm bắn và sức công phá vượt trội so với cung tên cùng thời. Đến thời vua Sejong của triều Joseon, các vũ khí tương tự chủ yếu được gọi là “chongtong”.
Khẩu hoàng tự hỏa đồng được phát hiện vào tháng 11/2023 trên núi Geumseongsan. Khu vực đỉnh núi được lực lượng phòng không của Không quân Hàn Quốc sử dụng từ năm 1966. Trong quá trình rà phá bom mìn để xây dựng đường leo núi, quân đội đã phát hiện ra hiện vật trên vách đá, tại vị trí có độ cao tương đương khoảng 90% quãng đường lên đến đỉnh.

Khẩu hỏa đồng dài 23,75cm, đường kính nòng 1,66cm và nặng khoảng 1.032g. Ảnh: Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju Hàn Quốc
Khẩu hỏa đồng dài 23,75cm, đường kính nòng 1,66cm và nặng khoảng 1.032g. Nếu lắp thêm cán gỗ, tổng chiều dài vũ khí có thể đạt khoảng 1,2m. Các nhà nghiên cứu nhận định hiện vật có thể được 1 người mang theo và sử dụng.
Cấu tạo vũ khí gồm 3 phần chính: nòng phóng đạn, khoang chứa thuốc súng và bộ phận gắn với cán gỗ.
Trên phần gắn cán và khu vực nòng súng có tổng cộng 28 chữ khắc. Nội dung cho biết khẩu hỏa đồng được chế tạo vào tháng 12 năm Đinh Tỵ, nặng 1 cân 14 lạng, dưới sự giám sát của quan chức An Hyu-bo và do thợ tên “Seok” thực hiện.
Thông tin về năm Đinh Tỵ làm xuất hiện tranh luận về niên đại chính xác của vũ khí. Dựa trên tài liệu lịch sử và dữ liệu về các loại hỏa khí từng được phát hiện, giới nghiên cứu đưa ra 2 khả năng là năm 1377, cuối triều Goryeo, hoặc năm 1437, dưới thời vua Sejong của triều Joseon.
Nếu được chế tạo năm 1377, khẩu hỏa đồng xuất hiện đúng thời điểm Choe Mu-seon đề xuất thành lập cơ quan chuyên sản xuất hỏa khí. Theo “Cao Ly sử”, Hỏa đồng Đô giám được thành lập trong năm này để sản xuất thuốc súng và vũ khí thuốc súng ở cấp quốc gia.

Các chuyên gia tổ chức 8 cuộc tham vấn nhưng chưa thể thống nhất niên đại. Ảnh: Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju Hàn Quốc↵
Các chuyên gia tổ chức 8 cuộc tham vấn nhưng chưa thể thống nhất niên đại. 1 số ý kiến nghiêng về năm 1377, trong khi năm 1437 cũng là giai đoạn triều Joseon tích cực cải tiến vũ khí thuốc súng.
Dù được chế tạo vào năm 1377 hay 1437, hiện vật vẫn có niên đại sớm hơn những loại chongtong từng được tìm thấy tại Hàn Quốc.
Kết quả chụp CT và phân tích X-quang cho thấy khoang thuốc súng có hình tròn, dạng cấu tạo được cho là tồn tại trước giai đoạn cải tiến vũ khí dưới thời vua Sejong.
Phân tích kim loại phát hiện tạp chất gồm lưu huỳnh, silicon và bạc còn lại từ quá trình luyện kim. Các nhà nghiên cứu nhận định hiện vật không phải sản phẩm giả hoặc đồ phục dựng hiện đại mà được đúc bằng phương pháp truyền thống sử dụng đồng.
Hiện Hàn Quốc có 16 vũ khí thuốc súng được công nhận là bảo vật. Hiện vật có niên đại sớm nhất được xác định trước đây là thiên tự chongtong chế tạo năm 1555.
Với địa điểm phát hiện rõ ràng cùng nội dung chữ khắc cụ thể, khẩu hoàng tự hỏa đồng được đánh giá là tư liệu quan trọng để nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của vũ khí thuốc súng thời kỳ đầu tại Hàn Quốc.

