Phát hiện mới dưới lòng đất Italy giúp giải mã động đất

Nghiên cứu do các nhà khoa học Italy và Tây Ban Nha thực hiện, công bố từ ngày 7-9. Nhóm nghiên cứu kết hợp dữ liệu địa chất, động đất và chuyển động của vỏ Trái Đất để xây dựng mô hình mới về quá trình biến đổi địa chất ở dãy Apennine.

Dãy Apennine kéo dài khoảng 1.200 km dọc bán đảo Italy. Khu vực này có hoạt động địa chấn đáng kể và từ lâu được nghiên cứu để tìm hiểu sự tương tác phức tạp giữa các mảng kiến tạo ở Địa Trung Hải.

Dãy núi Apennines ở Italy. Ảnh: Wikipedia

Theo nghiên cứu, phần vật chất đặc và nặng ở phía dưới của vỏ Trái Đất đang dần tách khỏi phần phía trên rồi chìm xuống lớp phủ. Các nhà khoa học gọi quá trình này là tách lớp.

Tuy nhiên, đây không phải là 1 vết nứt lớn xuất hiện đột ngột trên mặt đất. Quá trình này diễn ra sâu dưới lòng đất và kéo dài trong khoảng thời gian địa chất hàng triệu năm.

Nhóm nghiên cứu cho rằng quá trình này bắt đầu từ khoảng 10 triệu năm trước. Khi sự mở rộng của biển Tyrrhenian suy giảm khoảng 2 triệu năm trước, quá trình tách lớp trở thành nguyên nhân chính duy trì biến dạng và hoạt động địa chấn ở Apennine.

Vì sao liên quan đến động đất?

Khi phần dưới của vỏ Trái Đất tách ra và chìm xuống lớp phủ, sự phân bố ứng suất trong lớp vỏ phía trên cũng thay đổi. Điều này tạo ra các vùng chịu kéo giãn hoặc nén ép khác nhau dọc dãy Apennine, từ đó thúc đẩy hoạt động của các đứt gãy và gây ra động đất.

Một điểm đáng chú ý là khu vực này xuất hiện cả động đất do kéo giãn dọc trục dãy núi và động đất do nén ép ở phía Đông. Mô hình tách lớp mới giúp các nhà khoa học giải thích sự tồn tại đồng thời của hai kiểu biến dạng này.

Tuy nhiên, phát hiện này không có nghĩa Italy đang đối mặt với nguy cơ vỏ Trái Đất “tách đôi” trong tương lai gần.

Đây là quá trình địa chất diễn ra rất chậm, được hình thành trong hàng triệu năm. Nghiên cứu tập trung giải thích động lực sâu bên dưới đang chi phối biến dạng và địa chấn ở Apennine, chứ không đưa ra dự báo về một trận động đất cụ thể.