Phát huy các giá trị di sản Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng

Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng được giao nhiệm vụ quản lý hơn 123.300ha rừng thuộc địa bàn các xã: Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Dân Hóa. Trong lâm phận quản lý, đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn, nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân (đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số) còn hạn chế. Do vậy, vẫn còn tình trạng một bộ phận nhỏ người dân vào rừng khai thác lâm sản trái phép, săn bắt, bẫy bắt động vật hoang dã, gây ảnh hưởng đến công tác bảo vệ rừng (BVR) và di sản…

Nhận thức rõ điều đó, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng với nòng cốt là Trung tâm BVR và Di sản thế giới luôn chú trọng tuyên truyền, vận động Nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và đồng bào tôn giáo, phát huy vai trò cộng đồng trong BVR, phòng cháy, chữa cháy rừng và gìn giữ đa dạng sinh học của Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha-Kẻ Bàng.

Lực lượng chức năng tuần tra bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng - Ảnh: N.H

Giám đốc Trung tâm BVR và Di sản thế giới Phạm Văn Tân cho biết, thời gian qua, nhờ tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp cho cộng đồng, nhận thức của người dân trên địa bàn VQG Phong Nha-Kẻ Bàng có sự chuyển biến rõ rệt; số vụ vi phạm giảm mạnh qua từng năm; người dân đã tích cực tham gia BVR, phòng cháy, chữa cháy rừng; hỗ trợ, giúp đỡ lực lượng chuyên trách BVR của VQG trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại tài nguyên rừng…

Năm qua, các đơn vị liên quan thuộc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã tổ chức 346 đợt tuyên truyền, vận động, giáo dục pháp luật đến 286 thôn, bản trên địa bàn các xã vùng đệm VQG, với sự tham gia của 6.356 người dân; tổ chức 810 đợt tuần tra, trực chốt với các tổ BVR tại các xã vùng đệm trong lâm phận VQG và các khu vực giáp ranh; tổ chức 33 đợt tuần tra, BVR và trực chốt phòng cháy, chữa cháy rừng; phối hợp xử lý 3 vụ vi phạm hành chính, với 3 đối tượng vi phạm và 1 vụ vi phạm hành chính không xác định được đối tượng vi phạm…

“Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, BVR di sản trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả kế hoạch quản lý mốc ranh giới VQG; rà soát, cập nhật đầy đủ hệ thống mốc giới, tuyến ranh. Đổi mới phương thức tổ chức tuần tra theo hướng “BVR tại gốc”; tăng cường tuần tra dài ngày trong rừng; đặc biệt chú trọng kiểm soát tại các vùng, khu vực rừng trọng điểm thường có hành vi xâm hại. Kết hợp tuần tra thường xuyên với tuần tra đột xuất, truy quét tại gốc nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp…”, ông Phạm Văn Tân nhấn mạnh.

Đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, dịch vụ

Bên cạnh nhiệm vụ quản lý, BVR di sản, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng luôn chú trọng phát huy giá trị của di sản thông qua các hoạt động du lịch, dịch vụ. Với định hướng du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, Phong Nha-Kẻ Bàng giữ vai trò trung tâm du lịch của tỉnh, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã từng bước đa dạng hóa các loại hình du lịch thân thiện với môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp và bền vững.

Năm 2025, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã triển khai hiệu quả đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí VQG Phong Nha-Kẻ Bàng giai đoạn 2021-2030; hoàn thiện, trình thẩm định và phê duyệt các dự án du lịch sinh thái trong VQG; đưa vào khai thác dự án du lịch sinh thái “Đường Trường Sơn huyền thoại-hang Chỉ Huy”; cho thuê môi trường rừng tại 3 điểm (đồi Bà Tây, Km8, Vườn thực vật); được UBND tỉnh chấp thuận triển khai 3 dự án du lịch sinh thái tại suối nước Moọc, sông Chày-hang Tối và Bách xanh đá-hang Kling; đồng thời khảo sát, xây dựng các sản phẩm du lịch mới…

Bên cạnh đó, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã chú trọng đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng và dịch vụ tại các tuyến, điểm du lịch; thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng, chỉnh trang trang thiết bị, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, vệ sinh môi trường, cứu hộ cứu nạn.

Đồng thời, tổ chức ký kết quy chế phối hợp quản lý hoạt động du lịch trên địa bàn xã Phong Nha; tuyên truyền pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa và ký kết hợp đồng nguyên tắc; duy trì hiệu quả dịch vụ ăn uống, nâng cao chất lượng phục vụ; phát triển các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản địa phương, góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân vùng đệm.

Trong năm, các tuyến, điểm du lịch trong VQG đã đón và phục vụ hơn 893.000 lượt khách; trong đó, khách trong nước đạt hơn 714.300 lượt, khách quốc tế đạt hơn 178.670 lượt. Tổng doanh thu tại các khu, điểm, tuyến du lịch trên địa bàn VQG đạt hơn 314 tỉ đồng…

Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng Phạm Hồng Thái cho biết, mặc dù công tác phát triển du lịch, dịch vụ đã phục hồi và tăng trưởng, song sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu sản phẩm quy mô lớn tạo điểm nhấn; hoạt động đổi mới còn chậm, dịch vụ bổ trợ chưa đồng bộ, chưa khắc phục được tính mùa vụ. Công tác tuyên truyền, quảng bá hiệu quả lan tỏa chưa cao trong khi cạnh tranh về giá cả, chất lượng dịch vụ ngày càng gay gắt…

“Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ mà Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã đề ra trong năm 2026, các sở, ban, ngành và chính quyền các địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý VQG; xác định Phong Nha-Kẻ Bàng là tài sản vô giá, là động lực phát triển bền vững của tỉnh; chủ động tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách; ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng, bảo tồn và phát triển du lịch; bảo đảm an ninh, trật tự an toàn cho di sản và du khách…”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo nhấn mạnh tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng.

Ngọc Hải