Phát huy hiệu quả nguồn viện trợ quốc tế

Hợp tác chặt chẽ, hướng về người dân và cơ sở

Đâu đó trên những cánh đồng đã xanh trở lại, những biển cảnh báo nguy hiểm vẫn còn hiện hữu. Mỗi mét đất được làm sạch và hồi sinh phải mất rất nhiều thời gian, công sức và sự kiên trì. Không chỉ chịu tác động nặng nề từ hậu quả chiến tranh, tỉnh Quảng Trị còn thường xuyên đối mặt với thiên tai, biến đổi khí hậu và tỉ lệ hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa còn cao.

Sau hợp nhất, tỉnh Quảng Trị bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội lẫn thách thức. Trong hành trình đó, nguồn vốn và sự đồng hành của các tổ chức PCPNN cùng các đối tác quốc tế đóng vai trò hết sức thiết thực.

Tổ chức Plan International, KOICA bàn giao thiết bị lọc nước cho người dân - Ảnh: Phan Khiêm

Để huy động nguồn lực hiệu quả, tỉnh đã ban hành Chương trình vận động viện trợ PCPNN giai đoạn 2020-2025, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các đối tác đồng hành lâu dài. Địa phương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý dự án ở cấp cơ sở. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn bảo đảm nguồn vốn viện trợ được phân bổ đúng mục tiêu, đúng đối tượng.

Trong giai đoạn 2020-2025, tỉnh Quảng Trị đã vận động được 527 dự án mới giá trị hơn 160 triệu USD (tương đương hơn 4.000 tỉ đồng) từ viện trợ PCPNN. So với giai đoạn trước, số dự án vận động được tăng 68%, giá trị viện trợ tăng 31%.

Tổng giá trị giải ngân nguồn viện trợ PCPNN của địa phương đạt gần 11% tổng giá trị giải ngân của cả nước (1.380 triệu USD). Kết quả giải ngân tăng qua từng năm, cụ thể năm 2020 đạt 19,191 triệu USD; năm 2021 đạt 25,648 triệu USD; năm 2022 đạt 24,844 triệu USD; năm 2023 đạt 24,316 triệu USD; năm 2024 đạt 28,702 triệu USD và năm 2025 đạt 26,389 triệu USD.

Hiện nay, khoảng 70 tổ chức PCPNN và 30 tổ chức quốc tế đang hoạt động tại địa phương. Các dự án tập trung giải quyết các vấn đề xã hội, khắc phục hậu quả chiến tranh, giáo dục và đào tạo, y tế; cứu trợ khẩn cấp, phòng ngừa thảm họa và hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội.

Các tổ chức như Plan International, World Vision International hay Ủy ban Y tế Hà Lan-Việt Nam (MCNV) đã triển khai nhiều mô hình phát triển cộng đồng, y tế và phục hồi chức năng. Hiệu quả từ nguồn vốn vay sinh kế trực tiếp hỗ trợ người dân cải thiện đời sống.

Trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn, sau hơn 19 năm hoạt động, Tổ chức Viện trợ nhân dân Na Uy (NPA) đã hỗ trợ tỉnh xác định bản đồ ô nhiễm trên diện tích hơn 82.000ha; rà phá, tiêu hủy an toàn hơn 110.000 vật liệu nổ và trao trả hơn 5.000ha đất sạch. NPA cũng hỗ trợ thành lập Trung tâm Hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị-mô hình đầu tiên ở cấp địa phương tại Việt Nam, giữ vai trò quản lý, điều phối các hoạt động khắc phục hậu quả vật liệu nổ.

Cùng với đó, PeaceTrees Vietnam qua hơn 30 năm đã rà phá bom mìn trên 3.600ha, xây dựng nhiều trường mầm non, thư viện và trồng hơn 50.000 cây xanh. Việc làm sạch đất đai mang lại sự an tâm cho người dân. Bà Nguyễn Thị Tam, thôn Liên Hòa, xã Nam Trạch chia sẻ: “Trước đây diện tích vườn canh tác có nhiều bom bi nên bà con không dám sản xuất, sau khi lực lượng chức năng rà phá an toàn, gia đình đã yên tâm lao động, phát triển kinh tế”.

Cam kết đồng hành và triển vọng phát triển bền vững

Sự hiện diện lâu dài của các tổ chức, như: MAG, Plan International, PeaceTrees Vietnam, World Vision International, Zhishan Foundation, NPA, Medipeace, MCNV, Caritas Australia, Pacific Links Foundation, CRS, Oxfam Novib, Golden West Humanitarian Foundation, Global Civic Sharing, Handicap International, Save the Children International, VVOB, The DOVE Fund... khẳng định tính hiệu quả của môi trường hợp tác tại địa phương.

Rà phá bom mìn, vật liệu nổ sau chiến tranh do tổ chức phi chính phủ nước ngoài tài trợ - Ảnh: Phan Khiêm

Chia sẻ về chặng đường gần 30 năm gắn bó với Quảng Trị, ông Hoàng Trọng Thủy, Trưởng đại diện tổ chức Zhi Shan Foundation tại Việt Nam cho biết, sự thành công của các dự án xuất phát từ ba yếu tố: Lĩnh vực hỗ trợ (dinh dưỡng, sức khỏe, giáo dục cho trẻ em vùng sâu, vùng xa) phù hợp với tôn chỉ và năng lực tài chính của tổ chức; sự đồng hành trách nhiệm của chính quyền địa phương cùng hiệu quả thực chất được cộng đồng đón nhận.

Về định hướng hợp tác giai đoạn 2026-2030, ông Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Ngoại vụ khẳng định địa phương luôn trân trọng nguồn lực, kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế trong việc giải quyết khó khăn trước mắt và tạo điều kiện phát triển lâu dài. Tỉnh Quảng Trị mong muốn các tổ chức tiếp tục đồng hành trong các lĩnh vực ưu tiên như khắc phục hậu quả chiến tranh, giảm nghèo, cải thiện sinh kế và ứng phó biến đổi khí hậu. UBND tỉnh Quảng Trị cam kết tiếp tục đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi và chỉ đạo các cấp, ngành phối hợp chặt chẽ để triển khai các dự án đạt hiệu quả cao nhất.

Sự đồng lòng giữa chính quyền địa phương và các đối tác quốc tế đang mở ra những nguồn lực thiết thực để tỉnh Quảng Trị khắc phục khó khăn, phát triển kinh tế-xã hội bền vững trong giai đoạn mới.