UNCLOS – Nền tảng của trật tự và ổn định trên biển

TS. Martin Ratcovich Leopardi, Cố vấn pháp lý cao cấp về Luật quốc tế, Bộ Ngoại giao Thụy Điển, trong phiên thảo luận thứ 5 với chủ đề "UNCLOS, Tính chính danh trên biển và phương hướng hợp tác", sáng 8/10. (Nguồn: BTC)

Khuôn khổ pháp lý quan trọng

Vị chuyên gia đánh giá, UNCLOS đã thiết lập khuôn khổ pháp lý để tiến hành các hoạt động trên đại dương và biển, qua đó đóng góp to lớn vào việc tăng cường tính đoán định (predictability) và sự ổn định (stability) trong quan hệ quốc tế.

Theo ông, khi các quốc gia hành xử phù hợp với UNCLOS và luật pháp quốc tế nói chung, tất cả các nước đều có thể góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế và xây dựng lòng tin.

TS. Martin Ratcovich Leopardi nhấn mạnh, những nguyên tắc này có ý nghĩa đối với Biển Đông cũng như đối với biển Baltic và các vùng biển, đại dương khác trên thế giới.

Trong bối cảnh môi trường biển ngày càng phức tạp và xuất hiện nhiều thách thức mới, TS. Martin Ratcovich Leopardi cho rằng UNCLOS cần tiếp tục được nhìn nhận như một khuôn khổ pháp lý quan trọng.

Cũng giống như nhiều công cụ pháp lý quốc tế chủ chốt khác, UNCLOS được xây dựng và thống nhất trong nhận thức rằng các điều kiện áp dụng Công ước có thể khác nhau giữa các khu vực.

Việc các quốc gia thể hiện rõ cam kết đối với UNCLOS sẽ góp phần xây dựng một trật tự hàng hải an toàn và dựa trên luật pháp. Đối với các quốc gia nhỏ và trung bình, khuôn khổ này đặc biệt quan trọng, bởi có thể tạo cơ sở cho việc hình thành các lập trường riêng hoặc các lập trường chung.

Bên cạnh đó, TS. Martin Ratcovich Leopardi bày tỏ, UNCLOS đã tạo ra một khuôn khổ toàn diện và tương đối rõ ràng cho các hoạt động hàng hải.

Theo ông, việc các quốc gia cùng thừa nhận và dựa trên UNCLOS như khuôn khổ pháp lý chung sẽ tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác quốc tế, trong đó có cả những hình thức hợp tác mang tính thực tiễn ngay trên biển. Dù còn nhiều khía cạnh khác cần được xem xét, song việc coi UNCLOS là điểm xuất phát chung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

TS. Martin Ratcovich Leopardi chụp ảnh cùng các nhà lãnh đạo trẻ tại Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18. (Nguồn: Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam)

Vai trò của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại

Khi được hỏi về vai trò của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại và hợp tác về luật pháp quốc tế cũng như các vấn đề biển, TS. Martin Ratcovich Leopardi cho biết, bản thân ông nhận thức rõ vai trò của đất nước hình chữ S trong việc tổ chức và thúc đẩy đối thoại trên nhiều lĩnh vực. Vai trò này đã được Thụy Điển cũng như cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao.

TS. Martin Ratcovich Leopardi dẫn Hội thảo quốc tế về Biển Đông được tổ chức thường niên là một ví dụ rõ nét. Theo ông, đây là một diễn đàn có giá trị, tạo điều kiện để các bên trao đổi quan điểm và thúc đẩy đối thoại.

Bên cạnh đó, chia sẻ về kinh nghiệm của Thụy Điển trong thúc đẩy luật pháp quốc tế, quản trị biển và hợp tác đa phương, TS. Martin Ratcovich Leopardi cho biết, các chính phủ Thụy Điển đều xem luật pháp quốc tế là nền tảng trong chính sách đối ngoại của đất nước.

Trên tinh thần đó, Thụy Điển luôn thể hiện sự ủng hộ rõ ràng đối với UNCLOS cũng như các thể chế được hình thành trên cơ sở Công ước.

Vị chuyên gia bày tỏ, cách tiếp cận này đã mang lại những lợi ích đáng kể cho hợp tác quốc tế tại biển Baltic cũng như các hoạt động hàng hải có sự tham gia của Thụy Điển.

Theo ông, trên cơ sở ủng hộ luật pháp quốc tế, Thụy Điển cũng ủng hộ những cách tiếp cận tương tự tại các khu vực khác trên thế giới, trong đó có Biển Đông.

TS. Martin Ratcovich Leopardi là Cố vấn pháp lý cao cấp về Luật quốc tế của Bộ Ngoại giao Thụy Điển từ năm 2019. Ông có nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy luật quốc tế, với các công trình tập trung vào luật biển, cơ sở hạ tầng dưới biển, luật Bắc Cực và các vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động trên biển. Ông nhận bằng Tiến sĩ Luật tại Đại học Stockholm năm 2019.