Phát huy sức mạnh của hiệp hội doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới

Đóng góp hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh doanh

Sáng 25/5, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị Hiệp hội Doanh nghiệp toàn quốc với chủ đề: “Tăng cường, phát huy sức mạnh của các hiệp hội doanh nghiệp đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới”.

Sáng 25/5, VCCI tổ chức Hội nghị Hiệp hội Doanh nghiệp toàn quốc. Ảnh: NH

Phát biểu tại hội nghị, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI cho biết: Để chuẩn bị cho sự kiện, VCCI đã trao đổi, phối hợp rất tích cực với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan, đặc biệt là Bộ Nội vụ và một số bộ, ban, ngành, hiệp hội doanh nghiệp nhằm điều tra, khảo sát những mặt tích cực cũng như tồn tại của cộng đồng doanh nghiệp. Từ đó tìm ra những việc cần làm trong thời gian tới để hoạt động của các hiệp hội doanh nghiệp được hỗ trợ tốt hơn, tích cực hơn cho doanh nghiệp hội viên.

Theo ông Nguyễn Đức Phong - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Thời gian qua, các hiệp hội doanh nghiệp đã được hình thành và phát triển mạnh mẽ, tập hợp đầy đủ các loại hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh; nói lên tiếng nói của hội viên; hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất kinh doanh; nâng cao năng lực cạnh tranh của các thành viên hiệp hội.

Các hiệp hội cũng đã tham gia tích cực vào quá trình phản biện, đóng góp ý kiến, tham mưu xây dựng chính sách pháp luật; góp phần thúc đẩy các cơ chế công bằng, minh bạch và tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động của doanh nghiệp. Trong năm 2024, 2025 và những tháng đầu năm 2026, VCCI cùng với các hiệp hội doanh nghiệp đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến cho hàng nghìn văn bản liên quan đến xây dựng chính sách pháp luật, thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp và môi trường kinh doanh.

Sự kiện thu hút sự quan tâm của đại diện các bộ, ngành, hiệp hội doanh nghiệp. Ảnh: NH

Các cơ chế tham vấn, phản biện chính sách và đóng góp ý kiến này đã góp phần thúc đẩy hoàn thiện thể chế, chính sách, giảm thủ tục hành chính, đặc biệt là trong lĩnh vực thuế và hải quan. Cùng đó, các nghị quyết của Bộ Chính trị và Trung ương đã định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó Nghị quyết 41 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ mới đã trở thành cơ sở để đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân phát huy vai trò của mình trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Nhiều hoạt động triển khai Nghị quyết của Đảng, chương trình hành động của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các hiệp hội doanh nghiệp. Trong đó, các chương trình đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho doanh nhân, kết nối doanh nghiệp đã được triển khai chất lượng, hiệu quả, góp phần thực hiện các mục tiêu lớn của Đảng và Nhà nước trong xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nhân thời kỳ mới.

Phát huy sức mạnh hiệp hội trong kỷ nguyên mới

Tuy đạt được những kết quả tích cực, song theo ông Nguyễn Đức Phong, các hiệp hội doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động. Nguồn lực triển khai các hoạt động hỗ trợ hội viên còn hạn chế, chủ yếu là khó khăn về tài chính; thiếu đội ngũ chuyên gia; sự liên kết giữa các hội viên chưa chặt chẽ và tính chủ động chưa cao.

Khẳng định vai trò quan trọng của các hiệp hội doanh nghiệp, ngành hàng trong bối cảnh mới, đại diện các hiệp hội doanh nghiệp mong muốn, VCCI sẽ là cầu nối để tập hợp các ý kiến của các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giúp Việt Nam đạt được khát vọng hùng cường vào năm 2045.

Cụ thể, tại tham luận với chủ đề “Nâng cao vai trò đại diện và phản biện chính sách của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam trong giai đoạn tới”, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) cho rằng: Trong năm 2025, hiệp hội đã tiếp nhận, tư vấn và hỗ trợ giải quyết thành công gần 55 vụ việc tranh chấp chuyên môn, vướng mắc nghiệp vụ hàng ngày của hội viên, nhận được sự đánh giá cao về tính thực tiễn và hiệu quả.

Năm 2026, VLA tiếp tục thể hiện vai trò xây dựng, góp ý chính sách kịp thời và có trách nhiệm thông qua việc kiến nghị Chính phủ nghiên cứu, tham gia Công ước về chứng từ vận tải có thể chuyển nhượng, nhằm tạo cơ sở pháp lý cho chứng từ vận tải điện tử, vận tải đa phương thức và thương mại số; kiến nghị này đang được Bộ Ngoại giao đưa ra họp bàn với các cơ quan, tổ chức liên quan vào ngày 29/5/2026…

Những hoạt động trên cho thấy, phản biện chính sách của hiệp hội doanh nghiệp không chỉ là góp ý văn bản, mà còn là một cơ chế cảnh báo sớm từ thị trường. Khi có biến động bất thường, hiệp hội có thể nhanh chóng thu thập dữ liệu từ doanh nghiệp, nhận diện tác động chính sách và thị trường, từ đó đề xuất giải pháp kịp thời, thực chất và sát nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp.

Chủ đề của Hội nghị Hiệp hội Doanh nghiệp toàn quốc là “Tăng cường, phát huy sức mạnh của hiệp hội doanh nghiệp, đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: NH

Để phát huy vai trò của VCCI trong kỷ nguyên mới, ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng: VCCI cần tập trung vào một số yếu tố, trong đó cần tăng tính chủ động trong góp ý các văn bản, chính sách pháp luật chứ không chờ các tổ chức, đơn vị gửi công văn mới có ý kiến. Bên cạnh đó, VCCI cần có những báo cáo nghiên cứu mang tính bền bỉ như Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), ví dụ như Sách trắng của VCCI để liệt kê những vấn đề tồn tại trong môi trường kinh doanh giữa các năm, đồng thời phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp có các chương trình đào tạo, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh mới.

Khẳng định hiệp hội doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng, song theo PGS. TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI: Một trong những hạn chế của các hiệp hội doanh nghiệp hiện nay là địa vị chưa rõ ràng và chưa đầy đủ. Cho đến nay, khung khổ pháp luật về hoạt động của hội nói chung và hiệp hội doanh nghiệp nói riêng vẫn chưa được hoàn thiện.

“Hiện nay, Nghị định 126-NĐ/CP là văn bản pháp lý có hiệu lực cao nhất điều chỉnh hoạt động của các hội nói chung. Tuy nhiên, đối với các hiệp hội doanh nghiệp, nhiều hoạt động chuyên môn vẫn đang chịu sự điều chỉnh của các quy định khác nhau theo từng lĩnh vực, ngành nghề và tính chất công việc, đặc biệt là trong hoạt động đối ngoại” – ông Hồ Sỹ Hùng thông tin.

Từ những phân tích trên, trong thời gian tới, để nâng cao chất lượng hoạt động của các hiệp hội doanh nghiệp, góp phần phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế, đại diện VCCI cho rằng, cần tập trung 3 nhóm vấn đề: Thứ nhất, cần tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với các hiệp hội; Thứ hai, tiếp tục bổ sung, hoàn thiện văn bản pháp luật quản lý nhà nước đối với hiệp hội doanh nghiệp; Thứ ba, tiếp tục đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp.