Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với khai thác hiệu quả các nguồn lực

Đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh); đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tại phiên thảo luận.

Toàn cảnh phiên thảo luận tổ chiều 24/10.

Góp ý tại phiên thảo luận tổ, các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh sự cần thiết ban hành, sửa đổi các luật nhằm tạo hành lang pháp lý, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, bảo đảm sức khỏe Nhân dân và đáp ứng yêu cầu bảo hộ, khai thác quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, khắc phục bất cập trong thực tiễn thi hành, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và huy động hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển KT-XH.

Làm rõ chính sách ưu đãi, cơ chế thử nghiệm trong phát triển công nghiệp văn hóa

Đồng chí Lê Minh Hưng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) tại phiên thảo luận.

Thảo luận về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đại biểu cho rằng cần đánh giá tác động, tính khả thi của chính sách; phân định rõ thẩm quyền của trung ương, địa phương, bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành. Chính sách cần có trọng tâm, lấy chủ thể sáng tạo và doanh nghiệp làm trung tâm, gắn với chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa; làm rõ cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, khai thác quyền sở hữu trí tuệ, chính sách đối với nghệ sĩ, nghệ nhân, nhân lực chất lượng cao; bảo đảm đồng bộ pháp luật về đất đai, quy hoạch, đầu tư, đồng thời tăng cường kiểm soát nền tảng xuyên biên giới và bảo vệ dữ liệu văn hóa số quốc gia.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) phát biểu ý kiến.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị làm rõ khái niệm, phạm vi áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát phù hợp với đặc thù ngành công nghiệp văn hóa. Đồng thời, rà soát chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, mở rộng phạm vi điều chỉnh, tạo điều kiện để người có thành tích cao, kỹ năng nghề nghiệp nổi bật tham gia đào tạo các lĩnh vực nghệ thuật đặc thù tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; hoàn thiện tiêu chí hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, tránh chồng chéo đối tượng.

Đối với chính sách ưu đãi thuế, đại biểu đề nghị xác định rõ đối tượng, điều kiện và nguồn lực thực hiện, bảo đảm đồng bộ giữa các luật thuế; làm rõ thời điểm tính ưu đãi thuế thu nhập cá nhân và các khoản chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Đại biểu Lê Thành Đông - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh phát biểu.

Đại biểu Lê Thành Đông - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh đề nghị bổ sung cơ chế thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển công nghiệp văn hóa. Trong đó, khuyến khích ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, xác thực sản phẩm văn hóa số; xây dựng cơ chế cấp quyền khai thác thương mại dữ liệu văn hóa số; thúc đẩy hợp tác, chia sẻ lợi ích với cộng đồng khi khai thác thương mại tri thức truyền thống và tài nguyên văn hóa; hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm khả năng kết nối, tương thích giữa các nền tảng; phát triển sản phẩm văn hóa dễ tiếp cận với người khuyết tật, người cao tuổi.

Đại biểu cũng đề xuất gắn nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và các chủ thể sáng tạo.

Đại biểu Nguyễn Hà My - Thanh tra viên, Thanh tra tỉnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) tham gia thảo luận.

Đại biểu Nguyễn Hà My - Thanh tra viên Thanh tra tỉnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị làm rõ khái niệm “chủ thể sáng tạo”, phân biệt chủ thể trực tiếp sáng tạo với chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ; bổ sung cộng đồng dân cư, dòng họ vào nhóm chủ thể tham gia hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; đồng thời khuyến khích hình thành các trung tâm ươm tạo, không gian làm việc chung cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực này.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung nghĩa vụ bảo đảm sự tham gia và chia sẻ lợi ích hợp pháp với cộng đồng chủ thể di sản khi khai thác giá trị di sản văn hóa để phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa; giao Chính phủ quy định thống nhất về trình tự, thủ tục và các yêu cầu cơ bản đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng khác nhau.

Phát biểu thảo luận tổ, đồng chí Lê Minh Hưng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh Chính phủ sẽ chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến thẩm tra của các cơ quan Quốc hội và ý kiến của đại biểu, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi.

Đồng chí Lê Minh Hưng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) phát biểu thảo luận.

Đối với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, cần chú trọng phát triển hệ sinh thái, hạ tầng, thị trường và sản phẩm văn hóa trọng điểm; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và rà soát chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư.

Về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), cần đổi mới phương thức quản lý theo hướng dựa trên mức độ rủi ro, quản lý theo chuỗi và đẩy mạnh chuyển đổi số; thống nhất đầu mối quản lý nhà nước, tăng cường hậu kiểm và giám sát.

Liên quan tới dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; cần làm rõ trách nhiệm quản lý, cơ chế phối hợp và chuyển tiếp nhiệm vụ giữa các cơ quan, bảo đảm giải quyết hồ sơ, thủ tục liên tục, không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Phân định rõ trách nhiệm quản lý giữa các bộ, ngành và địa phương

Đối với dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), nhiều ý kiến đề nghị rà soát, bảo đảm thống nhất với pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và xử lý vi phạm hành chính; đánh giá đầy đủ nguồn lực kiểm nghiệm, kinh phí xây dựng dữ liệu và năng lực thực thi tại địa phương. Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm cần gắn với giám sát, cảnh báo sớm, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm hiệu quả.

Các ý kiến cũng đề nghị rà soát thủ tục công bố, đăng ký sản phẩm theo hướng tập trung vào nhóm thực phẩm có nguy cơ cao, đơn giản hóa hồ sơ, hạn chế yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có; quy định rõ trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh và nền tảng thương mại điện tử trong truy xuất, thu hồi thực phẩm không bảo đảm an toàn. Đồng thời, làm rõ điều kiện áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến; có quy định phù hợp với cơ sở nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến; hoàn thiện cơ chế kiểm tra, thử nghiệm, thu hồi và xử lý vi phạm. Các chính sách về thực phẩm nhập khẩu, phân tích nguy cơ, quảng cáo, ghi nhãn, ưu đãi và chuyển tiếp cũng cần được rà soát đồng bộ, vừa bảo vệ sức khỏe người dân, vừa giảm chi phí tuân thủ, không phát sinh thêm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Bảo đảm đồng bộ pháp luật, nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ

Các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan. Đồng thời, cần theo dõi, đánh giá việc thi hành luật để có cơ sở đề xuất sửa đổi toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Các đại biểu cũng đề nghị xác định rõ Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ; đánh giá việc bỏ điều kiện đối với tổ chức, cá nhân giám định sở hữu trí tuệ, bảo đảm kiểm soát chất lượng và độ tin cậy của kết luận giám định.

Bên cạnh đó, cần rà soát kỹ các quy định chuyển tiếp, làm rõ phạm vi, đối tượng và cách xử lý hồ sơ nộp trước và sau ngày 1/7/2026, tránh trùng lặp, bỏ sót hoặc phát sinh cách hiểu khác nhau khi thực hiện. Đồng thời, đánh giá tính khả thi của việc áp dụng quy định mới về thẩm định đơn đăng ký bảo hộ quyền đối với giống cây trồng đối với các hồ sơ chưa được xử lý xong. Với quyền và nghĩa vụ theo các bằng bảo hộ đã cấp, cần cân nhắc tác động của việc mở rộng quyền của chủ bằng, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa chủ sở hữu và các tổ chức, cá nhân đã đầu tư, khai thác hoặc chuẩn bị khai thác giống cây trồng trước khi luật có hiệu lực.