Phát triển du lịch nông thôn vì lợi ích cộng đồng

Điểm du lịch cộng đồng Đại An đang thu hút nhiều du khách đến tham quan, thưởng thức các món ăn dân dã. Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Cộng đồng làm du lịch

Những ngày này, điểm du lịch cộng đồng Đại An (xã Phú Ninh) thu hút đông đảo du khách tham quan, đặc biệt khi cánh đồng sen nở rộ. Từ tháng 10/2025, 18 hộ dân tham gia trồng sen trên diện tích 1,4ha nhằm phục vụ điểm du lịch cộng đồng. Nhờ đó, các hộ dân có thêm thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ cho du khách.

Anh Trương Công Yên (thôn Đại An) cho biết, người dân còn kết hợp nuôi cá, ốc ở chân ruộng sen để tạo nguồn thực phẩm phục vụ du khách. Anh chia sẻ: “Những ngày cuối tuần, lượng khách đến tham quan, chụp ảnh tại cánh đồng sen khá đông. Sau những giờ vui chơi, du khách thường có nhu cầu thưởng thức các món ăn dân dã địa phương. Đây là tín hiệu tích cực để người dân mạnh dạn đầu tư phát triển du lịch gắn với nông nghiệp”.

Mô hình không chỉ tạo ra cánh đồng sen thu hút du khách mỗi mùa hoa nở, mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Vụ đông xuân 2025 - 2026, năng suất hạt sen đạt khoảng 2 tấn/ha. Với giá bán 60 nghìn đồng/kg, sau khi trừ chi phí, người dân thu lãi gần 4 triệu đồng/sào, cao gấp 2-3 lần so với trồng lúa trước đây. Bên cạnh đó, việc kết hợp nuôi cá và ốc bươu đen trong ruộng sen cũng góp phần tạo thêm nguồn thu nhập.

Theo Chủ tịch UBND xã Phú Ninh Nguyễn Hữu Bình, điểm du lịch cộng đồng Đại An bước đầu đã hình thành các sản phẩm trải nghiệm, ẩm thực và giới thiệu sản vật địa phương. Trong tổng số hơn 6,2ha với 90 hộ canh tác, địa phương đã quy hoạch 4,3ha để phát triển du lịch cộng đồng.

Trong đó, hơn 2,5ha đất lúa kém hiệu quả được chuyển đổi sang trồng sen, nuôi cá, nuôi ốc và phát triển các mô hình nông nghiệp kết hợp trải nghiệm. Xã Phú Ninh đang hoàn thiện quy hoạch phát triển du lịch cộng đồng ven hồ Phú Ninh, lấy điểm du lịch Đại An làm hạt nhân. Mục tiêu là nâng cao thu nhập cho người dân và tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

Không chỉ ở Phú Ninh, tại phường Hội An, cộng đồng dân cư Kim Bồng cũng tích cực tham gia phát triển du lịch gắn với bảo tồn làng nghề truyền thống. Người dân nơi đây đã chủ động tham gia các lớp đào tạo, đề xuất các sản phẩm và điểm tham quan. Họ cũng thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái và Du lịch cộng đồng Kim Bồng nhằm trực tiếp cung ứng dịch vụ cho du khách.

Cùng với việc cải thiện hạ tầng, cảnh quan và môi trường, làng mộc Kim Bồng đã đón nhiều đoàn khảo sát và hơn 20.000 lượt khách tham quan. Thu nhập của các hộ trực tiếp tham gia phục vụ du lịch từng bước được cải thiện, tạo thêm động lực gìn giữ nghề truyền thống.

Lễ hội Văn hóa - Du lịch Đại Bình năm 2026 sẽ diễn ra vào tháng 8/2026. Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Tại xã Nông Sơn, công tác chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa - Du lịch Đại Bình năm 2026 cũng đang được triển khai. Các điểm check-in và tuyến đường trong khu dân cư đang được khảo sát nhằm xây dựng phương án chỉnh trang, tạo điểm tham quan và trải nghiệm cho du khách.

Với chủ đề “Đại Bình - Điểm đến xanh”, lễ hội dự kiến diễn ra vào tháng 8/2026 với nhiều hoạt động phong phú như trưng bày sản phẩm OCOP, phiên chợ quê, hội thi văn nghệ, giải chạy khám phá Đại Bình, cùng các hoạt động thể thao, nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng. Đây không chỉ là dịp quảng bá hình ảnh vùng quê sinh thái bên sông Thu mà còn góp phần giới thiệu những giá trị văn hóa và sản vật đặc trưng của địa phương.

Thành phố Đà Nẵng xác định gần 170 tài nguyên có thể phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn. Du lịch nông nghiệp, nông thôn đã thu hút hơn 4.000 hộ gia đình tham gia và khoảng 4.500 lao động trực tiếp và 10.000 lao động gián tiếp năm 2025. Mức doanh thu từ du lịch nông nghiệp nông thôn năm 2025 đạt trên 300 tỷ đồng; chiếm khoảng 30% lượng khách tham quan tại các điểm du lịch của thành phố.

Điểm du lịch cộng đồng thôn An Mỹ và Phước Bắc (xã Phú Ninh). Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Hướng đến phát triển bền vững

Nhiều địa phương nhận định du lịch nông thôn sẽ là một trong những động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nếu được khai thác đúng hướng. Ông Nguyễn Hữu Bình cho biết, tại Phú Ninh, ngoài danh thắng quốc gia hồ Phú Ninh, địa phương còn sở hữu nhiều tài nguyên du lịch quý giá. Cụ thể như di tích lịch sử cấp tỉnh chiến thắng đồn Chóp Chài, địa đạo vườn Bé, các điểm du lịch cộng đồng thôn An Mỹ và thôn Phước Bắc, cùng tuyến kênh chính Phú Ninh. Tất cả tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm trải nghiệm và điểm check-in.

Ông Bình cho biết: “Chính quyền địa phương định hướng khai thác đồng bộ các điểm đến ven hồ Phú Ninh, gắn với sản phẩm OCOP đặc trưng và giá trị văn hóa bản địa. Điều này nhằm tạo bản sắc riêng cho du lịch nông thôn, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển nông nghiệp bền vững”.

Tại xã Tam Mỹ, các vườn cây ăn quả đang trở thành lợi thế lớn để kết hợp với các danh thắng và tài nguyên du lịch, từ đó hình thành mô hình du lịch nông thôn tại đây. UBND xã đã khuyến khích người dân cải tạo vườn, quy hoạch vùng trồng cây ăn quả và triển khai các chính sách về nông nghiệp để người dân thụ hưởng. Đặc biệt, danh thắng hố Giang Thơm cùng việc sở hữu đàn voọc chà vá chân xám cũng đang mở ra nhiều cơ hội phát triển du lịch cho địa phương.

Nhờ chính sách bảo tồn của chính quyền địa phương và ý thức cao của người dân nơi đây trong việc bảo vệ sinh cảnh sống của voọc, đàn voọc chà vá chân xám đã tăng lên khoảng 75 cá thể. Thời gian qua, một số đơn vị du lịch đã bắt đầu khai thác tour xem voọc, bởi xu hướng du lịch khám phá động vật hoang dã ngày càng được du khách ưa chuộng.

Voọc chà vá chân xám sẽ mở ra cơ hội du lịch khám phá động vật hoang dã tại xã Tam Mỹ.

Theo ông Cao Thanh Hải, Bí thư Đảng ủy xã Nam Phước, lợi thế nằm giữa hai Di sản Văn hóa thế giới tạo điều kiện thuận lợi để địa phương phát triển du lịch nông thôn. Bên cạnh Làng du lịch sinh thái cộng đồng Trà Nhiêu, nhiều điểm đến mới đang được hình thành nhưng vẫn còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch đồng bộ.

Ông Hải cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ khôi phục nghề dệt chiếu Bàn Thạch theo hướng sản phẩm du lịch trải nghiệm, thay vì chỉ tập trung sản xuất hàng hóa đơn thuần. Song song đó, Nam Phước sẽ tiếp tục nhân rộng các tuyến đường hoa nhằm tạo cảnh quan bắt mắt. Đặc biệt, chúng tôi sẽ nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối với Hội An và Duy Xuyên, nhằm tạo thành chuỗi liên kết vùng, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao sức hấp dẫn cho du lịch nông thôn”.

[VIDEO] - Ông Cao Thanh Hải, Bí thư Đảng ủy xã Nam Phước nói về định hướng phát triển du lịch của địa phương: