Phát triển du lịch thông minh

Công nghệ hiện đại 3D mapping với hệ thống cảm biến tương tác giúp du khách có những trải nghiệm thú vị tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 70% số cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số trong quản trị và kinh doanh.

Hiện nay, nhiều địa phương trên cả nước đang chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch. Những kết quả bước đầu cho thấy công nghệ số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tạo sức hút mới cho các điểm đến.

Tạo sức bật cho điểm đến

Sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, Ninh Bình đang được xem là một trong những điểm sáng trong phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số.

Theo ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, trong không gian phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh có quy mô rộng lớn hơn, tài nguyên du lịch đa dạng hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, kết nối và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên.

Vì vậy, chuyển đổi số được xác định là xu thế tất yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng dịch vụ và hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch.

Từ định hướng nêu trên, nhiều giải pháp chuyển đổi số đã được triển khai đồng bộ. Ngành du lịch Ninh Bình hiện đã đưa vào vận hành 5 ki-ốt điện tử thông minh tại các điểm du lịch trọng điểm; duy trì 32 điểm phát wifi miễn phí phục vụ du khách; triển khai ứng dụng du lịch thông minh “Ninhbinhtourisminfo” trên nền tảng Android và iOS; đẩy mạnh số hóa thông tin các khu, điểm du lịch bằng mã QR; vận hành tổng đài hỗ trợ khách du lịch kết hợp chatbot tự động...

Đến nay, 100% các điểm du lịch lớn trên địa bàn đã áp dụng vé điện tử quét mã QR và triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, những kết quả đó đã thúc đẩy tăng trưởng du lịch địa phương.

Ước tính 6 tháng đầu năm, Ninh Bình đón hơn 17,5 triệu lượt khách, tăng 23,19% so với cùng kỳ năm trước; tổng thu từ hoạt động du lịch đạt hơn 17.835 tỷ đồng, tăng 20,86%.

Tại Đà Nẵng, địa phương nhiều năm liền nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số, hệ sinh thái du lịch thông minh đang được phát triển khá toàn diện.

Ngoài việc thường xuyên sử dụng các phương pháp marketing điện tử để quảng bá du lịch, Đà Nẵng còn quan tâm xây dựng các hệ thống phần mềm, tiện ích hỗ trợ du khách như: “Da Nang Tourism”, “Go! Đà Nẵng”, “Da Nang Bus”, ứng dụng chatbot “Da Nang Fantasticity”, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tăng khả năng kết nối giữa du khách, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu của cả nước trong phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số.

Theo ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, năm 2026, ngành du lịch Hà Nội tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng như xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu du lịch dùng chung; phát triển các nền tảng số cho doanh nghiệp du lịch; ứng dụng thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo trong quảng bá và trải nghiệm điểm đến; xây dựng Trang thông tin điện tử xúc tiến du lịch Hà Nội.

Những nỗ lực này đã tạo đà tăng trưởng cho ngành du lịch Thủ đô. Ước tính 6 tháng đầu năm, tổng lượng khách du lịch đến Hà Nội đạt 18,01 triệu lượt, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Hướng tới hệ sinh thái du lịch thông minh

Ở tầm quốc gia, quá trình chuyển đổi số trong ngành du lịch đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Bà Phan Thị Thái Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch quốc gia Việt Nam), cho biết: Nhiều nền tảng số dùng chung đã được xây dựng và đưa vào vận hành như: Hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam; cơ sở dữ liệu thống kê du lịch; ứng dụng du lịch “Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel”; nền tảng Quản trị và Kinh doanh du lịch; Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh; hệ thống vé điện tử và hệ thống thuyết minh đa phương tiện.

Các nền tảng này đang tạo ra sự kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và du khách; đồng thời hình thành nguồn dữ liệu lớn phục vụ công tác quản trị, hoạch định chính sách và phát triển sản phẩm du lịch.

Theo ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là yêu cầu cấp thiết đối với ngành du lịch.

Dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo không chỉ là những công cụ hỗ trợ vận hành, mà đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, đồng thời tạo điều kiện phát triển các sản phẩm và trải nghiệm du lịch thông minh, sáng tạo hơn.

Du lịch thông minh không tồn tại độc lập mà phải được tích hợp với hạ tầng đô thị thông minh và các nền tảng số khác để tối ưu hóa nguồn lực phát triển.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, ngành du lịch sẽ tập trung vào các nhiệm vụ ứng dụng công nghệ số phục vụ quản trị, vận hành hiệu quả các cơ sở du lịch (lưu trú-lữ hành-ăn uống-điểm đến), nâng cao trải nghiệm của du khách; phát triển nền tảng dữ liệu số du lịch quốc gia.

Xây dựng các hệ thống thông tin quảng bá và xúc tiến du lịch quốc gia, trong đó đa dạng hóa hình thức du lịch thông qua các chương trình du lịch số, du lịch thực tế ảo; ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo hướng tới hình thành các điểm đến thông minh và cá nhân hóa trải nghiệm.

Phát triển nhân lực ngành du lịch có kỹ năng sử dụng các nền tảng quản trị, kinh doanh du lịch và các kỹ năng theo tiêu chuẩn nghề du lịch trong nước và quốc tế.

Mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số phục vụ quản trị, kinh doanh du lịch đạt tối thiểu 70%.

Từ những mô hình đang được triển khai tại nhiều địa phương cho thấy, chuyển đổi số đang dần hiện diện trong mọi khâu của hoạt động du lịch, từ quản lý điểm đến, quảng bá hình ảnh đến phục vụ du khách.

Việc đẩy mạnh xây dựng du lịch thông minh vừa giúp nâng cao chất lượng phục vụ, vừa tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho các điểm đến.

Khi khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được ứng dụng ngày càng sâu rộng, du lịch Việt Nam sẽ có thêm cơ hội để phát triển hiện đại, chuyên nghiệp và bền vững.