Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững

Linh hoạt phương pháp khảo sát

Sáp nhập thôn, dân số đông, địa bàn rộng hơn, do đó bước đầu công tác quản lý nhân khẩu và nguồn nhân lực gặp một số khó khăn do dữ liệu chưa đồng bộ và thiếu cập nhật. Việc nắm chính xác biến động lao động còn hạn chế bởi thông tin trước đây chủ yếu lưu trữ thủ công qua sổ ghi tay, chưa được cập nhật hoàn toàn lên hệ thống phần mềm quản lý hiện đại. Khắc phục khó khăn, đội ngũ cán bộ thôn đã kiên trì rà soát để nắm danh sách lao động trong độ tuổi, đặc biệt tập trung vào các hộ nghèo nhằm làm cơ sở cho công tác tư vấn, hỗ trợ tiếp theo.

Thôn Hải Bình, xã Cồn Tiên hiện có hơn 300 hộ dân, 10 hộ thuộc diện hộ nghèo, trong đó có gia đình bà Nguyễn Thị Thùy. Sau khi nghỉ học, em Nguyễn Thị Trang (con gái bà Thùy) chưa tìm được hướng đi phù hợp. Để giúp nhiều thanh niên địa phương như em Trang chủ động chọn nghề, Trưởng thôn Nguyễn Thế Lực đã đến tận nhà tìm hiểu, phân tích về thực trạng lao động và các lựa chọn học nghề hiện nay.

Trong đó đề cập đến nghề may công nghiệp như một hướng đi phù hợp với thực tế nhờ chi phí đào tạo thấp, thời gian học ngắn, công việc ổn định và có mức thu nhập bảo đảm. Sự kiên trì, tư vấn sát sao của trưởng thôn đã giúp em Trang hiểu rõ giá trị của việc học nghề để có tương lai vững chắc và có sự lựa chọn phù hợp.

Đội ngũ trưởng thôn xã Cồn Tiên đến tận nhà dân điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề - Ảnh: Phan Khiêm

So với cách làm trước đây, sau khi tham gia lớp tập huấn về công tác khảo sát, điều tra nhu cầu học nghề do địa phương tổ chức, đội ngũ cán bộ thôn đã được trang bị các kỹ năng cần thiết như phỏng vấn, phương pháp ghi phiếu và cách tiếp cận từng nhóm đối tượng. Qua đó nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền và các thành viên tổ khảo sát tại cơ sở về kỹ năng điều tra, thống kê nhu cầu học nghề.

Ông Nguyễn Thế Lực, Trưởng thôn Hải Bình chia sẻ: “Khi cán bộ nắm rõ quy định và giải thích ngắn gọn, đúng trọng tâm, bà con tiếp nhận thông tin rất nhanh. Chúng tôi tăng cường đến từng nhà để thu thập số liệu chính xác, đồng thời lắng nghe được tâm tư, hoàn cảnh thực tế của từng gia đình, tránh tình trạng thống kê hình thức.”

Sự chủ động của cán bộ thôn giúp công tác điều tra diễn ra thuận lợi, đặc biệt trong việc phân loại chính xác các nhóm đối tượng ưu tiên như hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và người có thu nhập thấp.

Xây dựng các lớp đào nghề phù hợp nhu cầu

Xã Cồn Tiên được sáp nhập từ 4 xã: Hải Thái, Linh Trường, Gio An và Gio Sơn, địa bàn rộng, điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và tập quán sản xuất giữa các khu vực có sự khác biệt rõ rệt. Đặc điểm này vừa đặt ra  “bài toán” phức tạp trong quản lý, vừa mở ra cơ hội phát triển đa dạng các mô hình kinh tế từ nông nghiệp, chăn nuôi cho đến tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ gia đình. Trong bối cảnh đó, dữ liệu từ cuộc khảo sát thực tế không chỉ phục vụ việc mở lớp học nghề trước mắt, mà còn là cơ sở để địa phương hoạch định chính sách phát triển kinh tế phù hợp với từng vùng.

Đánh giá về đợt điều tra này, Phó Chủ tịch UBND xã Cồn Tiên Đỗ An Chung khẳng định: “Kết quả khảo sát đã phản ánh đúng thực trạng lao động tại từng thôn. Thay vì lập kế hoạch theo phong trào, việc tổng hợp nguyện vọng cụ thể từ phiếu điều tra sẽ là cơ sở để UBND xã xây dựng danh mục đào tạo trúng nhu cầu. Chương trình học phải gắn liền với thị trường lao động và yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, có như vậy mới tạo ra sinh kế bền vững”.

Thời gian tới, xã Cồn Tiên tiếp tục rà soát, cập nhật biến động lao động về độ tuổi, trình độ và nhu cầu việc làm. Trên cơ sở số liệu đã tổng hợp, xã chủ động kết nối với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và cơ sở tuyển dụng để cung cấp thông tin thị trường minh bạch, kịp thời cho người dân.

Các đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Hội Cựu chiến binh tích cực vận động đoàn viên, hội viên tham gia học nghề, làm cầu nối để hội viên, đoàn viên tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi, kết nối tiêu thụ sản phẩm và xây dựng các mô hình kinh tế hộ gia đình.

Về phía người lao động, cần chủ động thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ, mạnh dạn tiếp thu kiến thức kỹ thuật mới và chủ động tìm kiếm cơ hội việc làm. Học nghề chỉ là bước đầu, việc tự nâng cao kỹ năng và liên kết trong sản xuất mới là yếu tố quyết định giúp hộ gia đình thoát nghèo bền vững.

Việc chuẩn hóa quy trình khảo sát nhu cầu học nghề tại xã Cồn Tiên thể hiện cách làm sát thực tế, lấy người dân làm trung tâm. Đây là tiền đề quan trọng để các chính sách an sinh xã hội và giáo dục nghề nghiệp đi vào cuộc sống, mang lại hiệu quả thiết thực cho địa phương trong giai đoạn tới.